Πονοκέφαλος από τις επερχόμενες ανατιμήσεις σε ρεύμα, φυσικό αέριο και σούπερ μάρκετ

Δυσοίωνες προβλέψεις για επίμονα υψηλό πληθωρισμό μέχρι και το πρώτο τρίμηνο του 2027 κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Μπορεί οι τιμές των καυσίμων να αποκλιμακώνονται τις τελευταίες εβδομάδες, όμως οι ανατιμήσεις σε ρεύμα και φυσικό αέριο, αλλά και οι προειδοποιήσεις για υψηλότερες τιμές στο ράφι του σούπερ μάρκετ, εντείνουν την απαισιοδοξία. Στο οικονομικό επιτελείο δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η ΕΛΣΤΑΤ να καταγράφει υψηλά ποσοστά μέχρι και το τέλος Μαρτίου.

Το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο δεν ορίζεται τυχαία. Από τον Μάρτιο θα αρχίσουν να «διπλώνουν» οι υψηλές τιμές των καυσίμων, οι οποίες άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ακριβώς λόγω αυτής της ανησυχίας ελήφθη η απόφαση να κρατηθεί «δημοσιονομικός χώρος» για επιδοτήσεις και για τους πρώτους μήνες του 2027, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του χειμώνα.

Οι τρεις εστίες ανησυχίας

Ρεύμα. Ο ηλεκτρισμός, με στάθμιση 4,27% στο καλάθι του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, είναι το τέταρτο βαρύτερο είδος. Τον Οκτώβριο κατέγραψε ετήσια άνοδο 17,9%, με την επιτάχυνση να συμπυκνώνεται στο τελευταίο δίμηνο: ο υποδείκτης ανέβηκε από τις 151,3 μονάδες τον Αύγουστο στις 158,9 τον Σεπτέμβριο και στις 166,3 τον Οκτώβριο. Με τα τιμολόγια του Νοεμβρίου, οι υπολογισμοί δεν αποκλείουν ετήσια αύξηση της τάξης του 25%. Όσο για τον Δεκέμβριο, το γεγονός ότι οι τιμές χονδρικής του Νοεμβρίου παραμένουν στα ύψη δείχνει ότι τα χειρότερα είναι ακόμη μπροστά.

Φυσικό αέριο. Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη. Ο υποδείκτης κατέγραψε τον Οκτώβριο ετήσια άνοδο 80%, καθώς από τις 157 μονάδες τον Μάρτιο εκτοξεύτηκε στις 281. Η στάθμισή του είναι μικρότερη (0,49%), όμως με τέτοια ποσοστά η συμβολή του στον γενικό δείκτη φθάνει τη μισή ποσοστιαία μονάδα.

Σούπερ μάρκετ. Ο δείκτης της διατροφής, που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο του καλαθιού, έκλεισε τον Οκτώβριο με ετήσια άνοδο 2,3%, όμως μόνο μέσα στον μήνα αυξήθηκε κατά 2,5%. Τα λαχανικά είναι ακριβότερα κατά 8,5% σε ετήσια βάση και τα κρέατα κατά 4%. Οι προειδοποιήσεις της αγοράς για νέους τιμοκαταλόγους εκτιμάται ότι θα κρατήσουν τη διατροφή σε ανοδική τροχιά και τους επόμενους μήνες. Εκπρόσωποι του κλάδου περιμένουν το κύριο κύμα ανατιμήσεων από τον Ιανουάριο.

Συνολικά, από τον πληθωρισμό του 5,7% που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ τον Οκτώβριο, περίπου 3,4 ποσοστιαίες μονάδες οφείλονται στα ενεργειακά προϊόντα.

Πότε «διπλώνουν» τα καύσιμα

Η βενζίνη είναι το δεύτερο βαρύτερο είδος του καλαθιού (4,69%), ενώ μαζί με το πετρέλαιο κίνησης (0,58%) και το πετρέλαιο θέρμανσης (1,5%) ζυγίζουν σχεδόν το 6,8% του δείκτη. Τον Οκτώβριο τα τρία καύσιμα «ευθύνονταν» για περίπου δύο ποσοστιαίες μονάδες του πληθωρισμού.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν καθαρά πότε έγινε το «άλμα». Ο υποδείκτης της βενζίνης ανέβηκε από τις 120 μονάδες τον Φεβρουάριο στις 133,8 τον Μάρτιο (+11,4% μέσα σε έναν μήνα) και στις 141,4 τον Απρίλιο, για να φθάσει τις 150,4 τον Οκτώβριο (+25% σε ετήσια βάση). Το πετρέλαιο κίνησης πέρασε από τις 130,5 στις 162 μονάδες τον Μάρτιο (+24%) και στις 168,7 τον Απρίλιο, με την ετήσια αύξηση τον Οκτώβριο να φθάνει το 39,4%. Το πετρέλαιο θέρμανσης ανέβηκε από τις 140 στις 182 μονάδες τον Μάρτιο (+30%) και στις 214,9 τον Απρίλιο, ενώ τον Οκτώβριο ήταν ακριβότερο κατά 37,5% σε σχέση με πέρυσι.

Μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2027, λοιπόν, οι τρέχουσες τιμές θα συγκρίνονται με τη χαμηλή βάση της περιόδου πριν από τον πόλεμο και οι ετήσιες αυξήσεις θα παραμένουν υψηλές. Από τον Μάρτιο η βάση σύγκρισης ανεβαίνει απότομα. Αν οι τιμές παρέμεναν στα επίπεδα του Οκτωβρίου, η ετήσια αύξηση της βενζίνης θα υποχωρούσε τον Μάρτιο στο 12,5% και τον Απρίλιο στο 6,4%, του πετρελαίου κίνησης στο 11,4% και στο 6,9% αντίστοιχα, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης θα κατέγραφε τον Απρίλιο ακόμη και μείωση.

Ρεύμα και αέριο δεν «διπλώνουν»

Το ίδιο όμως δεν ισχύει για το ρεύμα και το φυσικό αέριο. Οι τιμές τους δεν ήταν υψηλές μέχρι και τον Μάρτιο του 2026. Τον Μάρτιο ο υποδείκτης του ηλεκτρισμού ήταν μόλις 2,4% υψηλότερος σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ του φυσικού αερίου ήταν χαμηλότερος κατά 25%. Οι ανατιμήσεις ήρθαν αργότερα: στο φυσικό αέριο από τον Απρίλιο και στο ρεύμα κυρίως από το τέλος του καλοκαιριού. Αυτό σημαίνει ότι τον Μάρτιο του 2027 δεν θα υπάρξει «ευνοϊκή» επίδραση βάσης για αυτά τα δύο προϊόντα, τα οποία μαζί συνεισφέρουν περίπου 1,4 ποσοστιαία μονάδα στον πληθωρισμό. Για το ρεύμα, η ανακούφιση από τη βάση σύγκρισης δεν θα έρθει πριν από το φθινόπωρο του 2027, εφόσον οι τιμές σταθεροποιηθούν.

Το «καμπανάκι» των εισαγωγών

Το βασικό ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι πόσο από το κόστος που ήδη «κουβαλά» η αγορά θα περάσει στον καταναλωτή. Ο Δείκτης Τιμών Εισαγωγών στη Βιομηχανία κατέγραψε τον Σεπτέμβριο ετήσια άνοδο 18,7%, έναντι μόλις 0,4% έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ μόνο σε σχέση με τον Αύγουστο αυξήθηκε κατά 4,1%. Η ενέργεια, που αντιστοιχεί στο 28,8% του δείκτη, είναι ακριβότερη κατά 63,7%, με τα προϊόντα διύλισης να αυξάνονται κατά 91,4% και το αργό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο κατά 57,5%. Τα ενδιάμεσα αγαθά, δηλαδή πρώτες ύλες και υλικά που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, είναι ακριβότερα κατά 6,8% και τα βασικά μέταλλα κατά 17,5%.

Αντίθετα, οι εισαγωγές μη διαρκών καταναλωτικών αγαθών κατέγραψαν μείωση 1,1% και τα προϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων μείωση 2,7%. Οι ανατιμήσεις στο ράφι, επομένως, δεν προέρχονται από τα ίδια τα εισαγόμενα τρόφιμα, αλλά από το κόστος ενέργειας, μεταφοράς και συσκευασίας, το οποίο περνά στις τελικές τιμές με καθυστέρηση μερικών μηνών. Η μηνιαία άνοδος 11,4% στις τιμές εισαγωγής ενέργειας τον Σεπτέμβριο δείχνει ότι η πίεση δεν έχει εξαντληθεί. Αν ο δείκτης εισαγωγών δεν αποκλιμακωθεί, το όφελος από το «δίπλωμα» των καυσίμων τον Μάρτιο κινδυνεύει να εξουδετερωθεί, εν μέρει, από τις ανατιμήσεις σε ρεύμα, αέριο και τρόφιμα.

(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο