και κίνδυνο ενώ διατηρείται η αμφισημία, και ένα μέσο απενεργοποίησης των καλωδιακών επικοινωνιών χωρίς να αφήνει κανένα ίχνος θα αποτελούσε ένα σημαντικό βήμα προόδου – πολύ πιο δύσκολο να αποδοθεί σε συγκεκριμένο δράστη από ό,τι η φυσική κοπή καλωδίων ή η έλξη με άγκυρα.
Δύο Δυτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ εντόπισαν ρωσικά υποβρύχια σε μια περιοχή στα ανοικτά των ακτών του Σβάλμπαρντ. Τα σκάφη σχετίζονταν με την GUGI, την Κύρια Διεύθυνση Έρευνας Βαθέων Θαλασσών, μια κατασκοπευτική ομάδα υποβρυχίων που αναφέρεται απευθείας στο ρωσικό Υπουργείο Άμυνας.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, η ρωσική επιχείρηση ήταν μια δοκιμαστική «προσομοίωση» της χρήσης μιας «καταστροφικής» τεχνολογίας. Μια ομάδα εργασίας του ΝΑΤΟ αναχαίτισε την άσκηση και εμπόδισε την ολοκλήρωσή της.
Η έκθεση προσθέτει λεπτομέρειες σε μια προηγούμενη ανακοίνωση της βρετανικής κυβέρνησης που χρονολογείται πριν από αρκετούς μήνες. Τον Απρίλιο, το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίστηκε ότι είχε ματαιώσει τα ρωσικά σχέδια για διεξαγωγή «κακόβουλης» δραστηριότητας σε κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών. Όπως και το γεγονός στο οποίο αναφέρθηκαν Δυτικοί αξιωματούχοι πιο πρόσφατα, το σχέδιο που περιέγραψε η Βρετανία αποδόθηκε σε περιουσιακά στοιχεία GUGI που υποστηρίζονταν από τακτικές δυνάμεις του Ρωσικού Ναυτικού.
Η επιχείρηση, που διήρκεσε έναν μήνα, ξεκίνησε όταν οι βρετανικές δυνάμεις εντόπισαν ένα ρωσικό επιθετικό υποβρύχιο κλάσης «Ακούλα» στα ύδατα της Αρκτικής τον περασμένο μήνα. Σε συνεργασία με Νορβηγούς εταίρους, οι βρετανικές ένοπλες δυνάμεις παρακολούθησαν το υποβρύχιο· περαιτέρω εντοπισμοί απέδειξαν ότι η αποστολή του «Ακούλα» ήταν να αποσπάσει την προσοχή από τις κινήσεις άλλων ρωσικών υποβρύχιων μέσων που ανήκουν στη GUGI. Η φρεγάτα τύπου 23 HMS St. Albans και το δεξαμενόπλοιο RFA Tidespring αναπτύχθηκαν για να παρακολουθήσουν τη δραστηριότητα. Μόλις κατέστη σαφές ότι το πλεονέκτημα της μυστικότητας είχε χαθεί, τα ρωσικά υποβρύχια κατευθύνθηκαν προς την πατρίδα τους, σύμφωνα με το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι δραστηριότητες της GUGI περιβάλλονται από μυστικότητα· ορισμένα από τα υποβρύχια μέσα της δεν έχουν δει ποτέ το φως της δημοσιότητας, αλλά αναφέρονται μόνο στη βιβλιογραφία ή έχουν φωτογραφηθεί από μεγάλη απόσταση. Οι δυνατότητές της επικεντρώνονται σε έναν μικρό στόλο μίνι-υποβρυχίων που μεταφέρονται από υποβρύχια και μπορούν να καταδύονται σε μεγάλα βάθη, τα οποία έχουν κατασκευαστεί ειδικά για υποβρύχια κατασκοπεία και δολιοφθορά.
Το πιο γνωστό από αυτά τα σκάφη είναι το «Λοσάρικ», ένα πυρηνικό υποβρύχιο κατασκευασμένο από σφαιρικά κύτη πίεσης από τιτάνιο, με ικανότητα να φτάνει σε βάθος 6.000-8.000 πόδια. Το σκάφος υπέστη πυρκαγιά το 2019, γεγονός που οδήγησε σε μια σπάνια δημόσια αναγνώριση των δραστηριοτήτων του και στη διοργάνωση τελετής μνήμης για τα δεκατέσσερα μέλη του πληρώματος που έχασαν τη ζωή τους.