Το μπλοκ των 27 χωρών έχει ασκήσει στο παρελθόν πιέσεις για την διεθνή απαγόρευση των νέων γεωτρήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική για περιβαλλοντικούς λόγους το 2021. Μια νέα στρατηγική που αναμένεται να ανακοινωθεί την Τρίτη, αν και θα διατηρήσει την αντίθεση της ΕΕ στις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική, ωστόσο θα τερματίσει τις προσπάθειες για την εξασφάλιση μιας παγκόσμιας συμφωνίας για τη διακοπή των ερευνών υδρογονανθράκων εκεί.
Η στροφή αυτή έρχεται μετά τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στην Αρκτική, καθώς η Ρωσία, η Κίνα και οι ΗΠΑ ανταγωνίζονται για την κυριαρχία στην περιοχή. Η εξέλιξη αναδεικνύει επίσης την κατάρρευση των πολυμερών προσπαθειών για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη και την αλλαγή στις προτεραιότητες της ΕΕ σε σχέση με την προηγούμενη στρατηγική της για την Αρκτική.
Η νέα στρατηγική διατηρεί τη φιλοδοξία να διασφαλίσει ότι «το πετρέλαιο, ο άνθρακας και το φυσικό αέριο θα παραμείνουν στο υπέδαφος» στην περιοχή, αλλά εγκαταλείπει τις δεσμεύσεις του 2021 για «συνεργασία με εταίρους προς μια πολυμερή νομική υποχρέωση να μην επιτραπεί περαιτέρω ανάπτυξη αποθεμάτων υδρογονανθράκων». Οι Financial Times είχαν αναφέρει τον Απρίλιο ότι η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει τις εκκλήσεις της για διεθνή απαγόρευση.
Η επίτευξη πολυμερών συμφωνιών έχει καταστεί πιο δύσκολη εξαιτίας της ταραγμένης σχέσης της ΕΕ με την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία υποστηρίζει τα ορυκτά καύσιμα έναντι των ΑΠΕ και απέσυρε τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρόσφατα εξήγγειλε σχέδια για γεωτρήσεις πετρελαίου στη Γροιλανδία, μετά την επίτευξη συμφωνίας για την ασφάλεια στην περιοχή με την Κοπεγχάγη και το Νουούκ [την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας] τον περασμένο μήνα.
Ένας αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι η «θέση του μπλοκ είναι σαφής και αυτό ελέγχουμε. Καμία αγορά [πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Αρκτική], καμία γεώτρηση».
Η Νορβηγία, η οποία έχει αναδειχθεί σε ολοένα και πιο σημαντικό προμηθευτή φυσικού αερίου για την ΕΕ από το 2022, μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, έχει ασκήσει έντονες πιέσεις ώστε το μπλοκ να εγκαταλείψει την αντίθεσή του στις γεωτρήσεις στην Αρκτική. Το Όσλο υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η παραγωγή και η έρευνα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Θάλασσα του Μπάρεντς - βόρεια της νορβηγικής ηπειρωτικής χώρας και κάτω από το αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ - διαφέρει από την κλασική άποψη για την Αρκτική, καθώς είναι απαλλαγμένη από πάγους και εύκολη στην πρόσβαση.
Το νέο προσχέδιο της στρατηγικής της ΕΕ για την Αρκτική δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στις απειλές για την ασφάλεια στην περιοχή.
Η ΕΕ θα αξιοποιήσει τη χρήση των δορυφορικών συστημάτων του Copernicus και Gallileo στην Αρκτική και θα βελτιώσει επίσης την ανταλλαγή δεδομένων για την καλύτερη παρακολούθηση των ζημιών στα καλώδια και την επιτήρηση του σκιώδους στόλου πετρελαιοφόρων της Ρωσίας. Θα διερευνήσει επίσης την πιθανότητα κοινής προμήθειας παγοθραυστικών για να καταστεί δυνατή η ευκολότερη πλοήγηση στην περιοχή.
Ωστόσο, η ενεργειακή πτυχή της στρατηγικής έχει προκαλέσει διχασμό ανάμεσα στα διάφορα τμήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσαν αρκετοί αξιωματούχοι.
Καθώς η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ αναμένεται να μειωθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, ορισμένοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι η ΕΕ θα ήταν καλύτερα να δώσει προτεραιότητα στην ηλεκτροδότηση και στην απομάκρυνση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Άλλοι έχουν υποστηρίξει την ανάγκη μεγαλύτερης εστίασης σε εναλλακτικές προμήθειες ορυκτών καυσίμων, δεδομένου ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει ωθήσει την Ευρώπη στη δεύτερη κρίση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσα σε πέντε χρόνια.
Ωστόσο, οποιοδήποτε νέα ποσότητα φυσικού αερίου από την Αρκτική θα χρειαστεί χρόνια για να φτάσει στην αγορά. Ανάλυση που δημοσιεύθηκε από το μη κερδοσκοπικό οργανισμό WWF τον Σεπτέμβριο υποστήριξε ότι οι προκλήσεις στην Αρκτική από την «έλλειψη υποδομών, όγκου διαθέσιμων πόρων, καθώς και από τις υψηλές ανησυχίες για την ασφάλεια στον Βορρά είναι πολύ σοβαρές για να βοηθήσουν την Ευρώπη με οποιονδήποτε τρόπο πριν από το 2040» - την ίδια ημερομηνία μέχρι την οποία η ΕΕ έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.