Η οδηγία της Ε.Ε. θα απαιτήσει επιδοτήσεις και χρήματα από τους ιδιοκτήτες

«Σφίγγει ο κλοιός» της Ε.Ε. αναφορικά με την υιοθέτηση και από την Ελλάδα της νέας κοινοτικής οδηγίας 1275/2024, που προβλέπει τη μείωση των εκπομπών ρύπων από τα κτίρια μέσω της συστηματικής αναβάθμισής τους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό από την πρόσφατη αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής, όχι μόνο η Ελλάδα αλλά και όλες οι υπόλοιπες χώρες-μέλη δεν έχουν προβεί στην ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο, παρότι η καταληκτική ημερομηνία για κάτι τέτοιο ήταν τον περασμένο Μάιο.

Αρνητική συγκυρία

Το ζήτημα ασφαλώς έχει και πολιτικές προεκτάσεις, καθώς η χρονική συγκυρία δεν είναι και η καλύτερη δυνατή για την επίτευξη στόχων ενεργειακής αναβάθμισης σε κτίρια, εν μέσω της σοβούσας στεγαστικής κρίσης, τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ειδικά σε μεγάλα αστικά κέντρα και περιοχές που υποδέχονται μεγάλα κύματα τουριστών σε ετήσια βάση. Αλλωστε, η συγκεκριμένη οδηγία, παρότι έχει ηπιότερο χαρακτήρα σε σχέση με τις αρχικές εκδοχές της, δεν παύει να ζητά συγκεκριμένους στόχους για την επίτευξη μειωμένων ρύπων από τα κτίρια κατά 16% έως το 2030, και κατά 20%-22% έως το 2035, με καταληκτικό στόχο τα κτίρια μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Σε ό,τι αφορά τις νέες κατασκευές, αυτές θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών ρύπων, ήδη από την 1η Ιανουαρίου του 2030. Δηλαδή οι οικοδομικές άδειες που θα εκδίδονται μετά το 2030 θα πρέπει να συμμορφώνονται με τη νόρμα αυτή, ενώ προβλέπεται και μια νέα κατηγορία του ενεργειακού πιστοποιητικού (Α0), πέραν των υφιστάμενων, που θα συνδυαστεί και με τη συνολική αναθεώρηση του συγκεκριμένου εγγράφου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να μην υπάρχουν αποκλίσεις από χώρα σε χώρα.

Προφανώς, αυτό συνεπάγεται νέα, σημαντική αύξηση του κόστους κατασκευής νέων κατοικιών, που θα τις καταστήσει ακόμα πιο ασύμφορες για την ευρεία μάζα των ενδιαφερομένων. Επίσης, αυτό είναι πιθανό να μειώσει εκ νέου τις επενδύσεις για την κατασκευή νέων κτιρίων κατοικιών, συντηρώντας τη σημερινή εικόνα της μειωμένης προσφοράς στην αγορά. Επιπλέον, το όριο της 31ης Δεκεμβρίου του 2029 είναι πολύ πιθανό να ωθήσει τους κατασκευαστές στην εξασφάλιση οικοπέδων και οικοδομικών αδειών που να μην υπόκεινται στη νέα αυτή νόρμα (περί μηδενικών ρύπων). Οπως έχει γίνει και σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν (π.χ. επιβολή ΦΠΑ), το κόστος γης εκτοξεύεται από την απότομη άνοδο της ζήτησης και αυτό μετακυλίεται τελικά στον τελικό αγοραστή της νέας κατοικίας.

Παράλληλα, η υιοθέτηση της νέας κοινοτικής οδηγίας θα απαιτήσει και γενναίες επιδοτήσεις και πόρους χρηματοδότησης, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην υπόλοιπη Ε.Ε. Στην περίπτωση της ελληνικής αγοράς, περίπου το 30% του οικιστικού αποθέματος αφορά κατοικίες που κατασκευάστηκαν πριν από το 1980 και επομένως βρίσκονται στις χαμηλότερες κατηγορίες του ενεργειακού πιστοποιητικού. Αποτελούν δηλαδή τους βασικούς «υποδοχείς» των πόρων για την ενεργειακή τους αναβάθμιση. Μέχρι σήμερα, μέσω των προγραμμάτων που «έτρεξαν» την περίοδο 2019-2024 έχουν υλοποιηθεί εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης σε μόλις 140.000 ακίνητα, ενώ υπολογίζεται ότι με το «Εξοικονομώ» του 2025 θα επωφεληθούν άλλες 50.000 κατοικίες. Τα δε κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί και διατίθενται σταδιακά μέσω επιδοτήσεων υπολογίζεται ότι προσεγγίζουν τα 2,5 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και το πρόγραμμα του 2025.

Η χρονική συγκυρία είναι τουλάχιστον ατυχής, με την Κομισιόν να ζητάει ενεργειακή αναβάθμιση εν μέσω στεγαστικής και πληθωριστικής κρίσης.

Αυτή την περίοδο σχεδιάζεται το επόμενο πρόγραμμα, το οποίο θα υλοποιηθεί από το 2027 και μετά, αξιοποιώντας πόρους του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου που ανακοινώθηκε πριν από μερικούς μήνες.

Σε αυτό το πλαίσιο δράσεων, συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ, προβλέπονται πόροι 1,19 δισ. ευρώ για το

Επιδοτήσεις έως 80%

Τα επιλέξιμα νοικοκυριά θα μπορούν να επιδοτηθούν για δαπάνες, όπως θερμοπροσόψεις, μονώσεις, συστήματα σκίασης, αντικατάσταση κουφωμάτων, σε ποσοστό που θα μπορεί να υπερβεί ακόμα και το 80%. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε μέχρι σήμερα, όσοι ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να καλύψουν εφάπαξ τη δική τους συμμετοχή, θα μπορούν πλέον να προχωρούν και σε σταδιακές καταβολές των απαιτούμενων χρημάτων, μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας και σε συνεργασία και συμφωνία με τον εκάστοτε πάροχο.

Για παράδειγμα, αν ένα νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800 ευρώ (συμπερ. ΦΠΑ), θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800 ευρώ και θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο