Αρνητική πρωτιά της χώρας μας στην Ε.Ε. για την κάλυψη αναγκών θέρμανσης, σύμφωνα με έρευνα της Eurostat

Χειμώνας βαρύς προ των πυλών από όλες τις απόψεις, καθώς την ώρα που οι τιμές όλων των πηγών ενέργειας καλπάζουν, έρευνα της Eurostat κατατάσσει τα ελληνικά νοικοκυριά στην πρώτη θέση τη λίστας των χωρών της Ε.Ε. που αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης.

Η φετινή έκθεση για τις συνθήκες διαβίωσης των ευρωπαϊκών νοικοκυριών δημοσιεύεται λίγο πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου και σε μια χρονική συγκυρία που οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν εκτοξευτεί σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Εφόσον οι τιμές παραμείνουν στα ίδια επίπεδα, η θέση των ελληνικών νοικοκυριών (και των άλλων χωρών της Ε.Ε.) θα επιδεινωθεί περαιτέρω, καθώς θα οξυνθούν οι δυσκολίες κάλυψης των αναγκών θέρμανσης των σπιτιών τους.

Ειδικότερα, η έκθεση της Eurostat αποτυπώνει ανάγλυφα την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποκαλύπτοντας μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα για την Ελλάδα: τα ελληνικά νοικοκυριά συγκαταλέγονται σταθερά ανάμεσα στα πιο ευάλωτα και απροστάτευτα απέναντι στο κόστος διαβίωσης και ενέργειας, καταγράφοντας αρνητικές πρωτιές στους κρίσιμους δείκτες οικονομικής πίεσης και στέγασης.

Ενεργειακή φτώχεια

Ο πιο αδιάψευστος μάρτυρας της ενεργειακής στενότητας είναι η αδυναμία των πολιτών να θερμάνουν επαρκώς τις κατοικίες τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2025 το 18,1% των ανθρώπων στην Ελλάδα δήλωσε αδυναμία να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό. Το ποσοστό αυτό τοποθετεί τη χώρα στην πρώτη θέση σε ολόκληρη την Ε.Ε., απέχοντας παρασάγγας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 8,8%. Ενδεικτικό της χαώδους απόστασης είναι ότι σε χώρες με πολύ πιο δριμύ χειμώνα, όπως η Φινλανδία, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 2,6%. Είναι προφανές ότι οι υψηλότερες τιμές θα εντείνουν το πρόβλημα. Η έρευνα αποτυπώνει την κατάσταση με βάση τις τιμές του 2024 και του 2025, οι οποίες κυμάνθηκαν προφανώς σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τα φετινά.

Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από την έλλειψη ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων. Η έκθεση καταδεικνύει ότι η Ελλάδα κατατάσσεται ανάμεσα στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά πληθυσμού που διαμένει σε κατοικίες όπου υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις ενεργειακής απόδοσης την τελευταία πενταετία (περίπου 10%, έναντι 23,9% στην Ε.Ε.). Το γερασμένο και ενεργειακά αναποτελεσματικό κτιριακό απόθεμα σημαίνει ότι οι κατοικίες απαιτούν περισσότερη ενέργεια για να θερμανθούν, εκτοξεύοντας τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας σε δυσθεώρητα επίπεδα.

Το βαθύτερο αίτιο της ευαλωτότητας εντοπίζεται στη σοβαρή καθίζηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Το διάμεσο ετήσιο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα για το 2025 ανήλθε σε μόλις 13.612 Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS) ανά κάτοικο, τοποθετώντας τη χώρα στην τρίτη χαμηλότερη θέση της Ε.Ε., πάνω μόνο από τη Ρουμανία (12.861 PPS) και την Ουγγαρία (11.958 PPS), την ώρα που ο μέσος όρος της Ε.Ε. έφτασε τις 22.630 PPS.

Στη δεκαπενταετία

Ακόμη πιο συντριπτική είναι η σύγκριση σε βάθος δεκαπενταετίας. Ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση το διάμεσο πραγματικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 25,4% μεταξύ 2010 και 2025 (με χώρες όπως η Ρουμανία και τα κράτη της Βαλτικής να σημειώνουν εκρηκτική άνοδο άνω του 50% έως 160%), η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη κατάρρευση σε ολόκληρη την Ε.Ε., με απώλεια 22,3% σε πραγματικούς όρους. Με άλλα λόγια, τα ελληνικά νοικοκυριά μπαίνουν σε κάθε χειμερινή περίοδο με αγοραστική δύναμη σημαντικά κατώτερη από εκείνη που διέθεταν πριν από το 2010, εξαντλώντας γρήγορα τα όποια διαθέσιμα αποθέματα.

Σε αυτό το περιβάλλον συρρίκνωσης των αποδοχών, το κόστος στέγασης λειτουργεί ως χαριστική βολή. Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό υπερεπιβάρυνσης λόγω κόστους στέγασης (housing cost overburden rate) στην Ε.Ε., αγγίζοντας το 26,4%. Περισσότερο από το ένα τέταρτο των νοικοκυριών αναγκάζεται να δαπανά πάνω από το 40% του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματός του αποκλειστικά για έξοδα στέγης και λειτουργίας της κατοικίας (έναντι μόλις 7,7% κατά μέσο όρο στην Ε.Ε.).

Όταν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού δεσμεύεται άκαμπτα για ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο, η αποπληρωμή των λογαριασμών ρεύματος, φυσικού αερίου και πετρελαίου καθίσταται αδύνατη. Πανευρωπαϊκά, τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας αντιμετωπίζουν τεράστιες καθυστερήσεις σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας (περίπου 20% σε παλαιότερα ακίνητα), φαινόμενο που στην Ελλάδα λαμβάνει διαστάσεις γενικευμένης κρίσης ρευστότητας.

Δείκτες δυσχέρειας

Η δυσκολία των πολιτών καταγράφεται με τον πιο εμφατικό τρόπο στους δείκτες οικονομικής δυσχέρειας:

* Δυσκολία επιβίωσης: Το 87,1% του πληθυσμού στην Ελλάδα δήλωσε ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία να τα βγάλει πέρα στο τέλος του μήνα («at least some difficulty to make ends meet») - το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη (έναντι 42,5% στην Ε.Ε. και μόλις 18,3% στη Γερμανία).

* Υποκειμενική φτώχεια: Στον δείκτη της υποκειμενικής φτώχειας (όσοι δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν «μεγάλη δυσκολία» ή «δυσκολία»), η Ελλάδα βρίσκεται σε θλιβερή πανευρωπαϊκή πρωτιά με 67,2%. Πάνω από 2 στους 3 πολίτες αισθάνονται φτωχοί, με την κατάσταση να πλήττει ανεξαιρέτως όλες τις ηλικίες (ξεπερνώντας το 70% στους ηλικιωμένους).

* Σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση: Το ποσοστό του πληθυσμού που στερείται βασικά αγαθά και υπηρεσίες φτάνει το 14,9%, το τρίτο υψηλότερο στην Ε.Ε. μετά τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (6,3%).

* Περικοπές σε βασικές ανάγκες: Η στενότητα οδηγεί σε πλήρη κοινωνικό αποκλεισμό. Το 27,3% των πολιτών στην Ελλάδα δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής (το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε., όπου ο μέσος όρος είναι 12,1%).

(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ») 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο