(Very Large Crude Carriers), καθώς τα πλοία αναγκάζονται να αλλάξουν τα δρομολόγιά τους και να διανύσουν πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.
Τα ναύλα για τη συγκεκριμένη κατηγορία πλοίων —που έχουν χωρητικότητα περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών— στα δρομολόγια μεταξύ Μέσης Ανατολής και Κίνας έχουν υπερδιπλασιαστεί από τα τέλη Αυγούστου, σύμφωνα με τη ναυλομεσιτική εταιρεία Braemar. Παρόμοιες αυξήσεις παρατηρήθηκαν και σε άλλα δρομολόγια, με το κόστος μεταφοράς πετρελαίου από τη Βραζιλία στην Κίνα να αυξάνεται κατά το ένα τρίτο την περασμένη εβδομάδα, πρόσθεσε η Braemar.
«Τα ναύλα έχουν εκτοξευθεί κατακόρυφα», δήλωσε η Amrita Sen, ιδρύτρια της εταιρείας συμβούλων Energy Aspects. «Το κόστος μεταφοράς ενδέχεται να είναι ο παράγοντας που θα προκαλέσει κατάρρευση στην αγορά βραχυπρόθεσμα, καθώς το κόστος του αργού πετρελαίου κατά την άφιξή του στην Ασία έχει εκτιναχθεί προς τα 150 δολάρια το βαρέλι».
Για το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους, τα ναύλα για τα VLCC κυμαίνονταν μεταξύ 20.000 και 50.000 δολαρίων την ημέρα. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, μια δομική έλλειψη πλοίων είχε ήδη ωθήσει το κόστος μεταφοράς φορτίων από τον Κόλπο σε ιστορικό υψηλό 120.000 δολαρίων την ημέρα τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με το Baltic Exchange, το οποίο καταγράφει τα ναύλα της ναυτιλίας.

Το εκτοξευόμενο κόστος μεταφοράς πετρελαίου ανάγκασε ορισμένα διυλιστήρια να αρχίσουν να μειώνουν την παραγωγή τους καθώς η κερδοφορία τους συρρικνώνεται, την ίδια στιγμή που οι τιμές των διυλισμένων καυσίμων φτάνουν επίσης σε επίπεδα-ρεκόρ. Οι τιμές του ντίζελ στη Σιγκαπούρη κυμαίνονται γύρω στα 180 δολάρια το βαρέλι, ενώ ξεπερνούν κατά πολύ τα 200 δολάρια το βαρέλι τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.
Στο μεταξύ, οι τιμές του αργού πετρελαίου τύπου Brent υποχώρησαν αυτή την εβδομάδα στα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι, πολύ χαμηλότερα από το υψηλό των άνω των 125 δολαρίων που είχαν καταγραφεί τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η Sen προέβλεψε ότι η τιμή του αργού θα υποχωρήσει περαιτέρω, καθώς τα διυλιστήρια περιορίζουν τις αγορές τους. «Όπως το έθεσε πρόσφατα ένας έμπορος: όλοι θέλουν αργό πετρέλαιο, αλλά κανείς δεν θέλει να το αγοράσει», δήλωσε η ίδια.
Το κόστος της ναυτιλίας έχει διογκωθεί επειδή ο πόλεμος στον Κόλπο ανάγκασε τα διυλιστήρια να αναζητήσουν αργό πετρέλαιο σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, δεσμεύοντας έτσι τα πλοία για μεγαλύτερα χρονικά «Τα ινδικά διυλιστήρια αγοράζουν αργό πετρέλαιο από τη Βραζιλία, τη Γουιάνα, τη Δυτική Αφρική ή τη Βόρεια Θάλασσα», δήλωσε ο Martijn Rats, αναλυτής της Morgan Stanley. «Πρόκειται για διαδρομές που απαιτούν 30 έως 40 ημέρες πλεύσης».
Στο μεταξύ, το πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω των Στενών του Ορμούζ με 60 πλοία που εκτελούν συνεχή δρομολόγια, μεταφορτώνοντας τα φορτία τους στον Κόλπο του Ομάν σε άλλα πλοία για τη συνέχιση του ταξιδιού.
Περίπου το 15% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων αναμένει ανοιχτά των ακτών του Ομάν, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ναυλομεσιτικής εταιρείας Clarksons.
Η διαδικασία αυτή έχει προκαλέσει επίσης σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς τα υπερ-δεξαμενόπλοια (supertankers) περιμένουν έξω από τον Κόλπο για να παραλάβουν πετρέλαιο. «Οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο απαιτούν υπερβολικά πολύ χρόνο», δήλωσε ο Rats. «Ένα υπερ-δεξαμενόπλοιο μένει ουσιαστικά αδρανές για 10 ημέρες» περιμένοντας το φορτίο, πρόσθεσε.
Τα δεξαμενόπλοια που κινούνται στη Μέση Ανατολή αντιμετωπίζουν επίσης τεράστια κόστη ασφάλισης, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ανέρχονται περίπου στο 10% της αξίας του σκάφους — ένα τυπικό μέτρο για την ασφαλιστική κάλυψη στη ναυτιλία. Σε ζώνες με λιγότερο έντονες συγκρούσεις, η ασφαλιστική κάλυψη για πολεμικούς κινδύνους κυμαίνεται συνήθως γύρω στο 3% ή και χαμηλότερα.
«Η ναυτιλία δεν αποτελεί πλέον δευτερεύον κόστος στις αγορές πετρελαίου· εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών. Τα ναύλα αντιστοιχούν πλέον στο ένα πέμπτο περίπου του κόστους παράδοσης αργού πετρελαίου στα διυλιστήρια, γεγονός που αναδεικνύει πώς οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα επηρεάζουν άμεσα και σε αυξανόμενο βαθμό την τελική τιμή παράδοσης του πετρελαίου», δήλωσε ο Tom Reed, επικεφαλής ανάλυσης της αγοράς πετρελαίου στον οργανισμό Argus.
Ορισμένα από τα μεγαλύτερα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας έχουν αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή τους, όπως ανέφερε την περασμένη εβδομάδα η Argus Media.
Η Hengli Petrochemical περιόρισε την παραγωγή στο τεράστιο διυλιστήριό της στο Dalian —δυναμικότητας 400.000 βαρελιών ημερησίως— στο 80% της δυναμικότητάς του, από το επίπεδο της σχεδόν πλήρους λειτουργίας στο οποίο βρισκόταν προηγουμένως, ενώ ενδέχεται να προχωρήσει σε περαιτέρω μειώσεις. Οι εταιρείες Rongsheng και Shenghong αναμενόταν επίσης να μειώσουν την παραγωγή τους από τα τέλη Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την Argus. «Το κόστος μεταφοράς αργού πετρελαίου αγγίζει επίπεδα-ρεκόρ, επομένως δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι αρχίζει να επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων», δήλωσε η Mary Melton, ανώτερη αναλύτρια της Braemar για τον κλάδο των δεξαμενλοπλοίων, προσθέτοντας ότι η ναυτιλία αντιπροσωπεύει ποσοστό από 20% έως 40% του κόστους παράδοσης του αργού.