Το... Κακό Φεγγάρι της Ευρωζώνης

Το... Κακό Φεγγάρι της Ευρωζώνης
των Marco Butti, Oliver Dieckman, Bgorn Dohring και Bertrand Marc
Παρ, 10 Μαΐου 2019 - 19:41

Οι εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τονίζουν την αναπάντεχα έντονη επιβράδυνση στον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ της Ευρωζώνης το δεύτερο εξάμηνο του 2018, όταν είχε σημειωθεί τεχνική ύφεση στην Ιταλία ενώ η Γερμανία την είχε αποφύγει μόλις και μετά βίας.

Ο επιχειρηματικός κύκλος στην Ευρώπη δεν βρίσκεται σε τόσο προχωρημένο στάδιο ώστε να εξηγεί την πρόσφατη επιβράδυνση. Επιπλέον, δεν υπάρχει ένδειξη περί ανισορροπιών που θα μπορούσαν να απειλήσουν τον επιχειρηματικό κύκλο. Μια ισχυρή επέκταση που θα αύξανε τις πληθωριστικές πιέσεις και θα οδηγούσε σε σημαντική σκλήρυνση της νομισματικής πολιτικής επίσης δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Ούτε παρατηρούμε υπερσυγκέντρωση κεφαλαίου. Οι επενδύσεις είναι μάλλον ασθενικές κατά τη διάρκεια της ανάκαμψης και άρχισαν να ενισχύονται μόνο πρόσφατα. Το 2018 επιβραδύνθηκε ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου στο 4,6% από 5,4% το 2017.

Αν και η επίδραση του εξωτερικού περιβάλλοντος εξηγεί εν μέρει γιατί επιβραδύνεται η ανάπτυξη από τις αρχές του 2018, η Ευρωζώνη δέχτηκε επίσης σειρά πληγμάτων σε συγκεκριμένους κλάδους και χώρες που επηρέασαν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα ολόκληρο το 2018. Σε αυτούς περιλαμβάνονται απεργίες, κοινωνική αναταραχή στη Γαλλία, ασυνήθιστες καιρικές συνθήκες όπως και πολιτική αβεβαιότητα, η οποία οδήγησε στην περίπτωση της Ιταλίας σε επιδείνωση των χρηματοδοτικών συνθηκών. Η συνεχιζόμενη υποχώρηση της μεταποίησης και των παραγγελιών για εξαγωγές έχει συμπέσει με επιβράδυνση της ισχυρής εσωτερικής ζήτησης και της συνεχιζόμενης αύξησης της απασχόλησης. Δεν είναι απαραίτητο η δραστηριότητα στον κλάδο των υπηρεσιών να ακολουθήσει την πτωτική πορεία του κλάδου της μεταποίησης, καθώς οι υπηρεσίες δεν ακολουθούν συστηματικά τον ρυθμό της μεταποίησης. Γεγονός που υποδηλώνει πως η εσωτερική ζήτηση θα μπορούσε κάλλιστα να βοηθήσει την οικονομία να ξεπεράσει την τρέχουσα φάση επιβράδυνσης υπό την προϋπόθεση η επιβράδυνση στη μεταποίηση να μην είναι υπερβολικά μεγάλη ή μακρόχρονη. Η αντοχή της εσωτερικής ζήτησης στην Ευρωζώνη ενισχύεται από την ισχυρή οικονομία των χωρών που είχαν εφαρμόσει πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής.

Ωστόσο υπάρχουν αρκετές σημαντικές απειλές για το βασικό σενάριο που προβλέπει ανάκαμψη της οικονομίας της Ευρωζώνης στη διάρκεια του 2019. Πολλές από αυτές σχετίζονται με κακή οικονομική πολιτική. Εκτός Ευρωζώνης, η κλιμάκωση των εμπορικών διενέξεων ή η διαρκής αβεβαιότητα γύρω από την εμπορική πολιτική, η πιθανότητα ενός Brexit χωρίς συμφωνία με την Ε.Ε., μια περισσότερο παρατεταμένη επιβράδυνση στην Κίνα και η εντονότερη επιβράδυνση στις αναπτυσσόμενες οικονομίες αποτελούν σοβαρές απειλές. Εντός Ευρωζώνης οι απειλές σχετίζονται με τα εναπομείναντα προβλήματα στον τραπεζικό τομέα και την πιθανότητα να υπάρξει φαύλος κύκλος μεταξύ κρατών και τραπεζών. Αρκετά κράτη-μέλη που διαθέτουν δημοσιονομικό περιθώριο σχεδιάζουν επεκτατική δημοσιονομική πολιτική για το 2019. Η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η επικέντρωση στην ποιότητα των δημοσίων οικονομικών θα πρέπει να συμπληρώνουν τη μακροοικονομική πολιτική, ενώ μέτρα για την ολοκλήρωση της ΟΝΕ (ολοκλήρωση τραπεζικής ένωσης, της κεφαλαιακής ένωσης και της από κοινού εγγύησης τραπεζικών καταθέσεων) θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητά της.

* To άρθρο δημοσιεύθηκε στην οικονομική επιθεώρηση Voxeu.