FT: Αθήνα και Ρώμη Ζητούν Από την Κομισιόν Μεγαλύτερα Δημοσιονομικά Περιθώρια Ευελιξίας Εν Όψει των Εκλογών του ’27

FT: Αθήνα και Ρώμη Ζητούν Από την Κομισιόν Μεγαλύτερα Δημοσιονομικά Περιθώρια Ευελιξίας Εν Όψει των Εκλογών του ’27
energia.gr
Σαβ, 3 Οκτωβρίου 2026 - 15:18

Η Ιταλία και η Ελλάδα ζήτησαν από τις Βρυξέλλες να επιτραπούν μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμών, καθώς οι εκτινασσόμενες τιμές των καυσίμων και ο αυξανόμενος πληθωρισμός εντείνουν τις δημοσιονομικές πιέσεις στις δύο πιο χρεωμένες χώρες της ΕΕ, οι οποίες, μάλιστα, βρίσκονται ενόψει εκλογών εντός του 2027, όπως τονίζει άρθρο των Financial Times

Ειδικότερα, η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απέστειλαν επιστολές στην Κομισιόν αυτή την εβδομάδα, ζητώντας περαιτέρω περιθώρια ευελιξίας στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ, οι οποίοι προβλέπουν τον περιορισμό του ετήσιου ελλείμματος μιας χώρας στο 3% του ΑΕΠ.

Οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου κίνησης και της βενζίνης, που πυροδοτήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν, έχουν αυξήσει το κόστος πολλών εθνικών μέτρων στήριξης των τιμών των καυσίμων, εντείνοντας τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ είχαν ήδη τροποποιηθεί τον Ιούνιο, ώστε να επιτρέπεται προσωρινά στις χώρες να δαπανήσουν έως και το 0,6% του ΑΕΠ τους έως το 2028 για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας που μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη εξαίρεση που επιτρέπει στις χώρες να δαπανήσουν έως και το 1,5% του ΑΕΠ για την άμυνα και την ενέργεια —δυνατότητα την οποία αξιοποιούν τόσο η Ιταλία όσο και η Ελλάδα— χωρίς οι δαπάνες αυτές να επιφέρουν κυρώσεις.

Ωστόσο, τα νέα αιτήματα που υπέβαλαν οι δύο μεσογειακές χώρες-μέλη της ΕΕ αυτή την εβδομάδα προχωρούν ένα βήμα παραπέρα. Η Αθήνα ζήτησε άδεια να εξαιρέσει «προσωρινά μέτρα» από τον δείκτη καθαρών δαπανών της —αναφορά που, σύμφωνα με τους αναλυτές, αφορά τις επιδοτήσεις καυσίμων. Η Ρώμη, από τη δική της πλευρά, ζήτησε να λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης του προϋπολογισμού της με τα ανώτατα όρια δαπανών της ΕΕ.

Πάντως, αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν κατ' ιδίαν ότι οι αγορές ενδέχεται να αντιδράσουν αρνητικά στην παροχή πρόσθετης ευελιξίας στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων.

Η Μελόνι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την Πέμπτη, ζητώντας να συζητηθεί το θέμα σε συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.

Στην επιστολή της Ιταλίδας πρωθυπουργού, την οποία είδαν οι Financial Times, υποστηρίζεται ότι θα πρέπει να επιτραπεί στην χώρα της να χρησιμοποιήσει τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που εισπράττει λόγω του πληθωρισμού, προκειμένου να περιορίσει τις επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, χωρίς αυτό να συνιστά παραβίαση των δημοσιονομικών κανόνων. Μέρος αυτών των επιπλέον εσόδων θα πρέπει να διατεθεί «για την άμβλυνση της αύξησης του κόστους ενέργειας, με προσωρινό και στοχευμένο τρόπο», όπως έγραψε η ίδια.

Η επιστολή καλούσε επίσης τις Βρυξέλλες να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό ως ελαφρυντικό παράγοντα, στην περίπτωση που οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Ιταλίας για το 2027 υπερέβαιναν τα ετήσια όρια δαπανών της ΕΕ.

Παρουσιάζοντας το νέο δημοσιονομικό σχεδιασμό της Ιταλίας το βράδυ της Παρασκευής, ο υπουργός Οικονομίας Τζιανκάρλο Τζιορτζέτι προέβλεψε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα για το τρέχον έτος θα υποχωρήσει κάτω από το 3% του ΑΕΠ, ενώ η ανάπτυξη θα φτάσει το 1%, αυξημένη σε σχέση με την πρόβλεψη του 0,6% που είχε διατυπωθεί τον Απρίλιο.

Ωστόσο, ο Τζορτζέτι δήλωσε ότι το έλλειμμα της Ιταλίας θα αυξηθεί στο 3,4% του ΑΕΠ το 2027, καθώς η χώρα ενεργοποιεί τη λεγόμενη «εθνική ρήτρα διαφυγής» και ζητά από την ΕΕ πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο ύψους 0,6% του ΑΕΠ για επιπλέον δαπάνες στους τομείς της ενέργειας και της άμυνας για το επόμενο έτος και το 2028 —συνολικά 29 δισ. ευρώ σε επιπλέον πόρους για τη διετία— υπό την προϋπόθεση ότι θα δώσει τη συγκατάθεσή του το κοινοβούλιο.

Το έλλειμμα θα υποχωρήσει στο 3,2% το 2028 —αξιοποιώντας πάντα την πρόσθετη ευελιξία της ΕΕ— και στη συνέχεια θα μειωθεί στο 2,3% το 2029.

Ο ρυθμός ανάπτυξης θα παραμείνει κάτω από το 1% ετησίως την περίοδο 2027-2029, κυμαινόμενος μεταξύ 0,8% και 0,9%.

Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας προβλέπεται να κορυφωθεί στο 138,5% του ΑΕΠ το επόμενο έτος —οπότε και θα εκτοπίσει την Ελλάδα από την «πρωτιά» στο χρέος εντός ΕΕ— προτού αρχίσει να μειώνεται σταδιακά. Ο Τζορτζέτι επιβεβαίωσε ότι η Ιταλία αποφάσισε να μην δαπανήσει για την άμυνα ποσά τόσο υψηλά όσο αρχικά σχεδίαζε, δεδομένου του οικονομικού πλαισίου το οποίο χαρακτήρισε «ιδιαίτερα σύνθετο».

Από τότε που ανέλαβε την εξουσία, το 2022, ο κυβερνητικός συνασπισμός της Μελόνι έχει αποσπάσει θετικά σχόλια από επενδυτές σε ομόλογα αλλά και από οίκους αξιολόγησης για τη δημοσιονομική του σύνεση και αυτοσυγκράτηση, καθώς έχει μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας από το 8% το 2022 στο 3,1% το 2025.

Ωστόσο, η Ρώμη δαπάνησε φέτος περίπου 2,8 δισ. ευρώ για τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα. Την περασμένη εβδομάδα, ο κρατικά ελεγχόμενος ενεργειακός όμιλος Eni ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει προσωρινό πλαφόν στις τιμές αντλίας για τουλάχιστον έναν μήνα, προκειμένου να στηρίξει τις προσπάθειες της κυβέρνησης.

Ο Μητσοτάκης ζήτησε επίσης από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη ευελιξία, κάνοντας λόγο για περισσότερα «περιθώρια ελιγμών» σε επιστολή του προς την φον ντερ Λάιεν την Τετάρτη, την οποία είδαν και οι Financial Times. Ο Έλληνας πρωθυπουργός πρότεινε να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να χρησιμοποιούν τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τις υψηλότερες τιμές για τη χρηματοδότηση προσωρινών μέτρων στήριξης, τα οποία θα θωράκιζαν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις απέναντι στο αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στις συστάσεις της Κομισιόν για τη μείωση της ζήτησης ενέργειας, χαρακτηρίζοντάς τις «πολιτικά μη αποδεκτές».

Οι FT σημειώνουν ότι η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που το κόστος ζωής έχει αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα για την κυβέρνηση του Μητσοτάκη, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει εθνικές εκλογές την άνοιξη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να σχολιάσει.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο