Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν που διανύει πλέον τον έβδομο μήνα του, αναδιαμορφώνουν τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, μετατοπίζοντας την ισορροπία της πετρελαϊκής ισχύος προς την αμερικανική ήπειρο. Οι σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνούσε προπολεμικά το 20% της παγκόσμιας προσφοράς, έχουν στερήσει από τις διεθνείς αγορές περισσότερα από 2 δισ. βαρέλια αργού πετρελαίου λόγω επιθέσεων σε υποδομές και δεξαμενόπλοια. Η παρατεταμένη αυτή κρίση ωθεί πλέον αγοραστές και επενδυτές να αναζητήσουν ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις, οδηγώντας σε νέες εμπορικές συμφωνίες και σε μια πρωτοφανή εισροή επενδυτικών κεφαλαίων στις αγορές του δυτικού ημισφαιρίου. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Rystad Energy, η συνολική παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια και Νότια Αμερική αναμένεται να καταγράψει αύξηση 10% εντός της διετίας που ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2026.
Η στροφή αυτή, όπως σημειώνουν οι Financial Times, ευθυγραμμίζεται με το λεγόμενο «Δόγμα Ντονρόε», τον σύγχρονο πυλώνα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ, που στοχεύει στην αποκατάσταση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας στο δυτικό ημισφαίριο.
Η Αργεντινή αναδεικνύεται σε μία από τις πλέον ωφελημένες χώρες στο πλαίσιο του νέου γεωπολιτικού και οικονομικού τοπίου, καθώς το γιγαντιαίο σχιστολιθικό κοίτασμα Βάκα Μουέρτα αποδίδει καρπούς, οδηγώντας τις μηνιαίες εξαγωγές της χώρας πάνω από τα 10 δισ. δολάρια για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο.
Για την επόμενη δεκαετία, η Chevron σχεδιάζει επενδύσεις στη χώρα ύψους 13,8 δισ. δολαρίων με στόχο τον τριπλασιασμό της παραγωγής της, ενώ η TotalEnergies ανακοίνωσε επενδυτικό πλάνο 10 δισ. δολαρίων. Την ίδια στιγμή, η Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ ενέκρινε πακέτο χρηματοδότησης, ύψους 7 δισ. δολαρίων, με σκοπό τη στήριξη της χώρας στην ανάπτυξη των ενεργειακών της υποδομών και την εξόρυξη κρίσιμων ορυκτών.
Το γιγαντιαίο σχιστολιθικό κοίτασμα Βάκα Μουέρτα στην Αργεντινή οδηγεί σε μηνιαίες εξαγωγές πάνω από τα 10 δισ. δολ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πετρελαϊκός τομέας της Βενεζουέλας ανακάμπτει θεαματικά μετά την αμερικανική παρέμβαση και την ανατροπή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο. Η παραγωγή σημειώνει ήδη άνοδο 10% φέτος, φτάνοντας το 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως με τελικό στόχο τα 3 εκατ., την ώρα που κολοσσοί όπως οι Adnoc, Shell, BP και Chevron υπογράφουν νέες συμφωνίες δισεκατομμυρίων με το Καράκας.
Στον Βορρά την ίδια στιγμή, ο Καναδάς, υπό την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε ενεργειακή υπερδύναμη, με το 80% των θεσμικών επενδυτών να στρέφεται πλέον προς τις καναδικές εταιρείες. Ενδεικτική της τάσης αυτής είναι η κίνηση κοινοπραξίας υπό τη Shell, η οποία δεσμεύτηκε να διαθέσει πάνω από 20 δισ. δολάρια με σκοπό τον διπλασιασμό της χωρητικότητας του σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG Canada στη Βρετανική Κολομβία.
Αυτή η τάση αποτυπώνεται έντονα και στις ίδιες τις ΗΠΑ, όπου οι αμερικανικές εξαγωγές αργού και ντίζελ προς την Ευρώπη και την Ασία έχουν αυξηθεί κατά 15%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Wood Mackenzie, η εγχώρια παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ αναμένεται να εκτιναχθεί στα 11,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως τον Δεκέμβριο του 2027, ξεπερνώντας κατά 1 εκατ. τα προπολεμικά επίπεδα.
Οπως επισημαίνει ο Ντάνιελ Γέργκιν, αντιπρόεδρος της S&P Global, ακόμη και οι χώρες του Περσικού Κόλπου θα επιδιώξουν τη διαφοροποίηση των επενδύσεών τους διοχετεύοντας κεφάλαια στις ΗΠΑ, καθώς οι ευρύτερες αναταράξεις αναδιαμορφώνουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και ενισχύουν την περιφερειακή ενεργειακή ανάπτυξη.
Η αλματώδης αύξηση της παραγωγής στο δυτικό ημισφαίριο έχει στερήσει ουσιαστικά από τη Σαουδική Αραβία και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου τη δυνατότητα να καθορίζουν μονομερώς τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με τον Σράινερ Πάρκερ της Rystad Energy. Σε αυτή τη νέα γεωοικονομική πραγματικότητα, χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Γουιάνα, η Αργεντινή και η Βενεζουέλα αναμένεται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)