Ένα χρονοδιάγραμμα παραγωγής για τα έτη 2024 και 2025, το οποίο συντάχθηκε από μεγάλη ρωσική αμυντική βιομηχανία και περιήλθε σε γνώση των Financial Times (FT), περιλαμβάνει μια παραγγελία εξαγωγής εκτοξευτών —προοριζόμενων για τοποθέτηση σε ελικόπτερα— προς έναν αγοραστή. Ο αγοραστής αυτός προσδιορίζεται μέσω μιας κωδικής ονομασίας που χρησιμοποιείται στα ρωσικά αμυντικά έγγραφα για να υποδηλώσει το Ιράν.
Η εν λόγω παραγγελία, για την οποία δεν υπήρξε προηγούμενη αναφορά, καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι δύο σύμμαχοι έχουν ενισχύσει τους στρατιωτικούς τους δεσμούς μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Αξιωματούχοι δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι η Ρωσία και το Ιράν έχουν εμβαθύνει περαιτέρω τη συνεργασία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή φέτος, παρά τους πρόσφατους ισχυρισμούς του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Μόσχα κάνει «πολύ λίγα, αν όχι τίποτα» για να βοηθήσει την Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι FT έχουν αναφέρει στο παρελθόν ότι η Ρωσία βοήθησε το Ιράν να αναπτύξει υπερηχητικούς πυραύλους πλεύσης (cruise missiles), του πούλησε φορητά αντιαεροπορικά συστήματα τύπου Verba και αντάλλαξε με την Τεχεράνη πληροφορίες που ενδεχομένως σχετίζονται με πυρηνικά όπλα.
«Αυτό είναι ενδεικτικό της προθυμίας της Ρωσίας να συνεχίσει να προμηθεύει το Ιράν, παρά τις δικές της ανάγκες εν μέσω πολέμου και με πολύ λιγότερη ανησυχία για τις αντιρρήσεις της Δύσης σε σχέση με το παρελθόν», δήλωσε η Nicole Grajewski, ερευνήτρια στο Carnegie Endowment for International Peace.
Το έγγραφο παραγωγής, το οποίο παραδόθηκε στους FT από την Dallas Analytics —μια ουκρανική ιδιωτική οργάνωση συλλογής πληροφοριών—, περιλαμβανόταν σε επιστολή του Μαΐου 2024 από τη Vympel, μια κορυφαία ρωσική εταιρεία σχεδιασμού πυραύλων και συστημάτων εκτόξευσης.
Η Vympel προέτρεψε ένα άλλο ρωσικό αμυντικό γραφείο, την KBM, να επιταχύνει τις παραδόσεις εξαρτημάτων για δύο τύπους εκτοξευτών πυραύλων, τους APU-L και APU-305, οι οποίοι τοποθετούνται κυρίως σε ελικόπτερα. Στην επιστολή προειδοποιούσε ότι τυχόν καθυστερήσεις θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο εννέα συμβόλαια.
Το συνοδευτικό χρονοδιάγραμμα παραγωγής περιλαμβάνει επτά Ρώσους πελάτες και δύο ξένους αγοραστές. Η Κίνα κατονομάζεται ως ένας από αυτούς, με παραγγελία για 192 εκτοξευτές τύπου APU-305. Ο άλλος αγοραστής, ο οποίος προσδιορίζεται μόνο με την κωδική ονομασία «K-10», παρήγγειλε 90 εκτοξευτές τύπου APU-L.
Η Rosoboronexport, ο ρωσικός κρατικός οργανισμός εξαγωγών όπλων, χρησιμοποιεί τον κωδικό «K-10» για να αναφερθεί στο Ιράν, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα, καθώς και με εσωτερικά ρωσικά έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή των Financial Times (FT).
Σε μία σύμβαση για εκπαιδευτικά αεριωθούμενα αεροσκάφη τύπου Yak-130 —τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως ελαφρά αεροσκάφη κρούσης—, την οποία εξέτασαν οι FT, ο αγοραστής κατονομάζεται ρητά ως «K-10, Ιράν». Σε ένα άλλο έγγραφο, ένα πρόγραμμα παραγωγής του 2023 από θυγατρική του ρωσικού κρατικού αμυντικού ομίλου Rostec, αναφέρονται έξι αεροσκάφη Yak-130 που προορίζονται για το «K-10»· δύο εξ αυτών προγραμματίστηκε να κατασκευαστούν κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους και τέσσερα κατά το δεύτερο.
Το εν λόγω πρόγραμμα παραγωγής συμπίπτει με παραδόσεις που έχουν αναφερθεί δημόσια. Το 2023, το ημιεπίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι το Ιράν παρέλαβε δύο αεροσκάφη Yak-130. Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), έως το τέλος του 2024 είχαν παραδοθεί και τα έξι αεροσκάφη.
Το έγγραφο δεν διευκρινίζει εάν οι εκτοξευτές που προορίζονταν για το Ιράν παραδόθηκαν τελικά.
Και οι δύο τύποι εκτοξευτών έχουν σχεδιαστεί για τη μεταφορά του ρωσικού ελαφρού κατευθυνόμενου βλήματος πολλαπλών ρόλων, γνωστού ως LMUR ή «Izdeliye 305» — ενός όπλου ακριβείας ικανού να πλήττει κινούμενους στόχους. Το βλήμα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη ρωσική έκθεση αμυντικού υλικού «Army Expo» το 2021, εντάχθηκε σε υπηρεσία το 2022 και έκτοτε χρησιμοποιείται ευρέως από τις ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία.
«Αυτό το βλήμα είναι πολύ ταχύτερο από ένα drone και φτάνει στον στόχο του πολύ πιο γρήγορα. Με ταχύτητα περίπου 230 μέτρων ανά δευτερόλεπτο, διανύει απόσταση 14 χιλιομέτρων σε περίπου ένα λεπτό», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας Dallas Analytics. Ο χειριστής μπορεί να κατευθύνει το βλήμα κατά τη διάρκεια της πτήσης του, επιτρέποντάς του να πλήττει με ακρίβεια μικρούς, κινούμενους στόχους.
«Η φιλοσοφία είναι "χτύπα και εξαφανίσου" (shoot-and-scoot): μετακίνηση σε θέση βολής, εκτόξευση, πλήγμα στον στόχο και άμεση αποχώρηση», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. Το όπλο αυτό, μικρού βεληνεκούς, είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για επιδρομές και ενέδρες, καθώς αφήνει ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης στον εχθρό. Σύμφωνα με τον «Παγκόσμιο Οδηγό Εξοπλισμού» (Worldwide Equipment Guide) του Στρατού των ΗΠΑ, οι εκτοξευτές τύπου APU-L έχουν σχεδιαστεί για τα ρωσικά επιθετικά ελικόπτερα Mi-28 και μπορούν να μεταφέρουν δύο πυραύλους έκαστος, ενώ ο εκτοξευτής APU-305 μεταφέρει έναν.
Το Ιράν διαθέτει ήδη ρωσικά ελικόπτερα Mi-28. Τον Νοέμβριο του 2023, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας, Μεχντί Φαραχί, δήλωσε στο πρακτορείο Tasnim ότι είχαν ολοκληρωθεί οι διευθετήσεις για την ένταξη των ελικοπτέρων στις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν.
Τον Ιανουάριο του 2026, ο δημοσιογράφος του Tasnim, Μοχαμάντ Ταχερί, δημοσίευσε μια φωτογραφία ενός Mi-28 συνοδευόμενη από το μήνυμα: «Αν θέλει ο Θεός (Inshallah), να έχετε μια καλή στρατιωτική θητεία». Αργότερα τον ίδιο μήνα, εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο φωτογραφίες ενός Mi-28 μέσα σε υπόστεγο στην Τεχεράνη, με ερευνητές ανοιχτών πηγών (open-source researchers) να εντοπίζουν γεωγραφικά το αεροσκάφος σε μια ιρανική αεροπορική εγκατάσταση.
Η Ρωσία βαδίζει σε μια λεπτή γραμμή, προσπαθώντας να διασφαλίσει ότι η υποστήριξή της προς το Ιράν δεν θα διαταράξει τις σχέσεις της με άλλες χώρες —συμπεριλαμβανομένων κρατών της Μέσης Ανατολής, αλλά και των ΗΠΑ—, δήλωσε η Χάνα Νότε, διευθύντρια του προγράμματος Ευρασίας στο Κέντρο Μελετών Μη Διάδοσης Όπλων «Τζέιμς Μάρτιν» (James Martin Center for Nonproliferation Studies).
«Η Ρωσία εξακολουθεί να έχει ορισμένες "κόκκινες γραμμές" όσον αφορά την εμπλοκή της σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε ο Νότε. «Γι' αυτόν τον λόγο, η υποστήριξη που έχει παράσχει στο Ιράν είναι επιχειρησιακά χρήσιμη, αλλά δεν αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα που θα αλλάξει τα δεδομένα σε αυτόν τον πόλεμο».