Σε τροχιά σύγκρουσης τρέχοντα και πρώην μέλη του ΟΠΕΚ

Σε οξύ ανταγωνισμό για την ανάκτηση των μεριδίων αγοράς που έχασαν κατά τον οκτάμηνο πλέον πόλεμο με το Ιράν έχουν αποδυθεί οι πετρελαιοπαραγωγοί της Μέσης Ανατολής. Η εξέλιξη αυτή φέρνει σε τροχιά σύγκρουσης τρέχοντα και πρώην μέλη του ΟΠΕΚ, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ανακάμπτει σταδιακά, με τους αναλυτές ωστόσο να προειδοποιούν ότι οι καταναλωτές δύσκολα θα δουν αισθητή ανακούφιση στις αντλίες στο άμεσο μέλλον.

Ο αποκλεισμός του Ορμούζ προκάλεσε το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ των τελευταίων δεκαετιών, αποκόπτοντας τους παραγωγούς του Κόλπου από τη βασική εξαγωγική οδό τους. Η εικόνα αυτή ωστόσο αλλάζει. Οι εξαγωγές μέσω του Ορμούζ έφτασαν στα 12 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αγγίζοντας το 80% των προπολεμικών επιπέδων, ενώ με τη συνδρομή εναλλακτικών διαδρομών, όπως οι σταθμοί της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα και της Φουτζέιρα στα ΗΑΕ, οι συνολικές εξαγωγές της περιοχής ξεπέρασαν τον προπολεμικό μέσο όρο των 18 εκατ. βαρελιών.

Αυτή η ανάκαμψη αναμένεται να περιορίσει το παγκόσμιο έλλειμμα προσφοράς σε 250.000 βαρέλια την ημέρα τον Οκτώβριο, από σχεδόν 4 εκατ. τον Μάιο αν και η διέλευση από το Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη. Οι χώρες του Κόλπου ωστόσο αποδέχονται το ρίσκο αυτό και το υπέρογκο κόστος ασφάλισης προκειμένου να επανασυνδεθούν με την πελατεία τους, διατηρώντας έτσι την τιμή του Brent σε υψηλά επίπεδα άνω των 100 δολαρίων. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν ο ΟΠΕΚ απαντούσε σε εξωτερικές απειλές επιτρέποντας σε παραγωγούς χαμηλού κόστους να αυξήσουν την παραγωγή τους για να εκτοπίσουν νέους ανταγωνιστές, αυτή η νέα μάχη επικράτησης υπονομεύει τον ίδιο τον οργανισμό εκ των έσω. Ο ΟΠΕΚ, ο οποίος δοκιμαζόταν ήδη από τον πόλεμο στις αρχές του έτους, δέχθηκε ένα ακόμη πλήγμα τον Μάιο, όταν τα ΗΑΕ αποχώρησαν από τον οργανισμό. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ερωτήματα για το αν ο οργανισμός, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, θα μπορούσε να διατηρήσει την επιρροή του και να επαναβεβαιώσει την ικανότητά του να διαχειρίζεται τις τιμές μέσω συντονισμένου ελέγχου της προσφοράς. Η μη συντονισμένη και κατακερματισμένη αντίδραση των παραγωγών του Κόλπου στη σύγκρουση με το Ιράν υποδηλώνει ότι αυτός ο έλεγχος ενδέχεται να μην υφίσταται πλέον.

Παρά τη βελτίωση των δεικτών, η παραγωγή και οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή παρουσιάζουν σημαντικές ανισότητες, ενώ οι διαρκείς κίνδυνοι στις θαλάσσιες οδούς διατηρούν το κόστος μεταφοράς και τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.

Η συνολική παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ, του Ιράκ και του Κουβέιτ εκτιμάται στα 17,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα για τον Οκτώβριο, απέχοντας ακόμη από τα 21 εκατ. βαρέλια της προπολεμικής περιόδου.

Τα ΗΑΕ προσαρμόστηκαν πιο γρήγορα μέσω εναλλακτικών διαδρομών στο Ορμούζ, με την παραγωγή τους να φτάνει τα 4,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα και να ξεπερνάει τον προπολεμικό τους μέσο όρο των 3,9 εκατ. Στον αντίποδα, η πορεία της Σαουδικής Αραβίας υπήρξε πιο σύνθετη, καθώς η παραγωγή της περιορίζεται στα 7,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, δηλαδή στο 75% των προπολεμικών επιπέδων.

Στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν εκ νέου αγοραστές, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Ιράκ προσφέρουν σημαντικές εκπτώσεις σε όσους παραλαμβάνουν φορτία εντός του Κόλπου.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση της προσφοράς δεν αναμένεται να οδηγήσει σε αισθητή μείωση των τιμών στην αντλία για τους καταναλωτές, καθώς το εξαιρετικά υψηλό κόστος ασφάλισης, τα αυξημένα ναύλα και η επικινδυνότητα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ κρατούν τις τελικές τιμές του πετρελαίου σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο