Το σχέδιο, το οποίο προτάθηκε αρχικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο, αποτελεί μέρος της απάντησης της ΕΕ στην εκτίναξη των τιμών των καυσίμων που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στο Ιράν, και η οποία έχει αναγκάσει τις κυβερνήσεις να αναζητήσουν εναγωνίως τρόπους περιορισμού των λογαριασμών ενέργειας.
Το ETS αποτελεί την κύρια πολιτική της ΕΕ απέναντι στην κλιματική αλλαγή και δεν ευθύνεται πρωτίστως για την άνοδο των τιμών ενέργειας στην Ευρώπη· ωστόσο, οι αλλαγές που συμφωνήθηκαν την Τετάρτη ανταποκρίνονται σε αιτήματα κυβερνήσεων, όπως της Πολωνίας και της Ιταλίας, για τον περιορισμό της συμβολής του ETS στο κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος.
Συγκεκριμένα, οι πρεσβευτές των χωρών της ΕΕ συμφώνησαν, σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση, να σταματήσουν την απόσυρση των πλεοναζόντων δικαιωμάτων CO2 από την αγορά, πρακτική που ακολουθείται επί του παρόντος, όπως δήλωσαν στο Reuters δύο διπλωμάτες της ΕΕ. Αντ' αυτού, τα πλεονάζοντα δικαιώματα CO2 θα διατηρούνται σε ένα ειδικό «αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς» (MSR) ως απόθεμα ασφαλείας, το οποίο θα μπορεί να διοχετεύεται στην αγορά του ETS για την αντιμετώπιση των απότομων αυξήσεων των τιμών.
Το ETS υποχρεώνει τους μεγάλους ρυπαντές, όπως οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας και τα εργοστάσια στην Ευρώπη, να αγοράζουν δικαιώματα για την κάλυψη των εκπομπών τους, ενώ η διαπραγμάτευση των πλεοναζόντων δικαιωμάτων άνθρακα γίνεται σε μια αγορά όπου η τιμή τους παρουσιάζει καθημερινές διακυμάνσεις.
Με βάση τα ισχύοντα σήμερα, εάν στο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς (MSR) υπάρχουν περισσότερα από 400 εκατομμύρια δικαιώματα CO2, η πλεονάζουσα ποσότητα διαγράφεται. Το MSR έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να απελευθερώνει 75 εκατομμύρια επιπλέον δικαιώματα στο ETS, εάν η τιμή του άνθρακα στην ΕΕ υπερδιπλασιαστεί.
Οι χώρες συμφώνησαν ότι δεν θα ακυρωθούν πλεονάζοντα δικαιώματα CO2 έως το 2030, σύμφωνα με το προσχέδιο της συμφωνίας που περιήλθε σε γνώση του Reuters. Από το 2031 και μετά, εάν στο MSR υπάρχουν περισσότερα από 800 εκατομμύρια δικαιώματα, η πλεονάζουσα ποσότητα θα ακυρώνεται. Το όριο αυτό θα μειώνεται στη συνέχεια κάθε χρόνο. Οι χώρες της ΕΕ θα διαπραγματευτούν τώρα τους τελικούς κανόνες με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτού αυτοί τεθούν σε ισχύ.
Κατά μέσο όρο, το ETS αντιπροσωπεύει το 11% των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των βιομηχανιών της ΕΕ, αν και το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο σε χώρες όπου το ενεργειακό μείγμα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα, όπως η Πολωνία. Αντιθέτως, είναι χαμηλότερο σε χώρες με σημαντική παραγωγή ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα από πυρηνική ενέργεια πηγές και ΑΠΕ, όπως η Σουηδία.