Η διοίκηση των Χούθι, που ελέγχει το βόρειο τμήμα της χώρας όπου ζουν πάνω από τα δύο τρίτα του πληθυσμού, ανακοίνωσε χθες ότι δυνάμεις της κατέλαβαν τις νήσους Μεγάλη και Μικρή Χανίς, ενισχύοντας τον έλεγχό τους στην Ερυθρά Θάλασσα. Την είδηση επιβεβαίωσε η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, ελέγχει το νότιο και το ανατολικό τμήμα της Υεμένης και έχει την έδρα της στο Αντεν.
Η αναζωπύρωση του εμφυλίου πολέμου και των βομβαρδισμών της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη έχει επιδεινώσει την ήδη σοβαρή ανθρωπιστική κρίση στη φτωχή και ερειπωμένη από στρατιωτικές συγκρούσεις χώρα. Τα Ηνωμένα Εθνη εκτιμούσαν ότι περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν το τελευταίο δεκαπενθήμερο. Περισσότεροι από 150.000 έχασαν τη ζωή τους στα δέκα χρόνια του εμφυλίου πολέμου που ακολούθησε την κατάληψη της Σαναά από τους Χούθι, το 2014.
Εκτός ο αγωγός
Αλλά και η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε δυσχερή θέση. Ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά λόγω του Ιράν, οι Χούθι απειλούν να τους στερήσουν και την εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου τους μέσω του Μπαμπ αλ Μαντέμπ. Επιπλέον, την περασμένη Πέμπτη βομβάρδισαν τον αγωγό Ανατολής – Δύσης, που μεταφέρει τον μαύρο χρυσό του βασιλείου στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο στρατηγικής σημασίας αγωγός τέθηκε εκτός λειτουργίας και χθες ανακοινώθηκε ότι θα χρειαστούν τρεις έως πέντε εβδομάδες για την επισκευή του.
Σύμφωνα με αμερικανικά Μέσα, ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε δύο φορές στον Ντόναλντ Τραμπ την περασμένη Πέμπτη και του ζήτησε να συνδράμουν οι ΗΠΑ το βασίλειο, αναλαμβάνοντας στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι. Σε πρώτο χρόνο ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε το αίτημα, αρκετοί αναλυτές όμως εκτιμούν ότι μπορεί να αναγκαστεί τελικά να αναλάβει δράση καθώς η πίεση της νέας κρίσης στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου απειλεί να αναστατώσει την παγκόσμια οικονομία, κάτι που μπορεί να επηρεάσει και τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων στις αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Στο μεταξύ αναβλήθηκε με αίτημα της Σαουδικής Αραβίας η συνάντηση των ΥΠΕΞ του Ιράν και έξι αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου που επρόκειτο να λάβει χώρα στο Ομάν, με αντικείμενο την αναζήτηση λύσης κοινής αποδοχής για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Το Ριάντ επικαλέστηκε την κατάσταση στην Υεμένη ως λόγο αναβολής, αλλά το ιρανικό ΥΠΕΞ έκανε λόγο για «πρόσχημα».
Ορισμένες χώρες του Κόλπου έστειλαν, όμως, μηνύματα ότι είναι ανοιχτές σε διάλογο με την Τεχεράνη. Ο πρίγκιπας διάδοχος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Χαλέντ μπιν Μοχάμεντ αλ Ναχιάν είχε συνάντηση το Σάββατο με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της ομάδας BRICS, στην Ινδία. Ηταν η πρώτη υψηλού επιπέδου συνάντηση μεταξύ των δύο χωρών από την έναρξη του πολέμου στον Κόλπο.
Μια επέτειος χωρίς γιορτή
Οι φονικές συγκρούσεις που μαίνονται από τη Γάζα μέχρι τον Λίβανο και από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα έχουν δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα κάθε άλλο παρά εορταστική για τη σημερινή, έκτη επέτειο των Συμφωνιών του Αβραάμ. Ηταν 15 Σεπτεμβρίου 2020 όταν εκπρόσωποι των Εμιράτων και του Μπαχρέιν υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον, παρόντος του Τραμπ, τις συμφωνίες αποκατάστασης πλήρων διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ. Με αφορμή την επέτειο ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, δήλωσε ότι οι Συμφωνίες άνοιξαν «ένα νέο κεφάλαιο ειρήνης, συνεργασίας και ευημερίας στη Μέση Ανατολή». Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ υποστήριξε ότι «τώρα είναι η ώρα να επεκτείνουμε τον κύκλο της ειρήνης στη Μέση Ανατολή», αν και τίποτα δεν δείχνει ότι ο μεγάλος απών των Συμφωνιών, η Σαουδική Αραβία, είναι έτοιμη να ακολουθήσει. Πολλοί αναλυτές, όπως ο ιστορικός Ζαν-Πιερ Φιλιού στη γαλλική Le Monde, συγκλίνουν στην άποψη ότι «οι Συμφωνίες του Αβραάμ τροφοδότησαν τον πόλεμο και όχι την ειρήνη στη Μέση Ανατολή».
Τα δύο νησιά βρίσκονται γύρω στα 160 χιλιόμετρα βορείως του στρατηγικού πορθμού Μπαμπ αλ Μαντέμπ, από όπου διακινείται καθημερινά το 12% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι Χούθι έκαναν το πρώτο βήμα για τον έλεγχο του πορθμού την περασμένη Πέμπτη, όταν κατέλαβαν με αστραπιαία επίθεση το λιμάνι της Μόχα και το νησί Μαγιούν, πολύ κοντά στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ και σε απόσταση μόλις 32 χιλιομέτρων από τις αφρικανικές ακτές και την αμερικανική βάση στο Τζιμπουτί.
Την Κυριακή ο Ρασάντ αλ Αλίμι, επικεφαλής του προεδρικού συμβουλίου που αντιπροσωπεύει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, προσπάθησε να υποβαθμίσει τις επιτυχίες των Χούθι ως προσωρινά «ατυχήματα» και εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι δυνάμεις του θα ανακαταλάβουν σύντομα τα χαμένα εδάφη. Την ίδια ημέρα η Σαουδική Αραβία εξαπέλυσε πλήθος αεροπορικών βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι, οι οποίοι απάντησαν με βομβαρδισμό της αεροπορικής βάσης «Βασιλιάς Χαλίντ» στη Χαμίς Μουσάιτ, κέντρο των επιθέσεων του Ριάντ εναντίον τους.
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)