σήμερα, σύμφωνα με το AFP, στις φλόγες έχει τυλιχθεί δεξαμενή καυσίμων της σαουδαραβικής εταιρείας πετρελαίου Aramco κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ.
Συγκεκριμένα, το Ριάντ απευθύνθηκε στην Κίνα ζητώντας βοήθεια αφότου οι Χούθι σημείωσαν ταχεία πρόοδο κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και γύρω από το στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ — κινήσεις που κατέστησαν πιο ευάλωτες τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου και τη ναυσιπλοΐα, όπως ανέφεραν στο Reuters οι πηγές. Η Κίνα έχει απευθύνει δημόσια έκκληση για αυτοσυγκράτηση, διάλογο και αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, ωστόσο το μήνυμα που μετέφερε κατ' ιδίαν υπερέβαινε τις δημόσιες δηλώσεις, σημείωσαν οι ίδιες πηγές.
Το Πεκίνο επιθυμεί το Ιράν να αξιοποιήσει την επιρροή του στους Χούθι ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση της σύγκρουσης σε ενεργειακές οδούς από τις οποίες εξαρτάται η Κίνα, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Οι πηγές, οι οποίες ήταν ενήμερες για τις συνομιλίες και μίλησαν υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, δεν έδωσαν λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο διαβίβασης του μηνύματος ή το αν αυτό μεταφέρθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στην Κίνα την Τετάρτη.
Οι πηγές ανέφεραν ότι η απάντηση της Τεχεράνης ήταν πως η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή εξαρτώνται από τον τερματισμό του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν. Κινέζοι αξιωματούχοι δεν διατύπωσαν ρητές απειλές ούτε άφησαν να εννοηθεί ότι το Πεκίνο θα επιχειρούσε να ασκήσει οικονομική πίεση στην Τεχεράνη, σε περίπτωση που εκείνη δεν αξιοποιούσε την επιρροή της στους Χούθι, δήλωσαν οι τρεις ιρανικές πηγές.
Απαντώντας σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό του θέματος, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε: «Η Κίνα δεν επιθυμεί να δει τις περιφερειακές εντάσεις να επεκτείνονται περαιτέρω στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα. Η κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς». «Η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών πρέπει να γίνονται σεβαστές και δεν πρέπει να αποτελούν στόχο υποδομές ζωτικής σημασίας για τη διαβίωση των ανθρώπων. Η Κίνα ζητά τον τερματισμό των ενεργειών που περιπλέκουν περαιτέρω την κατάσταση και προτρέπει στην επίλυση των ζητημάτων μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων», ανέφερε η ανακοίνωση.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών και το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό σχετικά με το παρόν άρθρο.
Κίνδυνος ευρύτερου περιφερειακού πολέμου
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν εδώ και πάνω από μία δεκαετία και παραμένει ο βασικός αγοραστής του πετρελαίου του. Οι κινεζικές αγορές αντιστοιχούσαν σε ποσοστό άνω του 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου μέσω θαλάσσης το 2025, με μέσο όρο περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων για τις αγορές εμπορευμάτων Kpler.
«Το Πεκίνο είναι μία από τις λίγες πρωτεύουσες που μπορούν ακόμη να ασκήσουν πίεση στο Ιράν ώστε να περιορίσει τους Χούθι», δήλωσε ανώτερος δυτικός διπλωμάτης στην περιοχή. Οι Χούθι, οι οποίοι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 αντιτιθέμενοι στη σουνιτική θρησκευτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, εξοπλίζονται, εκπαιδεύονται και χρηματοδοτούνται από το Ιράν —σύμφωνα με ιρανικές πηγές και δυτικές χώρες— και αποτελούν τμήμα του «Άξονα της Αντίστασης» της Τεχεράνης, ο οποίος στρέφεται κατά της Δύσης και του Ισραήλ.
Οποιαδήποτε απειλή των Χούθι κατά της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινώσει δραματικά την παγκόσμια ενεργειακή κρίση —δεδομένου ότι το Ιράν έχει αρχίσει να εμποδίζει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ— και να αυξήσει την πιθανότητα μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Με τα Στενά του Ορμούζ να είναι ήδη ουσιαστικά κλειστά, τυχόν συνεχείς επιθέσεις των Χούθι σε πλοία ή λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας θα διατάρασσαν ταυτόχρονα τις δύο βασικές οδούς εξαγωγής πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο τόσο στην ενεργειακή κρίση όσο και στην ευρύτερη αντιπαράθεση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του ασκούν πλέον πίεση και στα δύο άκρα του κρίσιμου θαλάσσιου δικτύου της περιοχής, ανέφερε μία από τις πηγές, προσθέτοντας ότι «η Κίνα εξαρτάται και από τα δύο».
Ο Alex Vatanka, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής (Middle East Institute) στην Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι, αν και το Πεκίνο ενδέχεται να αντιτίθεται στην πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ στην Τεχεράνη, τα συμφέροντά του στη Μέση Ανατολή εκτείνονται πολύ πέρα από το Ιράν.
Περίπου οι μισές εισαγωγές πετρελαίου της Κίνας προέρχονται από την περιοχή, ενώ το εμπόριο μεταξύ της Κίνας και των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) ανέρχεται συνολικά σε περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. «Το Ιράν μπορεί να προκαλέσει διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, κάποια στιγμή, αυτό το μέσο πίεσης αρχίζει να πλήττει την ίδια τη δύναμη από την οποία εξαρτάται όλο και περισσότερο η Τεχεράνη», επισήμανε ο Vatanka.
Το δίλημμα της Κίνας
Σύμφωνα με τις τρεις ιρανικές πηγές, δεν είναι σαφές εάν η Τεχεράνη θα ανταποκριθεί στις ανησυχίες που εξέφρασε το Πεκίνο. Ωστόσο, η σχέση αυτή έχει σημαντική οικονομική και στρατηγική βαρύτητα για το Ιράν, καθώς η χώρα συνεχίζει να βρίσκεται σε κατάσταση πολεμικής σύρραξης με τις ΗΠΑ, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Η Κίνα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να παρέχουν τις επενδύσεις που χρειάζεται η Τεχεράνη για να διατηρήσει τη βιομηχανία πετρελαίου της και να μετριάσει την πίεση στην οικονομία της, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις.
Το Πεκίνο έχει επίσης επιδείξει τη διπλωματική του επιρροή. Το 2023, η Κίνα μεσολάβησε για τη συμφωνία αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, έπειτα από χρόνια εχθρότητας.
Ωστόσο, αυτή η επιρροή έχει τα όριά της. Επικριτές εντός του Ιράν έχουν εκφράσει παράπονα για το σχετικά περιορισμένο επίπεδο του κινεζικού εμπορίου και των επενδύσεων σε μη πετρελαϊκούς τομείς, από τότε που οι δύο χώρες υπέγραψαν σύμφωνο συνεργασίας 25ετούς διάρκειας το 2021 – ιδίως σε σύγκριση με τις αυξανόμενες επενδυτικές δεσμεύσεις της Κίνας στα αραβικά κράτη του Κόλπου.
Η Κίνα παραμένει ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει, ωστόσο δύο από τις ιρανικές πηγές επισήμαναν ότι τα συμφέροντα του Πεκίνου αποτελούν μόνο μία από τις πολλές παραμέτρους που λαμβάνονται υπόψη. Οι αποφάσεις του Ιράν διαμορφώνονται από αντικρουόμενες στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες, ανέφεραν οι πηγές.
«Η Τεχεράνη και το Πεκίνο έχουν ανάγκη το ένα το άλλο. Η Κίνα είναι ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν μπορεί να αγνοήσει, ενώ το Πεκίνο επιθυμεί την επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο δυτικός διπλωμάτης.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το κρίσιμο τεστ θα είναι το κατά πόσον η Κίνα είναι διατεθειμένη να συνοδεύσει τα αιτήματά της με συνέπειες. Τελικά, όπως υποστηρίζουν, η σαφέστερη ένδειξη της αποφασιστικότητας του Πεκίνου θα ήταν η απόδειξη ότι προτίθεται να αξιοποιήσει τα μέσα πίεσης που διαθέτει έναντι της Τεχεράνης.
Στις φλόγες δεξαμενή καυσίμων της Aramco κοντά στο αεροδρόμιο του Ριάντ
Στις φλόγες έχει τυλιχθεί δεξαμενή καυσίμων της σαουδαραβικής εταιρείας πετρελαίου Aramco η οποία βρίσκεται κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, μετέδωσε δημοσιογράφος του AFP, αφού αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν ότι φλόγες και καπνός υψωνόταν από την περιοχή.
Πυροσβέστες προσπαθούν να κατασβέσουν την πυρκαγιά, την ώρα που φλόγες φαίνεται να βγαίνουν από τη δεξαμενή πάνω στην οποία είναι ορατός ο λογότυπος της σαουδαραβικής εταιρείας.
Στο μεταξύ ο ιστότοπος FlightRadar24 αναφέρει ότι υπάρχουν "μεγάλα προβλήματα" στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Ο ιστότοπος κατατάσσει το αεροδρόμιο στο ύψιστο επίπεδο σε ό,τι αφορά τα προβλήματα στη λειτουργία του, με πτήσεις να ακυρώνονται ή να καθυστερούν.