Τη ρωσική «ματριόσκα», την κούκλα που κρύβει στο εσωτερικό της διαδοχικά μικρότερες κούκλες, θυμίζουν τα χρονοδιαγράμματα και τα κρίσιμα ραντεβού που διαδέχονται το ένα το άλλο το επόμενο διάστημα στα δύο μεγάλα μέτωπα του ελληνικού ενεργειακού σχεδιασμού, δηλαδή στον Κάθετο Διάδρομο και το πρόγραμμα υδρογονανθράκων.
Ειδικά στην περίπτωση του Διαδρόμου η ρωσική παράμετρος ξεπερνά την αναλογία με το δημοφιλές παιχνίδι, δεδομένου ότι στο βάθος των στόχων και οροσήμων βρίσκεται τελικά ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός για πλήρη διακοπή των ροών ρωσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
Εκπνέει η προθεσμία
Στο ευρύτερο πλάνο, πρώτο ραντεβού αποτελεί η 9η Νοεμβρίου, οπότε και εκπνέει η προθεσμία υποβολής προσφορών στον διαγωνισμό της ΕΔΕΥΕΠ για νέες σεισμικές έρευνες στη δυτική και νότια Ελλάδα. Όπως ανέφερε στο 30ό συνέδριο του ΙΕΝΕ ο επικεφαλής Γεωεπιστημών και σύμβουλος Διοίκησης της ΕΔΕΥΕΠ, Ευθύμιος Ταρτάρας, η συμμετοχή αναμένεται να είναι ικανοποιητική, ενώ ανάλογα με την ποιότητα των προσφορών ενδέχεται να χορηγηθούν περισσότερες από μία άδειες σεισμικών ερευνών. Απώτερη επιδίωξη είναι η προσέλκυση και εταιρειών μεσαίου μεγέθους (mid-cap) στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, πέρα από μεγάλους ομίλους, όπως αφενός η ExxonMobil και αφετέρου η Chevron, που σχεδιάζει να ξεκινήσει σεισμικές έρευνες στις νέες παραχωρήσεις πριν από το τέλος του 2026.
Το Μπλοκ 2 του Ιονίου
Εν τω μεταξύ, μέχρι το τέλος του έτους προβλέπεται να έχει εκδοθεί η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για την ερευνητική γεώτρηση στο Μπλοκ 2 του Ιονίου, που προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2027. Η δημόσια διαβούλευση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων ολοκληρώθηκε στις 22 Οκτωβρίου και πλέον εκκρεμεί η εξέταση των παρατηρήσεων που υποβλήθηκαν, προτού η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ ολοκληρώσει τη διαδικασία.
Μιλώντας στο ίδιο συνέδριο, ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, υπογράμμισε τη σημασία μιας ενδεχόμενης ανακάλυψης, δεδομένου ότι οι αρχικές εκτιμήσεις τοποθετούν τις δυνητικές ποσότητες φυσικού αερίου στο υπέδαφος στα 270 δισ. κυβικά μέτρα, έναντι ετήσιας κατανάλωσης 6-7 δισ. κυβικών μέτρων στην Ελλάδα. Η πιθανότητα επιτυχίας της γεώτρησης υπολογίζεται σε περίπου 16%, ενώ ενδεχόμενα θετικά αποτελέσματα εκτιμάται ότι θα «ξεκλείδωναν» ευρύτερα το ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων.
Την ίδια ώρα, στις πρωτεύουσες της ευρύτερης περιοχής οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου επιχειρούν να λύσουν την εξίσωση της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου, με βασικό ζητούμενο τη μείωση των χρεώσεων διέλευσης και την άρση των τεχνικών εμποδίων ώστε να καταστεί ανταγωνιστικός απέναντι στις εναλλακτικές οδεύσεις μέσω Κροατίας, Πολωνίας και Δυτικής Ευρώπης. Τα χρονοδιαγράμματα είναι πιεστικά, δεδομένης της αντίστροφης μέτρησης προς την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου που, σημειωτέον, εξακολουθεί να αντιστοιχεί περίπου στο 40% των συνολικών εισαγωγών της Ελλάδας.
Το κοίτασμα Neptun Deep
Την εξίσωση περιπλέκουν παράγοντες όπως η αναμενόμενη είσοδος στην παραγωγή εντός του 2027 του κοιτάσματος Neptun Deep στη Ρουμανία, που σε πλήρη ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα παράγει περίπου 8 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως, καλύπτοντας σημαντικό μέρος του κενού από τη Ρωσία. Στον αντίποδα, η ζήτηση ενδέχεται να ενισχυθεί από τη σταδιακή αντικατάσταση των παλαιών λιγνιτικών μονάδων των Βαλκανίων με σύγχρονες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με αέριο.
Οι διαδοχικές κούκλες της «ματριόσκα» αναμένεται έως τα μέσα του 2027 να έχουν ανοίξει μία προς μία, αποκαλύπτοντας τη μορφή που θα αποκτήσει εν τέλει ο ελληνικός ενεργειακός σχεδιασμός.
Εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, το επόμενο καλοκαίρι θα έχει καταστεί σαφές αν η ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο θα έχει εντοπίσει υδρογονάνθρακες με προοπτικές εμπορικής αξιοποίησης και τι αυτό θα σημάνει για τα άλλα ώριμα μπλοκ, πώς θα εξελίσσονται οι έρευνες της Chevron - που, σημειωτέον, δραστηριοποιείται και σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης τις οποίες επικαλύπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ποιες εταιρείες θα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για νέες έρευνες, καθώς και σε ποιο βαθμό ο Κάθετος Διάδρομος θα έχει ωριμάσει αρκετά ώστε να μετατραπεί σε ανταγωνιστική και αξιόπιστη δίοδο εφοδιασμού της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)