Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times από πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, οι Βρυξέλλες διαβουλεύονται με τον κλάδο σχετικά με προτάσεις για την αναβολή της επιβολής του δασμού ύψους 10% που επρόκειτο να επιβληθεί στα περισσότερα οχήματα από την 1η Ιανουαρίου. Δύο από τις πηγές αυτές ανέφεραν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζει τη συγκεκριμένη κίνηση.
Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία για το Brexit, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2021, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας μπαταριών, αυξάνοντας σταδιακά το απαιτούμενο ποσοστό εγχώριας προστιθέμενης αξίας στα αυτοκίνητα, προκειμένου αυτά να απαλλάσσονται από δασμούς. Ωστόσο, η παραγωγή χημικών ουσιών και μπαταριών δεν αυξήθηκε με τον αναμενόμενο ρυθμό, με αποτέλεσμα πολλά μοντέλα να εξακολουθούν να χρησιμοποιούν συστοιχίες μπαταριών και χημικά υλικά που προέρχονται από την Ασία.
Η ACEA, ο φορέας που εκπροσωπεί τους κατασκευαστές αυτοκινήτων στην ΕΕ, δήλωσε ότι περίπου το 82% των 520.000 ηλεκτρικών επιβατικών οχημάτων και βαν που αναμένεται να πωληθούν το 2027 —συνολικής αξίας περίπου 17,9 δισ. ευρώ— θα υπόκεινται σε δασμούς. Ο φορέας ζητά να αναβληθεί έως το 2030 η εφαρμογή αυστηρότερων απαιτήσεων για τη συναρμολόγηση των συστοιχιών μπαταριών, καθώς και να μετατεθεί για το 2032 η πρόσθετη απαίτηση για χρήση υλικών καθόδου ευρωπαϊκής κατασκευής στα ηλεκτρόδια. Τα μέλη της ACEA ανησυχούν ότι, λόγω των δασμών, τα οχήματά τους γίνονται υπερβολικά ακριβά για την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, την ώρα που οι Κινέζοι κατασκευαστές αυξάνουν το μερίδιό τους στην εν λόγω αγορά.
Οι δύο πλευρές έχουν ήδη μεταθέσει την εφαρμογή των αλλαγών στους λεγόμενους «κανόνες προέλευσης» από το 2024 στο 2027. Τότε, είχαν υιοθετήσει μια νομική πράξη στην οποία αναφερόταν ρητά ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν θα επαναλαμβανόταν.
Ενώ τυχόν καθυστερήσεις θα γίνονταν δεκτές με ικανοποίηση από τους κατασκευαστές αυτοκινήτων, η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία ασκεί έντονες πιέσεις κατά αυτής της κίνησης, υποστηρίζοντας ότι θα έπληττε τη ζήτηση για τα προϊόντα της. Οι εταιρείες έχουν επενδύσει εκατομμύρια ευρώ στην ευρωπαϊκή παραγωγή ενεργών υλικών καθόδου —των βασικών μετάλλων που αποτελούν το θετικό ηλεκτρόδιο στις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής —οι οποίες ακόμη ενδέχεται να αλλάξουν— προβλέπουν μικρότερη καθυστέρηση από αυτή που επιδιώκει η ACEA, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η ζήτηση για μπαταρίες που κατασκευάζονται στην ΕΕ. Όπως ανέφεραν, οι προτάσεις περιλαμβάνουν μια απλή παράταση για ένα έτος, καθώς και ένα σχέδιο διετούς διάρκειας που θα επιτρέπει στους κατασκευαστές να συμψηφίζουν τα αυτοκίνητα που εξάγονται —και φέρουν μπαταρίες που δεν πληρούν τις προδιαγραφές— με μοντέλα που πωλούνται στην εγχώρια αγορά και διαθέτουν μπαταρίες σύμφωνες με τους κανόνες.
Ένα στέλεχος του κλάδου χαρακτήρισε τα μέτρα ασυνήθιστα, αλλά δυνητικά εφαρμόσιμα, δηλώνοντας: «Το αναλύουμε για να δούμε πώς μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε τη συμμόρφωση στο πλαίσιο αυτού του συστήματος. Πώς εντάσσεται στον τρόπο λειτουργίας μας;».
Δύο αξιωματούχοι από το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσαν ότι αναμένουν να ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις σχετικά με την παράταση εφαρμογής των κανόνων μετά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου στις 20 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα για λογαριασμό της SMMT (η οποία εκπροσωπεί τους κατασκευαστές αυτοκινήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο), παρά τις επενδύσεις ύψους περίπου 72 δισ. ευρώ σε εγκαταστάσεις παραγωγής μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων από το 2017, η χώρα εξακολουθεί να εισάγει περίπου τα δύο τρίτα των μπαταριών ιόντων λιθίου που χρησιμοποιεί.
Παράλληλα, η εγχώρια βάση παραγωγής μπαταριών στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ακόμη πιο περιορισμένη.
Ο Mike Hawes, διευθύνων σύμβουλος της SMMT, δήλωσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ συνδέονται μέσω εμπορικών συναλλαγών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας ύψους 80 δισ. ευρώ ετησίως, καθώς και μέσω εκατομμυρίων θέσεων εργασίας». Ο ίδιος ζήτησε «μια ρεαλιστική λύση όσον αφορά τους κανόνες προέλευσης του 2027, καθώς και ισχυρότερες, ολοκληρωμένες εφοδιαστικές αλυσίδες». Η έκθεση, η οποία συντάχθηκε από την LSE Consulting, επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές θα πρέπει να ευθυγραμμίσουν την πολιτική τους, δεδομένης της «αμοιβαίας εξάρτησής» τους.
Η ΕΕ απορροφά το 60% των εξαγωγών οχημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ το 30% των εξαγωγών της ΕΕ κατευθύνεται προς το Ηνωμένο Βασίλειο — τον μεγαλύτερο αγοραστή ηλεκτρικών οχημάτων που κατασκευάζονται στην ΕΕ. Η έκθεση ζητά να υπάρξει η «κατάλληλη ευελιξία» όσον αφορά τους κανόνες προέλευσης, καθώς και μια κοινή στρατηγική για τις μπαταρίες.