Η Ιαπωνία Aπέχει «Mήνες» από την Eξάντληση Kρίσιμων Sπάνιων Gαιών, καθώς η Κίνα Περιορίζει την Προσφορά

Η Ιαπωνία Aπέχει «Mήνες» από την Eξάντληση Kρίσιμων Sπάνιων Gαιών, καθώς η Κίνα Περιορίζει την Προσφορά
energia.gr
Τρι, 20 Οκτωβρίου 2026 - 12:00

Η Ιαπωνία απέχει μόλις λίγους μήνες από την εξάντληση των αποθεμάτων της σε ύττριο —ένα κρίσιμο μέταλλο— και έχει ζητήσει από τις ΗΠΑ να ασκήσουν πίεση στην Κίνα ώστε να χαλαρώσει τους ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Οι περιορισμοί αυτοί απειλούν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, τον αμυντικό τομέα και τη βιομηχανία ημιαγωγών.

Σύμφωνα με τους FT, πηγές που γνωρίζουν το θέμα στην Ουάσιγκτον και το Τόκιο, η ιαπωνική πλευρά απηύθυνε το σχετικό αίτημα τόσο προς την αμερικανική κυβέρνηση όσο και προς μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις.

Τους τελευταίους μήνες, η Ουάσιγκτον έχει παροτρύνει την Κίνα να αυξήσει τη ροή σπάνιων γαιών —συμπεριλαμβανομένου του υττρίου, ενός ανθεκτικού στη θερμότητα μετάλλου που είναι απαραίτητο για την κατασκευή οχημάτων, κινητήρων αεροσκαφών και ημιαγωγών— προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Οι αμερικανικές αλυσίδες εφοδιασμού για τον αμυντικό τομέα βασίζονται σε εξαρτήματα που κατασκευάζονται στην Ιαπωνία και περιέχουν ύττριο.

Όπως ανέφεραν Ιάπωνες κυβερνητικοί αξιωματούχοι και στελέχη εμπορικών ομίλων, εάν το Πεκίνο δεν αλλάξει στάση —ή εάν οι δυτικοί σύμμαχοι δεν βρουν υποκατάστατα ή επιπλέον αποθέματα— ενδέχεται να εμφανιστούν ελλείψεις ακόμα και πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους.

«Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη κατάσταση όσον αφορά τη συνέχιση του εφοδιασμού των κλάδων που εξαρτώνται από αυτές τις πρώτες ύλες», δήλωσε Ιάπωνας κυβερνητικός αξιωματούχος. «Τα αποθέματα μειώνονται, ενώ οι προσπάθειες για εξοικονόμηση σπάνιων γαιών έχουν τα όριά τους».

«Το χρονικό περιθώριο δεν μετριέται σε χρόνια, αλλά σε μήνες· το ζητούμενο είναι πώς θα επιβιώσουμε την επόμενη χρονιά», πρόσθεσε ο αξιωματούχος. «Αν όλοι δράσουν άμεσα, τότε η κατάσταση θα είναι διαχειρίσιμη. Αν όμως το πρόβλημα αγνοηθεί, τότε θα μετατραπεί σε συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία».


Η Κίνα κυριαρχεί στην αλυσίδα εφοδιασμού που αφορά την εξόρυξη και την επεξεργασία σπάνιων γαιών —ένα πλεονέκτημα που έχει αξιοποιήσει ως απάντηση στον εμπορικό πόλεμο που κήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, η Κίνα έχει εντείνει τους ελέγχους στις εξαγωγές προς την Ιαπωνία, ως αντίδραση σε δηλώσεις που έκανε πέρυσι η Σανάε Τακαΐτσι (Sanae Takaichi) σχετικά με την υπαρξιακή απειλή που θα αντιμετώπιζε η Ιαπωνία σε περίπτωση σύγκρουσης με επίκεντρο την Ταϊβάν —δηλώσεις που προκάλεσαν την οργή του Πεκίνου.

Οι ελλείψεις σε ύττριο αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους ιαπωνικούς ομίλους που δραστηριοποιούνται στον τομέα των υλικών. Το συγκεκριμένο μέταλλο χρησιμοποιείται για την επικάλυψη κινητήρων, καθώς και σε θαλάμους πλάσματος που απαιτούνται για την κατασκευή ημιαγωγών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις Αμερικανοί και Ιάπωνες αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει πολυάριθμες συνομιλίες σχετικά με την έλλειψη υττρίου. Μεταξύ αυτών, τον περασμένο μήνα στην Ουάσιγκτον, εκπρόσωποι του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας και του ιαπωνικού Υπουργείου Βιομηχανίας συγκρότησαν μια «ομάδα ταχείας απόκρισης» για τα κρίσιμα ορυκτά.

Κατά τη συνάντηση αυτή —η οποία έλαβε χώρα δύο εβδομάδες πριν ο Τραμπ υποδεχθεί τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο— η ιαπωνική κυβέρνηση υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Στόχος ήταν να ενθαρρυνθούν οι αμερικανικές επιχειρήσεις που πλήττονται από τις ελλείψεις, ώστε να ασκήσουν με τη σειρά τους πιέσεις στην Ουάσιγκτον να θέσει το ζήτημα στο Πεκίνο.

Οι ΗΠΑ έχουν διαμαρτυρηθεί ότι η Κίνα δεν τηρεί τη δέσμευσή της για χαλάρωση των περιορισμών στις σπάνιες γαίες, στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο πλευρών τον περασμένο Οκτώβριο. Μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Σι στο Πεκίνο τον Μάιο, η Κίνα επανέλαβε τη δέσμευσή της να «αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με τις ελλείψεις στην εφοδιαστική αλυσίδα για τις σπάνιες γαίες... συμπεριλαμβανομένου του υττρίου».

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times τον περασμένο μήνα ότι η Κίνα εκπληρώνει τα δύο τρίτα των δεσμεύσεών της προς τις ΗΠΑ όσον αφορά τις σπάνιες γαίες, ενώ για την Ιαπωνία επιτρέπει την προμήθεια μόνο του απολύτως απαραίτητου ελάχιστου για την κάλυψη των αναγκών της.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει το Πεκίνο ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να εξάγουν κινητήρες αεροσκαφών που απαιτούνται για το Comac C919 —το πρώτο επιβατικό αεροσκάφος κινεζικής κατασκευής— καθώς η παραγωγή του έχει περιοριστεί λόγω της έλλειψης υττρίου, το οποίο είναι κρίσιμο υλικό για την κατασκευή στροβίλων.

Κατά την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο τον Μάιο, η Κίνα συμφώνησε επίσης στην αγορά 200 αεροσκαφών της Boeing. Ωστόσο, η συμφωνία δεν έχει ολοκληρωθεί, εν μέρει λόγω επιπλοκών που σχετίζονται με τα κρίσιμα ορυκτά.

Η Erin Browne, υψηλόβαθμο στέλεχος του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών αρμόδιο για διεθνή θέματα, δήλωσε στους Financial Times ότι οι σπάνιες γαίες είναι απαραίτητες για την παραγωγή αεροσκαφών και κινητήρων της Boeing.

«Για να κατασκευάσεις αεροσκάφη, χρειάζεσαι σπάνιες γαίες», ανέφερε η Browne. «Όλα αυτά εντάσσονται, κατά κάποιον τρόπο, στο ίδιο πλαίσιο: για να μπορέσεις... να εξάγεις κινητήρες, χρειάζεσαι επίσης σπάνιες γαίες».

Το ιαπωνικό Υπουργείο Οικονομίας και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών —το οποίο ηγείται των εμπορικών διαπραγματεύσεων με την Κίνα— αρνήθηκαν να σχολιάσουν συγκεκριμένα το ζήτημα του υττρίου.

Ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι η αξιόπιστη πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά είναι «ζω «Οι περιορισμοί στις εξαγωγές, οι οποίοι διαταράσσουν τη ροή κρίσιμων ορυκτών, αποτελούν σοβαρή ανησυχία», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.


Η κινεζική πρεσβεία στις ΗΠΑ δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.


«Πρόκειται για δικαιολογημένο πανικό στην Ιαπωνία», ανέφερε η Gracelin Baskaran, επικεφαλής του προγράμματος για την ασφάλεια των κρίσιμων ορυκτών στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (Center for Strategic and International Studies) στην Ουάσιγκτον. «Πιθανότατα θα αναγκαστούν να υποστούν τις συνέπειες, τουλάχιστον προς το παρόν».

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο