Απευθυνόμενος χθες, Πέμπτη, στους ηγέτες στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), η οποία διεξάγεται στην τουρκική πόλη Αττάλεια, ο Πρόεδρος του Μαυροβουνίου, Γιάκοβ Μιλάτοβιτς, σκιαγράφησε τέσσερις βασικές προτεραιότητες για την πράσινη μετάβαση της χώρας του, επαναβεβαιώνοντας τη φιλοδοξία της να καταστεί το 28ο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2028.
Ο κ. Μιλάτοβιτς δήλωσε ότι η χώρα οφείλει να μετουσιώσει τις περιβαλλοντικές της δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες δράσεις. «Σήμερα, καλούμαστε να αποδείξουμε ότι αυτή η υπόσχεση μπορεί να καθοδηγήσει τόσο τις αποφάσεις μας όσο και την ανάπτυξή μας», όπως ανέφερε. Τόνισε ότι η προστασία της φύσης αποτελεί κεντρικό πυλώνα τόσο για την ανθεκτικότητα του Μαυροβουνίου όσο και για το ευρωπαϊκό του μέλλον.
Η πρώτη προτεραιότητα, σημείωσε, είναι η ενίσχυση της προστασίας της φύσης μέσω της καθιέρωσης του Ευρωπαϊκού Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών, γνωστού ως Natura 2000.
Η δεύτερη προτεραιότητα, πρόσθεσε, είναι μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, με την κυβέρνηση του Μαυροβουνίου να επιδιώκει τη μείωση της εξάρτησης του ενεργειακού τομέα από τον άνθρακα, επιταχύνοντας τις επενδύσεις στην ηλιακή και αιολική ενέργεια, παράλληλα με τη βιώσιμη αξιοποίηση της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Δήλωσε ότι στόχος είναι μια μετάβαση που θα είναι «οικονομικά ρεαλιστική και κοινωνικά δίκαιη».
Η τρίτη προτεραιότητα εστιάζει στην κλιματική ανθεκτικότητα, με τις πλημμύρες, τις δασικές πυρκαγιές, την ξηρασία και τους κινδύνους στις παράκτιες περιοχές να αναγνωρίζονται ως αυξανόμενες απειλές για τις ανθρώπινες ζωές, τις υποδομές και τα μέσα διαβίωσης, υπογράμμισε ο ίδιος.
Το Μαυροβούνιο έχει επίσης δεσμευτεί να μειώσει τις καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030 και κατά 60% έως το 2035.
Η τέταρτη προτεραιότητα, η οποία περιγράφεται ως «Οικολογικό Κράτος 2.0» (Ecological State 2.0), περιλαμβάνει 20 προτάσεις που αποσκοπούν στο να καταστήσουν την προστασία του περιβάλλοντος μέρος της καθημερινής ζωής. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την ελεύθερη πρόσβαση στα εθνικά πάρκα, την ενίσχυση της προστασίας των ακτών και των ποταμών, καθώς και τον βιώσιμο τουρισμό. Στοχεύουν επίσης στην ενίσχυση της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, στην απόδοση ευθυνών στους ρυπαίνοντες και στην καθιέρωση προληπτικής προστασίας για μελλοντικές περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Πρόεδρος Βοσνίας – Ερζγοβίνης: «Το βραχυπρόθεσμο κέρδος και οι ανεύθυνες λαϊκιστικές πολιτικές δεν πρέπει να επικρατήσουν»
Ο Denis Becirovic, πρόεδρος της Προεδρίας της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης, τόνισε ότι η κλιματική ευθύνη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα διαγενεακής δικαιοσύνης, και όχι απλώς ως θέμα διεθνών συμφωνιών, χρηματοοικονομικών μηχανισμών ή τεχνολογικών λύσεων. Έκρουσε τον κώδωνα το κινδύνου κατά της ιεράρχησης των βραχυπρόθεσμων οικονομικών συμφερόντων και των λαϊκιστικών πολιτικών, εις βάρος των μελλοντικών γενεών. «Δεν έχουμε κανένα ηθικό δικαίωμα να οικοδομήσουμε τη δική μας ευημερία πάνω στην ανασφάλεια των μελλοντικών γενεών. Δεν έχουμε το δικαίωμα να μετατρέψουμε το βραχυπρόθεσμο συμφέρον του παρόντος σε μακροπρόθεσμα βάρη για το μέλλον», δήλωσε.
Υποστήριξε ότι η ευθύνη απέναντι στις μελλοντικές γενιές πρέπει να αποτελέσει θεμελιώδη αρχή που θα καθοδηγεί τη διεθνή δράση για την κλιματική αλλαγή. «Το βραχυπρόθεσμο κέρδος και οι ανεύθυνες λαϊκιστικές πολιτικές δεν πρέπει να υπερισχύουν των μακροπρόθεσμων συμφερόντων της ανθρωπότητας», δήλωσε.
Επίσης, άσκησε κριτική σε χώρες που πιστεύουν ότι η δράση για την κλιματική κρίση μπορεί να αναβληθεί, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια προσέγγιση μεταθέτει το βάρος στις επόμενες γενιές. «Αυτός ο τρόπος σκέψης είναι λανθασμένος. Η εξουσία χωρίς υπευθυνότητα είναι επικίνδυνη», ανέφερε.
Υπογράμμισε, τέλος, ότι η Βοσνία - Ερζεγοβίνη εκπονεί ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, το οποίο περιλαμβάνει στόχους όπως η απανθρακοποίηση του ενεργειακού της τομέα έως το 2030, ο καθορισμός μακροπρόθεσμων στόχων με ορίζοντα το 2050 και η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας μέσω μιας αποτελεσματικής ενεργειακής μετάβασης.