Πραγματικά, οι ανησυχίες γύρω από το ύψους 40 τρισ. δολαρίων χρέος των ΗΠΑ, η υπερβολική χρήση των κυρώσεων για την επίλυση προβλημάτων εξωτερικής πολιτικής και η συνήθεια του Ντόναλντ Τραμπ να δοκιμάζει τα όρια του κράτους δικαίου θέτουν υπό αμφισβήτηση τη θέση των ΗΠΑ ως παγκόσμιου επενδυτικού προορισμού.
Παρότι –συχνά υπό την πίεση του Λευκού Οίκου– ξένες επιχειρήσεις και κυβερνήσεις δεσμεύονται να επενδύσουν σε αμερικανικό έδαφος, τα διεθνή κεφάλαια αρχίζουν να αναζητούν εναλλακτικούς προορισμούς, σημειώνουν οι New York Times.
«Οι γεωπολιτικοί παράγοντες και η εργαλειοποίηση του δολαρίου από τις ΗΠΑ μέσω οικονομικών κυρώσεων ωθούν τις κεντρικές τράπεζες και άλλους επενδυτές του επίσημου τομέα να επιχειρήσουν τη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων τους και να απομακρυνθούν από τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια», εξηγεί ο Εσβαρ Πράσαντ, πρώην επικεφαλής του τμήματος Κίνας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Ασφαλώς οι ΗΠΑ δεν είναι παρίας στον επενδυτικό χάρτη, αφού ιδιώτες επενδυτές εξακολουθούν να «ρίχνουν» χρήμα στις αμερικανικές αγορές, οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης σημειώνουν εκρηκτική ανάπτυξη και κανένα νόμισμα δεν φαίνεται να απειλεί την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου στο προσεχές μέλλον.
«Οι ΗΠΑ είναι στην πραγματικότητα ο ηγέτης, και ο ηγέτης δεν φοβάται τον ανταγωνισμό», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας στο Κογκρέσο την Τρίτη. «Ο ανταγωνισμός μάς κάνει καλύτερους». Ομως οι New York Times βλέπουν ρωγμές σε αυτή την οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ, με την αγορά ομολόγων να θεωρείται το πιο ηχηρό παράδειγμα. Οι ανησυχίες γύρω από το αυξανόμενο χρέος των ΗΠΑ οδηγούν τους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, με αποτέλεσμα η απόδοση του 10ετούς τίτλου να ξεπεράσει αυτή την εβδομάδα το 5%, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007.
Καθώς η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική κατάσταση των Ηνωμένων Πολιτειών κρίνεται επισφαλής, ορισμένες χώρες αρχίζουν να αναρωτιούνται αν οι ΗΠΑ αποτελούν συνετή επενδυτική επιλογή. Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, που είναι το μεγαλύτερο σε όλο τον κόσμο, ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να μειώσει τις επενδύσεις του σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Την ίδια στιγμή, υπάρχει και το ζήτημα του δολαρίου. Σήμερα, σχεδόν το 90% των συναλλαγών με συνάλλαγμα ανά τον κόσμο πραγματοποιείται σε δολάρια. Ωστόσο, το μερίδιο του δολαρίου στα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών παρουσιάζει σταθερή πτώση την τελευταία δεκαετία, υποχωρώντας στο 56% στα τέλη του 2025, από 64% το 2015.
Πέρυσι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι οι αλλοπρόσαλλες πολιτικές των Ηνωμένων Πολιτειών προετοιμάζουν το έδαφος για την «παγκόσμια στιγμή του ευρώ».
Πραγματικά, οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την ισχύ του δολαρίου για να προωθήσουν τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής τους, επιβάλλοντας αυστηρές κυρώσεις σε αντιπάλους όπως το Ιράν και η Ρωσία. Ομως, καθώς εντείνουν τη χρήση των κυρώσεων για την επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων, η θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος αμφισβητείται όλο και συχνότερα και περισσότερες χώρες αναζητούν εναλλακτικά χρηματοοικονομικά συστήματα, που να βρίσκονται έξω από την επιρροή των ΗΠΑ.
Και ενώ κάποιες χώρες στρέφονται στα ψηφιακά νομίσματα, άλλες καταφεύγουν στη σταθερότητα του χρυσού. Το 2025, τα διεθνή αποθέματα σε χρυσό ξεπέρασαν τις θέσεις του επίσημου τομέα σε τίτλους του αμερικανικού Δημοσίου. Μάλιστα, η ζήτηση για χρυσό είναι τόσο υψηλή, ώστε κάποιες χώρες επιθυμούν να διατηρούν τα αποθέματά τους πιο κοντά στην έδρα τους· ορισμένες προέβησαν στην ασυνήθιστη κίνηση να μεταφέρουν αλλού τον χρυσό που φυλασσόταν στα θησαυροφυλάκια της Federal Reserve Bank of New York.
Αλλά και στο επιχειρηματικό μέτωπο, η επιθετική χρήση από τις Ηνωμένες Πολιτείες δασμών και ελέγχων στις εξαγωγές έχει κάνει τις ευρωπαϊκές εταιρείες επιφυλακτικές απέναντι στην υιοθέτηση αμερικανικής τεχνολογίας για ευαίσθητους κλάδους, όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Ανησυχούν ότι, εάν εξαρτώνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για τέτοιου είδους υποδομές, αυτές θα μπορούσαν να στραφούν εναντίον τους σε περίπτωση που η Ουάσιγκτον αποφασίσει να απαγορεύσει ή να απενεργοποιήσει την τεχνολογία, όπως έχει πράξει στο παρελθόν, κατά τη διάρκεια διενέξεων με την Κίνα και τη Ρωσία.
«Οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες οφείλουν πλέον να αναρωτηθούν τι θα συνέβαινε εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες στρέφονταν εναντίον τους χρησιμοποιώντας την οικονομική ισχύ τους», λέει στους New York Times ο Ντάνιελ Τάνεμπαουμ, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και εταίρος της Oliver Wyman.
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)