Μετά την είσοδο περίπου 72.000 ανθρώπων στην ισπανική πόλη από το Μαρόκο μέσα σε διάστημα μόλις δύο ημερών, έχει ξεκινήσει επείγουσα συζήτηση για το πώς θα πρέπει η ΕΕ να αντιμετωπίζει παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.
- Η μία επιλογή είναι η θέσπιση νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η οποία θα καθορίζει πότε και με ποιον τρόπο οι κυβερνήσεις θα μπορούν να ενεργοποιούν μέτρα έκτακτης ανάγκης. Σε αυτά θα μπορούσε να περιλαμβάνεται ακόμη και η αμφιλεγόμενη προσωρινή αναστολή των διαδικασιών ασύλου, σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ και διπλωμάτες με τους οποίους συνομίλησα.
- Η δεύτερη επιλογή θα παρέκαμπτε εντελώς τη θέσπιση νέας νομοθεσίας. Αντί γι’ αυτό, η Επιτροπή θα εξέδιδε ευρύτερες κατευθυντήριες γραμμές, παρέχοντας στις εθνικές κυβερνήσεις την πολιτική και νομική κάλυψη ώστε να λαμβάνουν οι ίδιες μέτρα έκτακτης ανάγκης.
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ προσανατολίζεται προς τη δεύτερη επιλογή και, σύμφωνα με πηγές, ενισχύει ολοένα περισσότερο το επιχείρημά της στη βάση της ασφάλειας και όχι της μετανάστευσης. «Όταν οι μετακινήσεις οργανώνονται και χρησιμοποιούνται ως όπλο εναντίον μας, αυτό δεν είναι απλώς ένα ζήτημα μετανάστευσης. Είναι ζήτημα ασφάλειας και η προστασία των εξωτερικών συνόρων αποτελεί υπαρξιακό καθήκον για κάθε κράτος και για εμάς ως Ένωση», δήλωσε ο Μάγκνους Μπρούνερ, επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ, μετά τις συνομιλίες των υπουργών Μετανάστευσης της ΕΕ στο Λουξεμβούργο την Πέμπτη.
Όταν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε για πρώτη φορά, τον περασμένο μήνα, ότι θα προτείνει ένα νέο πλαίσιο έκτακτης ανάγκης, οι υπουργοί αναρωτήθηκαν τι ακριβώς θα προσέθετε το νέο αυτό εργαλείο στις εξουσίες που είναι ήδη διαθέσιμες βάσει του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Υπήρχαν επίσης ερωτήματα σχετικά με το πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί η νέα νομοθεσία χωρίς να έρχεται σε σύγκρουση με το διεθνές δίκαιο.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης της Πέμπτης, αρκετές κυβερνήσεις τάχθηκαν υπέρ ενός μηχανισμού σε επίπεδο ΕΕ, ο οποίος θα μπορούσε να επιτρέπει την προσωρινή αναστολή των διαδικασιών ασύλου κατά τη διάρκεια αιφνίδιων μεταναστευτικών κρίσεων ή ως απάντηση σε υβριδικές απειλές.
Η ιδέα προτάθηκε αρχικά από την Ελλάδα και στη συνέχεια κέρδισε την υποστήριξη αρκετών χωρών, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Γερμανία, η Αυστρία και η Δανία, σύμφωνα με πολλούς διπλωμάτες.
Η τελική απόφαση για το πόσο μακριά θα πρέπει να προχωρήσουν οι Βρυξέλλες θα ληφθεί από τους ηγέτες της ΕΕ σε Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί σε δύο εβδομάδες.