Επιθέσεις που σημειώθηκαν την περασμένη εβδομάδα έθεσαν εκτός λειτουργίας τον κρίσιμο πετρελαϊκό αγωγό «Ανατολής-Δύσης» στη Σαουδική Αραβία —ο οποίος αποτελούσε εναλλακτική οδό παράκαμψης των Στενών— με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η διάθεση τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως σε μια ήδη επιβαρυμένη παγκόσμια αγορά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών.
«Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί συνέβαλαν στον μετριασμό των κινδύνων που αφορούν τις τιμές και τον εφοδιασμό», δήλωσε την Παρασκευή ο Mike Wirth, Διευθύνων Σύμβουλος της Chevron, σε ενεργειακό συνέδριο στο Ώστιν του Τέξας. «Πλέον, η επίδρασή τους έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί και το σύστημα δεν διαθέτει ούτε κατά προσέγγιση τα ίδια αποθέματα ασφαλείας που υπήρχαν στην αρχή της κρίσης».
Είναι δύσκολο να προβλεφθεί η πορεία των τιμών του πετρελαίου, πρόσθεσε, αλλά προς το παρόν φαντάζει απίθανο να υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση. «Θα ήθελα να μπορούσα να πω ότι διακρίνω λόγους για τους οποίους η κατάσταση θα μπορούσε να εξομαλυνθεί, αλλά αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο να το φανταστώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Έμπειροι ενεργειακοί σύμβουλοι επισημαίνουν ότι, ελλείψει προοπτικής επίλυσης της σύγκρουσης με το Ιράν, η κατάσταση ενέχει τον κίνδυνο να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Στις ΗΠΑ, οι τιμές του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί στο ιστορικό υψηλό των 6,23 δολαρίων το γαλόνι, ενώ οι τιμές της βενζίνης —που το καλοκαίρι είχαν υποχωρήσει κάτω από τα 4 δολάρια το γαλόνι— έχουν επανέλθει στα 4,32 δολάρια. Ορισμένοι αναλυτές του κλάδου αναφέρουν ότι δέχονται ερωτήματα από επενδυτές σχετικά με το πότε οι καταναλωτές, οι οποίοι πιέζονται από τις υψηλές τιμές, θα αρχίσουν να περιορίζουν τις νέες αγορές τους.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα διαβεβαιώσει τους Αμερικανούς πολίτες ότι οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων θα μειωθούν και ότι οι ροές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Ο Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, Νταγκ Μπέργκαμ, δήλωσε τη Δευτέρα, στη διάρκεια της συνόδου της G-20 στο Χιούστον του Τέξας, ότι «οι τιμές επί της προηγούμενης κυβέρνησης ήταν ούτως ή άλλως τόσο υψηλές» και ότι οι Αμερικανοί θα καλούνταν να πληρώνουν αυτές τις τιμές μόνιμα, επειδή ο πρώην Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν Biden «ακολουθούσε πολιτική ενεργειακής συρρίκνωσης και κλεισίματος διυλιστηρίων».
«Αν θέλετε να γράψετε για τις τιμές, φροντίστε να συμπεριλάβετε τη λέξη "προσωρινή", διότι πρόκειται για μια προσωρινή διαταραχή», είπε ο Μπέργκαμ στους δημοσιογράφους.
Ο Λευκός Οίκος εντοπίζει δύο βασικούς μοχλούς παρέμβασης για τη συγκράτηση των τιμών: την ενίσχυση της παραγωγής στη Βενεζουέλα και την αύξηση της δυναμικότητας διύλισης καυσίμων στις ΗΠΑ. Τους τελευταίους μήνες, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επικεντρωθεί στη σύναψη συμφωνιών που αναμένεται να ενισχύσουν την πετρελαϊκή παραγωγή της Βενεζουέλας. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, συναντήθηκαν με στελέχη αμερικανικών διυλιστηρίων για να συζητήσουν την αύξηση της εγχώριας δυναμικότητας παραγωγής καυσίμων. Είναι ικανοποιημένοι με την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής και στα δύο μέτωπα, δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Στελέχη του ενεργειακού κλάδου και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αναφέρουν ότι βρίσκονται σε συνεχή διάλογο για την ενεργειακή κατάσταση από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών του κλάδου—μεταξύ των οποίων και ο Wirth— συνομιλούν συχνά με τον Υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ.
Ωστόσο, ο Wirth δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν είχε συνομιλήσει με τον Πρόεδρο Τραμπ από τις 3 Αυγούστου, όταν ο Πρόεδρος ανέφερε σε ανάρτησή του στο Truth Social ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron δεν είχε αναγνωρίσει τη συμβολή της κυβέρνησής του στην ευνοϊκή πορεία του κλάδου του πετρελαίου. Ο Τραμπ κάλεσε τη Chevron και τις πετρελαϊκές εταιρείες να ρίξουν τις τιμές του πετρελαίου στη λιανική «ΧΑΜΗΛΑ, ΤΩΡΑ!».
Ορισμένοι διευθύνοντες σύμβουλοι και σύμβουλοι σε θέματα ενέργειας εκφράζουν την ανησυχία τους τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η σύγκρουση έχει κλιμακωθεί εκ νέου, με πλοία και ενεργειακές υποδομές να γίνονται στόχοι και από το Ιράν και από τις ΗΠΑ.
«Το πλεονέκτημα στις περισσότερες διαπραγματεύσεις ανήκει συνήθως στην πλευρά που έχει το χρόνο με το μέρος της και διαθέτει υπομονή», δήλωσε ο Wil VanLoh, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Quantum Capital Group, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου στο Ώστιν. Το Ιράν, όπως τόνισε, «είναι διατεθειμένο να υποστεί κακουχίες. Ο λαός του έχει ήδη υποφέρει πολύ επί δεκαετίες».
Παράλληλα, η στάση της Κίνας συμβάλλει εν μέρει στην τροφοδότηση της παγκόσμιας στενότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα. Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο βασιζόταν επί μήνες στα δικά του αποθέματα αργού για να καλύψει σχεδόν τη μισή ημερήσια κατανάλωσή του, προσφέροντας έτσι μια ανάσα στις αγορές πετρελαίου. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες έχει επαναλάβει τις αγορές μεγαλύτερων ποσοτήτων από διεθνείς προμηθευτές, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Οι τιμές του αμερικανικού αργού πετρελαίου έχουν σημειώσει άνοδο 19% τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, διαπραγματευόμενες κοντά στα 101 δολάρια το βαρέλι, καθώς πολλαπλασιάζονται οι επιθέσεις στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν έχει βάλει στο στόχαστρο πετρελαιοφόρα που διέρχονται από τα Στενά, ακόμη και μετά τους ισχυρισμούς του Τραμπ και των στελεχών της κυβέρνησής του ότι συνόδευσαν αρκετά πλοία χωρίς να γίνουν αντιληπτά μέσα από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Μαχητές των Χούτι έχουν εξαπολύσει πρόσφατα επιθέσεις από την Υεμένη κατά υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας ζημιές στον αγωγό «Ανατολής-Δύσης» (East-West pipeline), ο οποίος εκτείνεται από το κοίτασμα πετρελαίου Abqaiq έως το Yanbu al-Bahr, μια σημαντική παραθαλάσσια πόλη της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να ασκήσει οικονομική πίεση στο Ιράν, αποκλείοντας παράλληλα το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων. Έχει δηλώσει ότι αναμένει πως η σύγκρουση θα διαρκέσει έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ωστόσο οι επενδυτές εκτιμούν ότι αυτή θα παραταθεί πολύ περισσότερο.
«Αυτό ήταν το σήμα ότι η κατάσταση θα έχει διάρκεια», δήλωσε ο Dan Pickering, ιδρυτής της Pickering Energy Partners, μιας χρηματοοικονομικής εταιρείας.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, τα αποθέματα ντίζελ είναι περιορισμένα λόγω διακοπών στη λειτουργία διυλιστηρίων, οι οποίες προκλήθηκαν από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία. Η ζήτηση για το καύσιμο αναμένεται να αυξηθεί καθώς οι αγρότες, που το χρησιμοποιούν για τον βαρύ εξοπλισμό τους, εισέρχονται στην περίοδο της συγκομιδής. «Για το ζήτημα του ντίζελ δεν υπάρχει εύκολη λύση», είπε ο Pickering.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία πρέπει να σταματήσει τα πλήγματα κατά της Ρωσίας που θέτουν σε κίνδυνο τον παγκόσμιο εφοδιασμό με ντίζελ.
Τον Μάρτιο, οι διευθύνοντες σύμβουλοι των τριών μεγαλύτερων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών —των ExxonMobil, Chevron και ConocoPhillips— προειδοποίησαν αξιωματούχους του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των Μπέργκαμ και Ράιτ, ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε έλλειψη διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal εκείνη την εποχή. Ορισμένα στελέχη έχουν ασκήσει, κατ' ιδίαν, κριτική στον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται τη σύγκρουση.
Στο συνέδριο της Δευτέρας, ο Μπέργκαμ απέρριψε τις επίμονες φήμες ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο προσωρινής απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ. Η ομάδα του Τραμπ, είπε ο Αμερικανός Υπουργός Εσωτερικών, δεν πιστεύει ότι μια τέτοια κίνηση θα συγκρατούσε τις τιμές.
«Θα κάνουμε οτιδήποτε βοηθά στη διαμόρφωση της τιμής στο εσωτερικό της χώρας», δήλωσε ο Μπέργκαμ. «Αλλά θα ενεργήσουμε και έξυπνα, χωρίς να βασιζόμαστε απλώς στην ιδέα ότι, αν σταματήσουμε τις εξαγωγές, αυτό θα βοηθήσει με κάποιον μαγικό τρόπο τις τιμές», όπως πρόσθεσε.