WSJ: Επανακάμπτουν οι Ροές Πετρελαίου Μέσω Ορμούζ – Αυξάνεται ο Κίνδυνος Κλιμάκωσης των Επιθέσεων του Ιράν

WSJ: Επανακάμπτουν οι Ροές Πετρελαίου Μέσω Ορμούζ – Αυξάνεται ο Κίνδυνος Κλιμάκωσης των Επιθέσεων του Ιράν
energia.gr
Τρι, 29 Σεπτεμβρίου 2026 - 18:39

Η ικανότητα του Ιράν να εμποδίζει τη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ —και να τη χρησιμοποιεί ως μέσο πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ— εξασθενεί, αυξάνοντας τον κίνδυνο η χώρα να καταφύγει σε στρατιωτική κλιμάκωση για να ενισχύσει τη θέση της, όπως αναφέρει σε σημερινό της άρθρο η Wall Street Journal

Η εξασθένιση της θέσης του Ιράν, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, οφείλεται στο γεγονός ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και οι πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Κόλπου έχουν βελτιώσει την ικανότητά τους να αποκρούουν ή να αποφεύγουν τις ιρανικές επιθέσεις, επιτρέποντας σε περισσότερα δεξαμενόπλοια να διέρχονται από τα Στενά.

Έτσι, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανέκαμψαν αυτόν τον μήνα, πλησιάζοντας τα υψηλότερα επίπεδα που καταγράφηκαν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με στοιχεία από εταιρείες παρακολούθησης της αγοράς πετρελαίου. Οι αποστολές μέσω του Ορμούζ και εναλλακτικών διαδρομών κάλυπταν, την περασμένη εβδομάδα, ποσοστό λίγο χαμηλότερο του 80% των ροών που καταγράφονταν στην περιοχή πριν από τον πόλεμο, όπως αναφέρει η εταιρεία παρακολούθησης Kpler.

Από τις αρχές του μήνα, οι εξαγωγές αργού από μεγάλους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής —συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, των ΗΑΕ και άλλων— μέσω του Ορμούζ και εναλλακτικών οδών, έχουν αυξηθεί στα σχεδόν 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Πρόκειται για το υψηλότερο συνολικό επίπεδο από τον Φεβρουάριο, οπότε η περιοχή εξήγαγε σχεδόν 19 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Huax.

Η Σαουδική Αραβία ξεκινά επίσης την άντληση αργού μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης (που είχε υποστεί ζημιές) και τη φόρτωσή του σε δεξαμενόπλοια στην Ερυθρά Θάλασσα, αν και οι ποσότητες παραμένουν μειωμένες, όπως δήλωσαν αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις σχετικές διαδικασίες. Μέρος της τρέχουσας παραγωγής θα κατευθυνθεί σε εγχώρια διυλιστήρια, πρόσθεσαν οι ίδιοι αξιωματούχοι.

Αντιθέτως, το Ιράν αδυνατεί να διακινήσει αργό πετρέλαιο μέσω του Ορμούζ από τότε που οι ΗΠΑ επανέφεραν τον ναυτικό αποκλεισμό τον Ιούλιο. Τα αποθέματα πετρελαίου που είχε συγκεντρώσει το Ιράν σε πλοία πέραν του αποκλεισμού ενδέχεται να εξαντληθούν έως τα μέσα Οκτωβρίου, εκτιμά η Kpler, αποκόπτοντας μια ζωτικής σημασίας πηγή εσόδων τη στιγμή που η οικονομία της χώρας λυγίζει υπό την πίεση των κυρώσεων και τις επιπτώσεις του πολέμου. Αυτή η μεταβολή αποδυναμώνει την ικανότητα της Τεχεράνης να αποσπά παραχωρήσεις κρατώντας «όμηρο» τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, πλήττοντας έτσι ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης που διαθέτει στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ωστόσο, δημιουργείται, την ίδια στιγμή, ένα επικίνδυνο κίνητρο για το Ιράν. Καθώς τα έσοδά του από το πετρέλαιο μειώνονται και οι γείτονές του βρίσκουν εναλλακτικές λύσεις, ενδέχεται να θεωρήσει την επανέναρξη των επιθέσεων ως το καλύτερο εναπομείναν μέσο άσκησης πίεσης, ακόμη και με το ρίσκο αμερικανικών αντιποίνων.

«Αυτό καταδεικνύει τη φθίνουσα απόδοση της στρατηγικής του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ», δηλώνει στη WSJ η Sanam Vakil, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Chatham House, δεξαμενή σκέψης με έδρα το Λονδίνο. «Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πιο εκρηκτική δυναμική, όπου το Ιράν θα αναγκαστεί να προκαλέσει επεισόδια ή να πυροδοτήσει μια ευρύτερη σύγκρουση προκειμένου να απεγκλωβιστεί από τη δύσκολη αυτή θέση».

Οι πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Κόλπου ανησυχούν ότι οι ενεργειακές τους υποδομές ενδέχεται να εκτεθούν σε νέες επιθέσεις. Σύμφωνα με αξιωματούχους της περιοχής, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης —το οποίο προστατεύει το ιρανικό καθεστώς και δραστηριοποιείται στα Στενά του Ορμούζ— έχει αλλάξει τακτική με ταχείς ρυθμούς και θα μπορούσε να κλιμακώσει τις επιθέσεις εναντίον λιμένων, διυλιστηρίων και αγωγών.

Οι εναλλακτικές οδοί παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ έχουν αποδειχθεί ευάλωτες. Επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που εξαπολύθηκαν από το Ιράκ νωρίτερα αυτόν τον μήνα ανάγκασαν τη Σαουδική Αραβία να διακόψει τη λειτουργία του αγωγού «Ανατολής-Δύσης», ενώ οι απειλές των Χούθι έχουν καταστήσει πιο επικίνδυνη τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εξέλιξη αυτή ώθησε την Aramco να επαναδρομολογήσει μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου προς τα Στενά του Ορμούζ.

Οι εναλλακτικές λύσεις είναι επίσης δύσχρηστες και δαπανηρές. Αξιωματούχοι του Κόλπου επισημαίνουν ότι πρόκειται για προσωρινές ρυθμίσεις, οι οποίες δεν είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα.

Το Ιράν δεν διαθέτει αντίστοιχη εναλλακτική οδό παράκαμψης του Ορμούζ. Το αργό πετρέλαιο που φορτώθηκε πρόσφατα παραμένει εγκλωβισμένο πίσω από τον αμερικανικό αποκλεισμό στην είσοδο του Κόλπου. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα φορτηγά πλοία θα μπορούσαν να μεταφέρουν το πολύ 40.000 βαρέλια ημερησίως — ποσότητα αμελητέα σε σύγκριση με τις εξαγωγές προ της κρίσης, που άγγιζαν τα 2 εκατομμύρια βαρέλια.

Στο μεταξύ, η ποσότητα ιρανικού αργού που βρίσκεται ήδη σε πλοία εκτός της ζώνης αποκλεισμού —και εξακολουθεί να αποφέρει έσοδα στην Τεχεράνη— έχει μειωθεί στα περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια, από τα 29 εκατομμύρια που καταγράφονταν στις αρχές Σεπτεμβρίου. Η εταιρεία Kpler εκτιμά ότι, με τον τρέχοντα ρυθμό, τα αποθέματα αυτά —τα περισσότερα εκ των οποίων προορίζονται για την Κίνα— θα έχουν εξαντληθεί έως τα μέσα Οκτωβρίου.

«Πιθανότατα εντός των επόμενων δύο εβδομάδων... θα πραγματοποιήσουν τις τελευταίες παραδόσεις πετρελαίου στην Κίνα και μετά δεν θα έχουν τίποτα», δήλωσε την Κυριακή στο Fox News ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ ​​Μπέσεντ.

Προς το παρόν, οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να έχουν περιοριστεί. Η υπηρεσία UKMTO (United Kingdom Maritime Trade Operations), η οποία συνδέεται με το βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό, ανέφερε την Κυριακή ότι δεν σημειώθηκαν επιβεβαιωμένες επιθέσεις ή διαταραχές στην περιοχή κατά το προηγούμενο 72ωρο, αν και η απειλή παραμένει σοβαρή.

Η τελευταία επίθεση στα Στενά του Ορμούζ που καταγράφηκε από την UKMTO σημειώθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, παρά τους ισχυρισμούς ιρανικών μέσων ενημέρωσης περί συνεχιζόμενων επιθέσεων. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η παύση αυτή ενδέχεται να αποτελούσε ένα μέσο να τεσταριστούν οι προθέσεις του Τραμπ για μια συμφωνία, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο ενδέχεται να πρόκειται για προσωρινή ύφεση.

«Εάν η ηγεσία του Ιράν αισθανθεί ότι ο έλεγχός της στα Στενά του Ορμούζ εξασθενεί, αυξάνεται ο κίνδυνος να αναζητήσει άλλους τρόπους κλιμάκωσης της σύγκρουσης», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπρονζ, συνιδρυτής και επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στην εταιρεία Energy Aspects.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο