Αγορά Καυσίμων: Αντιδράσεις για την Απόφαση Τσάφου Σχετικά με τα Εμπορικά Αποθέματα

Αγορά Καυσίμων: Αντιδράσεις για την Απόφαση Τσάφου Σχετικά με τα Εμπορικά Αποθέματα
energia.gr
Τρι, 22 Σεπτεμβρίου 2026 - 16:30

Σοβαρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην αγορά η απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Τσάφου, σχετικά με τα εμπορικά αποθέματα καυσίμων. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για επαναφορά ενός μέτρου που είχε ακυρωθεί το 2022 και προέβλεπε πως οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων οφείλουν να διατηρούν αποθέματα που να επαρκούν για 5 ημέρες πωλήσεων. Το εν λόγω μέτρο χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα επικίνδυνο για την ελληνική αγορά καυσίμων, τη στιγμή που οι τιμές βρίσκονται ήδη σε συνεχή ανοδική πορεία λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Και αυτό γιατί, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, η υποχρεωτική διατήρηση αυξημένων αποθεμάτων δημιουργεί πρόσθετο κόστος το οποίο δύσκολα θα μπορέσουν να απορροφήσουν οι ανεξάρτητες εταιρείες, ασκώντας παράλληλα πιέσεις στη λειτουργία της αγοράς και στις συνθήκες ανταγωνισμού.

Το ΦΕΚ έρχεται να εξειδικεύσει διατάξεις του ν. 3054/2002, του βασικού νομοθετήματος για την αγορά πετρελαιοειδών, ορίζοντας το εφαρμοστικό πλαίσιο για τον τρόπο υπολογισμού, τήρησης και ελέγχου των αποθεμάτων. Προβλέπει ότι οι εταιρείες εμπορίας θα πρέπει να διατηρούν καθημερινά αποθέματα ίσα τουλάχιστον με τα 5/365 των ετήσιων πωλήσεων του προηγούμενου έτους ανά κατηγορία προϊόντος, με την υποχρέωση να καλύπτει βενζίνες, πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, μαζούτ, αεροπορικά και ναυτιλιακά καύσιμα, καθώς και υγραέριο.

Η εξειδίκευση της νομοθεσίας γίνεται, σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, με φόντο την παρατεταμένη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, δημιουργώντας ένα πρόσθετο «μαξιλάρι» εμπορικών αποθεμάτων πέραν των προβλεπόμενων αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.

Ωστόσο, πηγές από ανεξάρτητες εταιρείες εμπορίας, αν και αναγνωρίζουν ως θεμιτό τον στόχο ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού, εκφράζουν έντονο προβληματισμό για το οικονομικό αποτύπωμα της ρύθμισης και τις επιπτώσεις της στον ανταγωνισμό αλλά και στις τιμές. Όπως επισημαίνουν, η διατήρηση σε μόνιμη βάση ενός τέτοιου ελάχιστου αποθέματος συνεπάγεται σημαντική δέσμευση κεφαλαίων, ιδίως σε μια περίοδο υψηλών τιμών.

Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ακόμη ότι η τήρηση του αυξημένου υποχρεωτικού αποθέματος ενισχύει την έκθεση στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών και την ανάγκη αντιστάθμισης του σχετικού κινδύνου, ενώ συνεπάγεται και πρόσθετα κόστη χρηματοδότησης, ασφάλισης, διαχείρισης και μίσθωσης αποθηκευτικών χώρων.

Μια ακόμα παράμετρος που επισημαίνουν οι ίδιες πηγές είναι ότι η επιβάρυνση δεν θα είναι ίδια για όλους. Οι καθετοποιημένοι όμιλοι διαθέτουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε αποθηκευτικές υποδομές και ισχυρότερη χρηματοδοτική βάση, ενώ οι ανεξάρτητες επιχειρήσεις επιβαρύνονται ήδη με το κόστος αγοράς, μεταφοράς, αποθήκευσης και λειτουργίας των δικτύων τους. Παράλληλα, όπως σημειώνουν στελέχη του κλάδου, οι εταιρείες αμιγούς εμπορίας λειτουργούν με οριακά περιθώρια κερδοφορίας, γεγονός που περιορίζει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητά τους να απορροφήσουν το πρόσθετο κόστος.

Υπό αυτό το πρίσμα οι ίδιες πηγές θέτουν και ζήτημα ανταγωνισμού, υποστηρίζοντας ότι μια οριζόντια υποχρέωση μπορεί να έχει διαφορετικό οικονομικό αποτύπωμα ανάλογα με τη δομή κάθε επιχείρησης. Δεν αποκλείουν μάλιστα μετακύλιση μέρους του κόστους στον καταναλωτή, ενώ προειδοποιούν ότι η αδυναμία μικρότερων εταιρειών να χρηματοδοτήσουν τα απαιτούμενα αποθέματα θα μπορούσε να περιορίσει τη δραστηριότητά τους και να ενισχύσει τη συγκέντρωση της αγοράς.

Ο προβληματισμός αφορά και την εγχώρια ναυσιπλοΐα, καθώς επιχειρήσεις εμπορίας πετρελαιοειδών που τροφοδοτούν ακτοπλοϊκές εταιρείες θα πρέπει να συνυπολογίζουν και αυτές τις ποσότητες στα αποθέματα, με την πρόσθετη επιβάρυνση να ενδέχεται να περάσει στο κόστος μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων προς τα νησιά.

Στο πλαίσιο αυτό, παράγοντες της αγοράς ζητούν ουσιαστική μελέτη των επιπτώσεων της ρύθμισης στις τιμές και στον ανταγωνισμό, επαρκή μεταβατική περίοδο και σταδιακή εφαρμογή της πρόβλεψης, καθώς και αναλογικότερους όρους για τις μικρότερες και ανεξάρτητες εταιρείες. Προτείνουν επίσης να εξεταστούν πιο ευέλικτοι τρόποι κάλυψης της υποχρέωσης μέσω δεσμευμένων αποθεμάτων σε φορολογικές αποθήκες τρίτων, ειδική αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ακτοπλοΐα και εξέταση της ρύθμισης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Ανοιχτό παραμένει, τέλος, το ζήτημα της πρακτικής εφαρμογής και του ελέγχου του νέου καθεστώτος, καθώς η πρόβλεψη ότι για την πρώτη εφαρμογή ως έτος αναφοράς λαμβάνεται το επόμενο ημερολογιακό έτος αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών ως προς το με ποια βάση θα υπολογιστούν οι σχετικές υποχρεώσεις. Οι εταιρείες εξετάζουν ήδη τις νομικές και λειτουργικές παραμέτρους της απόφασης και, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να ζητηθούν σχετικές διευκρινίσεις από το ΥΠΕΝ.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο