Χθες Τρίτη, η Sanae Takaichi πρότεινε τη σύσταση μιας περιφερειακής ομάδας εργασίας για την εποπτεία της διάθεσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης —στα πρότυπα του οργανισμού με έδρα το Παρίσι, ο οποίος ιδρύθηκε ως απάντηση στην κρίση της αγοράς πετρελαίου το 1973.
Οπως σημειώνουν οι FT, το Τόκιο οραματίζεται την «Ομάδα Εργασίας για την Ασφάλεια Πετρελαίου στην Ασία» (Asia Oil Security Task Force) —όπως θα ονομάζεται το νέο όργανο— ως ένα «αντίστοιχο της ασιατικής εκδοχής του IEA», δήλωσε η Takaichi κατά τη διάρκεια συνάντησης στις Φιλιππίνες, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Asian Zero Emission Community» (Azec) —μιας ιαπωνικής απάντησης στην κινεζική πρωτοβουλία «Belt and Road» (Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος).
Παράλληλα, πρότεινε ένα σχήμα αξιοποίησης των διαθέσιμων δεξαμενών πετρελαίου στην Ιαπωνία για την αποθήκευση αργού πετρελαίου που θα προορίζεται για την υπόλοιπη Ασία. Ο IEA παρέχει συμβουλές στην ιαπωνική κυβέρνηση σχετικά με το πλαίσιο ενός τέτοιου περιφερειακού συστήματος, ενώ σχεδιάζει επίσης το άνοιγμα νέου γραφείου στο Τόκιο.
Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στην ενίσχυση των αποθεμάτων πετρελαίου σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία, μια περιοχή που είχε πληγεί ιδιαίτερα σφοδρά από την πετρελαϊκή κρίση. Πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο, η Ιαπωνία διέθετε αποθέματα πετρελαίου επαρκή για 250 ημέρες κατανάλωσης. Ωστόσο, η εξάρτησή της από τη Νοτιοανατολική Ασία για την προμήθεια προϊόντων όπως η νάφθα (παράγωγο του πετρελαίου) και τα πλαστικά, είχε ως αποτέλεσμα οι Ιάπωνες κατασκευαστές να αντιμετωπίσουν ελλείψεις σε διάφορα είδη —από χρωματιστά μελάνια μέχρι χειρουργικά γάντια.
Η Takaichi άφησε να εννοηθεί ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες της Μέσης Ανατολής θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην παροχή προμηθειών, σημειώνοντας ότι το σχέδιο «στοχεύει στην οικονομική και ενεργειακή ανθεκτικότητα των χωρών του Κόλπου», μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ για την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές.
«Πρόκειται για ζήτημα υπαρξιακής σημασίας για τη Μέση Ανατολή. Πρέπει να διαθέτουν αποθηκευτικούς χώρους κοντά στα σημεία κατανάλωσης. Θέλουν να διασφαλίσουν ότι μια τέτοια [διαταραχή] δεν θα επαναληφθεί», δήλωσε η Amrita Sen, συνιδρύτρια της εταιρείας συμβούλων Energy Aspects.
Η Ιαπωνία έχει ήδη συνάψει συμφωνίες κοινής αποθεματοποίησης με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ, παραχωρώντας τη χρήση δεξαμενών αποθήκευσης πετρελαίου με αντάλλαγμα Η Τακαΐτσι δήλωσε ότι η πλεονάζουσα αποθηκευτική ικανότητα της Ιαπωνίας θα μπορούσε να στηρίξει τη δημιουργία ενός κοινού αποθέματος για τη Νοτιοανατολική Ασία —μια πρωτοβουλία που προωθούν οι Φιλιππίνες—, απαλλάσσοντας έτσι τη Μανίλα από το κόστος κατασκευής υποδομών.
Αξιωματούχοι στις Φιλιππίνες —χώρα που εξαρτάται από τη Μέση Ανατολή για σχεδόν το σύνολο των αναγκών της σε πετρέλαιο— αναφέρουν ότι η Σιγκαπούρη, η Ινονησία και η Μαλαισία έχουν συμφωνήσει να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου στο πλαίσιο της εν λόγω πρότασης, ενώ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή.
Ο Πρόεδρος των Φιλιππίνων, Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ, δήλωσε την Τρίτη ότι η Μανίλα ενισχύει τα στρατηγικά της αποθέματα πετρελαίου, προσθέτοντας ωστόσο ότι «η απλή συσσώρευση αποθεμάτων δεν αρκεί». «Η βιώσιμη και μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια απαιτεί από τα κράτη που καταναλώνουν και τα κράτη που παράγουν πετρέλαιο να δράσουν από κοινού», δήλωσε κατά τη διάρκεια της συνάντησης AZEC, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των ηγετών της Ένωσης Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) στη Μανίλα.
Σύμφωνα με μελέτη του Οικονομικού Ερευνητικού Ινστιτούτου για την ASEAN και την Ανατολική Ασία —ενός δεξαμενής σκέψης (think tank) με έδρα την Τζακάρτα, το οποίο ιδρύθηκε από το ιαπωνικό Υπουργείο Οικονομίας—, εκτιμάται ότι η Νοτιοανατολική Ασία διαθέτει αποθέματα πετρελαίου επαρκή για 30 ημέρες κατανάλωσης. Το ποσοστό αυτό υπολείπεται της σύστασης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για διατήρηση αποθεμάτων που αντιστοιχούν σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών.
Η μελέτη εκτιμά ότι η δημιουργία επιπλέον αποθηκευτικής ικανότητας για 60 ημέρες, κατανεμημένης στα 11 κράτη-μέλη της ASEAN, θα απαιτούσε δαπάνη περίπου 2,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Προτείνεται, δε, ένα υβριδικό σύστημα που θα συνδυάζει εθνικά αποθέματα, κοινά αποθέματα μεταξύ εισαγωγέων και εξαγωγέων, καθώς και διεθνή αποθήκευση μέσω ενός συστήματος «πιστοποιητικών διακράτησης» (ticketing system).
Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα είναι τα μόνα ασιατικά κράτη-μέλη του IEA. Ο οργανισμός είναι ανοιχτός σε χώρες του ΟΟΣΑ (OECD) οι οποίες διατηρούν αποθέματα που αντιστοιχούν σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών και είναι πρόθυμες να μοιραστούν δεδομένα σχετικά με τα αποθέματά τους.