Εικόνες από το Παρελθόν της Γης Προσφέρουν Στοιχεία για την Παγκόσμια Θέρμανση

Εικόνες από το Παρελθόν της Γης Προσφέρουν Στοιχεία για την Παγκόσμια Θέρμανση
energia.gr
Σαβ, 5 Δεκεμβρίου 2009 - 19:23
Οι κλιματολόγοι γνωρίζουν ότι τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου στην ατμόσφαιρα θερμαίνουν τη Γη με δύο τρόπους: Πρώτον, τα μόρια του διοξειδίου παγιδεύουν τη θερμότητα του εδάφους και δεν την αφήνουν να ξεφύγει στο διάστημα και δεύτερον, η μελέτη του κλίματος σε βάθος εκατομμυρίων ετών επιβεβαιώνει την επίδραση της διαφοροποίησης των επιπέδων του CO2.

Οι κλιματολόγοι γνωρίζουν ότι τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου στην ατμόσφαιρα θερμαίνουν τη Γη με δύο τρόπους: Πρώτον, τα μόρια του διοξειδίου παγιδεύουν τη θερμότητα του εδάφους και δεν την αφήνουν να ξεφύγει στο διάστημα και δεύτερον, η μελέτη του κλίματος σε βάθος εκατομμυρίων ετών επιβεβαιώνει την επίδραση της διαφοροποίησης των επιπέδων του CO2.

 

Ο τομέας της παλαιοκλιματολογίας έχει ανθήσει τα τελευταία τρία χρόνια, καθώς η χρηματοδότηση έχει ενισχυθεί σημαντικά και έχουν εφαρμοστεί νέες μέθοδοι και μοντέλα που παρέχουν μια καλύτερη εικόνα για τις αλλαγές στην ατμόσφαιρα, στους ωκεανούς, στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις.

 

Οι νεότερες αυτές μέθοδοι έχουν σημασία, διότι δεν διαθέτουμε καταγεγραμμένα στοιχεία για τις εποχές πριν από την έλευση του ανθρώπου. Συνεπώς, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν δείγματα από σκόνη, χημικά στοιχεία και αέρα τα οποία περιέχονται στον πάγο της Ανταρκτικής, σε απολιθώματα και σε πετρώματα προκειμένου να αποκομίσουν τα απαραίτητα δεδομένα.

 

Στην μακρόχρονη ιστορία του πλανήτη μας, πιθανολογείται ότι σημειώθηκαν τρία επεισόδια στα οποία η Γη καλύφθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου από πάγο, 600-800 εκατ. χρόνια πριν. Επίσης, πριν 250 εκατ. χρόνια, προκλήθηκε ο αφανισμός των περισσότερων ειδών ζωής από την έκλυση τεράστιας ποσότητας διοξειδίου, η οποία θέρμανε τον πλανήτη.

 

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι μόνο τα τελευταία 65 εκατ. χρόνια, δηλαδή μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, μας παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τις τωρινές και τις μελλοντικές αλλαγές. Πριν από αυτό το χρονικό σημείο, η μορφή των ωκεανών και των ηπείρων ήταν διαφορετική και δεν έμοιαζε με τη σημερινή.

 

Οι ερωτήσεις που καλείται να απαντήσει η παλαιοκλιματολογία είναι μεγάλες: Πόσο ευαίσθητη είναι η παγκόσμια θερμοκρασία σε αλλαγές των επιπέδων του διοξειδίου; Οι εκτιμήσεις μιλούν για αύξησή της κατά 2-4 βαθμούς Κελσίου από τη στιγμή που το CO2 διπλασιαστεί στην ατμόσφαιρα. Επίσης, η θέρμανση παρατηρείται εντονότερα στους πόλους, παρά στους τροπικούς. Πόσο έντονη είναι η διαφορά αυτή; Υπάρχει κάποιου είδους ‘θερμοστάτης’ που προστατεύει τους τροπικούς; Πόσο ακραίο μπορεί να γίνει το κλίμα του πλανήτη;

 

40-60 εκατ. χρόνια πριν, η Γη ήταν θερμότερη κατά 10 βαθμούς Κελσίου και τα επίπεδα CO2 ανέρχονταν στα 2.000 μέρη ανά εκατομμύριο, σε σχέση με τα 390 μέρη σήμερα. Ακόμα και οι τροπικοί ήταν θερμότεροι κατά 5 βαθμούς, ενώ σε ορισμένες περιοχές η υγρασία και η ζέστη δυσκόλευαν τη ζωή των μεγάλων θηλαστικών. Αντιθέτως, τα ερπετά ήταν καλύτερα προετοιμασμένα λόγω του μεταβολισμού τους.

 

Ο πλανήτης ψυχράθηκε 35 εκατ. χρόνια πριν, όταν άρχισαν να σχηματίζονται οι παγετώνες της Ανταρκτικής, που πιθανώς προκλήθηκαν από μια μικρή αλλαγή στην τροχιά της Γης γύρω από τον ήλιο. Η επόμενη μεγάλη αλλαγή ήρθε πριν από 3 εκατ. χρόνια, όταν η θερμοκρασία επέτρεψε τη συγκέντρωση πάγου στη Γροιλανδία. Από τότε επικράτησε ένας κύκλος από εποχές των παγετώνων, οι οποίοι κατά καιρούς επεκτείνονταν μέχρι τις πιο εύκρατες περιοχές, ενώ σε άλλες υποχωρούσαν, όπως σήμερα. Κατά τη διάρκεια των ψυχρών περιόδων, τα επίπεδα CO2 μειώνονταν στην ατμόσφαιρα στα 190 μέρη ανά εκατομμύριο.

 

Το διάστημα μεταξύ των εποχών των παγετώνων είναι γύρω στα 100.000 χρόνια στη διάρκεια του τελευταίου ενός εκατ. ετών. Σύμφωνα με μελέτη της Βρετανικής Μελέτης της Ανταρκτικής, στα ενδιάμεσα των εποχών αυτών, η θερμοκρασία στην Ανταρκτική είχε ξεπεράσει μέχρι και 6 βαθμούς τη σημερινή. «Δεν περιμέναμε να δούμε τέτοιες θερμοκρασίες και δεν γνωρίζουμε λεπτομερώς τι τις προκάλεσε. Υποδηλώνουν όμως ότι το κλίμα της Ανταρκτικής έχει υποστεί ραγδαίες μεταπτώσεις στις περιόδους υψηλού CO2», τονίζουν οι επιστήμονες του σχεδίου.

 

Στη Γροιλανδία, μια από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις είναι ότι τα τελευταία 100.000 χρόνια το βόρειο ημισφαίριο έχει περάσει 20 φορές στιγμές απότομης θέρμανσης, η οποία έφτανε μέχρι και τους 10 βαθμούς σε λιγότερο από έναν αιώνα. Τα γεγονότα αυτά αποκαλούνται Dansgaard- Oeschger και σε αντίθεση με την Ανταρκτική, σημειώνονται στη διάρκεια των εποχών των παγετώνων. Παραμένει αβέβαιη η σημασία τους σε σχέση με τις τωρινές εξελίξεις.

 

Στις πρόσφατες χιλιετίες, όταν και ήκμασε ο ανθρώπινος πολιτισμός, το κλίμα έχει παραμείνει ιδιαίτερα σταθερό. Τα μοναδικά σημεία αναφοράς ήταν η θερμή περίοδος τον Μεσαίωνα και μια μικρή εποχή ψύχους μεταξύ του 1650 και του 1850, οι οποίες ουδεμία σχέση είχαν με τις ακραίες μεταβολές του απώτερου παρελθόντος.

 

Οι ερευνητές είναι πλέον σε θέση να ανακατασκευάσουν το κλίμα της Αρκτικής τα τελευταία 2.000 χρόνια, δεκαετία προς δεκαετία χρησιμοποιώντας δείγματα πάγου και τους κορμούς των δέντρων. Τα αποτελέσματά τους δημοσιεύτηκαν πρόσφατα και δείχνουν μια μακρά τάση ψύξης, η οποία διήρκησε 1.900 χρόνια και προκλήθηκε από μια μικρή αλλαγή στην περιστροφή της Γης. Η τάση αυτή θα είχε συνεχιστεί ακόμα αν δεν παρενέβαινε ο άνθρωπος με την προσθήκη αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, η οποία την ανέστρεψε από το 1950 και μετά.

 

Η σχετική μελέτη του αμερικανικού Εθνικού Επιστημονικού Ιδρύματος καταλήγει στο ότι η θερμοκρασία στην Αρκτική είναι 1,4 βαθμοί μεγαλύτερη από ότι θα ήταν χωρίς την παρέμβασή μας. «Το αποτέλεσμα αυτό είναι σημαντικό διότι η Αρκτική είναι ίσως η πιο ευαίσθητη περιοχή στις ανθρώπινες παρεμβάσεις», τονίζει ο Ντέιβιντ Σνάιντερ του Κέντρου Ατμοσφαιρικών Ερευνών των ΗΠΑ.

 

Οι επιστήμονες καταλήγουν λέγοντας ότι «είναι πολύ χρήσιμο να χρησιμοποιούμε παλαιοκλιματικά δεδομένα ώστε να έχουμε ένα πλαίσιο για το σημερινό κλίμα. Το γεγονός ότι τα αποτελέσματα φαίνεται να ταιριάζουν, αυξάνει την αυτοπεποίθησή μας για την κατανόηση των διαδικασιών που επιδρούν στον πλανήτη».

 

(από τους Financial Times, 3/12/2009)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο