Σε ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο στο Λαύριο, στη νοτιοανατολική Αττική, μια διαφορετική μορφή ισχύος ετοιμάζεται να αναλάβει δράση. Εκεί όπου κάποτε παραγόταν ηλεκτρική ενέργεια για τις ανάγκες της μεταλλευτικής δραστηριότητας, σήμερα παίρνει θέση ένα σύστημα σχεδιασμένο να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων, να εκπαιδεύει μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και να επιταχύνει επιστημονικούς υπολογισμούς που μέχρι πρότινος απαιτούσαν πολύ περισσότερους πόρους.

Πρόκειται για τον «Δαίδαλο», τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή της Ελλάδας, ο οποίος εγκαταστάθηκε στο ιστορικό κτίριο του πρώην ηλεκτρικού σταθμού της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων, στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η επιλογή του χώρου προσδίδει στο εγχείρημα ιδιαίτερο συμβολισμό.

«Εδώ πέρα κάνουμε τη γέφυρα από τη δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση, στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν σε αυτόν τον χώρο παραγόταν ηλεκτρική ενέργεια, στην τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση», ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την τελετή εγκαινίων, όπου ο «Δαίδαλος» τέθηκε συμβολικά σε λειτουργία. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου σημείωσε ότι η Ελλάδα γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που αποκτά τέτοια υποδομή, προσθέτοντας ότι, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων δοκιμών και τεχνικών ρυθμίσεων, η παροχή υπηρεσιών αναμενόταν να ξεκινήσει τον Δεκέμβριο.

Ο «Δαίδαλος» διαθέτει υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, που αντιστοιχεί σε περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Με βάση τα στοιχεία της συγκεκριμένης κατάταξης, καταλαμβάνει την 31η θέση στην TOP500, η οποία καταγράφει τους ισχυρότερους υπερυπολογιστές στον κόσμο και την 23η θέση στην Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή τους αποδοτικότητα.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται μια υποδομή που προορίζεται να υποστηρίξει εργασίες οι οποίες απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ. Από την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης μέχρι τις σύνθετες επιστημονικές προσομοιώσεις, ο στόχος είναι να δοθεί σε ερευνητικές ομάδες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις πρόσβαση σε δυνατότητες που διαφορετικά θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρές ή δύσκολα προσβάσιμες. Οι εφαρμογές εκτείνονται σε πεδία με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα και στην οικονομία. Στην υγεία η υπολογιστική ισχύς μπορεί να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη μοντέλων που υποστηρίζουν την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών. Στην πολιτική προστασία μπορεί να συμβάλει στην προσομοίωση ακραίων καιρικών φαινομένων και στην καλύτερη εκτίμηση κινδύνων πυρκαγιάς. Στη βιομηχανία επιτρέπει σύνθετες προσομοιώσεις προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών, περιορίζοντας τον χρόνο και το κόστος των δοκιμών πριν από την παραγωγή.

Οι δυνατότητές του δεν περιορίζονται, ωστόσο, στην τεχνητή νοημοσύνη. Ως υπερυπολογιστής γενικού σκοπού, μπορεί να υποστηρίξει έρευνα στη φυσική, στη χημεία και στη βιολογία, καθώς και υπολογισμούς που σχετίζονται με την ενέργεια, τη μετεωρολογία και την κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, μπορεί να αποτελέσει υποδομή για την ανάπτυξη εφαρμογών παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, με δυνητικές χρήσεις στην ελληνική γλώσσα, στην εκπαίδευση και στον πολιτισμό.

Ο «Δαίδαλος» αποτελεί, όμως, μόνο ένα μέρος του ευρύτερου εγχειρήματος. Είναι ο βασικός υπολογιστικός πυλώνας του «Φάρου» (Pharos), του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory), που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο αντίστοιχων υποδομών.

Η φιλοδοξία του «Φάρου» είναι να συνδέσει την υπολογιστική ισχύ με δεδομένα, τεχνογνωσία, εργαλεία, εκπαίδευση και εξειδικευμένη υποστήριξη, διευκολύνοντας την πρόσβαση επιχειρήσεων και ερευνητικών ομάδων στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η λειτουργία ενός ισχυρού υπολογιστικού συστήματος, αλλά και η δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε η Ελλάδα να αναπτύσσει δικά της μοντέλα και εφαρμογές, ενισχύοντας την τεχνολογική αυτονομία της.

Οι δυνατότητες του «Δαίδαλου» θα είναι διαθέσιμες στην ελληνική και ευρωπαϊκή επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, σε νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στη βιομηχανία και στον δημόσιο τομέα. Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω διαδικασιών και προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ και της κοινής επιχείρησης EuroHPC, η οποία συντονίζει την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις έργων, οι οποίες θα αξιολογούνται με βάση την επιστημονική ή την τεχνολογική αξία τους και τις υπολογιστικές απαιτήσεις τους. Οι σχετικοί όροι και οι προθεσμίες εξαρτώνται από τις επίσημες διαδικασίες πρόσβασης.

Η δημιουργία του «Δαίδαλου» απαίτησε επένδυση 58,9 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το έργο υλοποιήθηκε από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. (GRNET) σε δύο σκέλη, που καλύπτουν τόσο τον υπολογιστικό εξοπλισμό όσο και τις εγκαταστάσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία του.

Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε, με προϋπολογισμό 41 εκατ. ευρώ, την προμήθεια και εγκατάσταση του υπολογιστικού εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης και του λογισμικού, καθώς και την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Στη MainSys Α.Ε. ανατέθηκε η διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και του Κέντρου Δεδομένων στο Λαύριο, με προϋπολογισμό 17,9 εκατ. ευρώ.

 

(από την εφημερίδα Η Καθημερινή)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο