Ο Έλεγχος των ΗΠΑ στο Πετρέλαιο της Βενεζουέλας Απειλεί τα Δάνεια της Κίνας

Ο Έλεγχος των ΗΠΑ στο Πετρέλαιο της Βενεζουέλας Απειλεί τα Δάνεια της Κίνας
energia.gr
Παρ, 4 Σεπτεμβρίου 2026 - 18:36

Αφού ανακοίνωσε σχέδια για την απόκτηση του ελέγχου των 65 και πλέον δισεκατομμυρίων βαρελιών αποθεμάτων αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, η κυβέρνηση Τραμπ ξεκαθάρισε ότι αυτή ήταν μόνο η αρχή. Στα σκαριά βρίσκεται μια εκστρατεία για την απομάκρυνση της επιρροής της Κίνας και άλλων δυνάμεων όπως η Ρωσία, τις οποίες ο Λευκός Οίκος έχει χαρακτηρίσει «κακοήθεις ξένους παράγοντες», σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο ημισφαίριό μας δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά»

Το επόμενο στοιχείο στην ατζέντα της Ουάσιγκτον είναι μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης του χρέους της Βενεζουέλας, το οποίο περιλαμβάνει δισεκατομμύρια δολάρια που οφείλονται στην Κίνα. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε την Τετάρτη ότι το Πεκίνο δεν θα έχει καμία αξίωση σε έσοδα από την παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας — αποκόπτοντας, έτσι, το βασικό μέσο που διαθέτει το Καράκας για την πραγματοποίηση αποπληρωμών.

Οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει την εκστρατεία τους ως το πιο πρόσφατο κεφάλαιο του «Δόγματος Ντονρόε», που κωδικοποιείται στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του Λευκού Οίκου του περασμένου Νοεμβρίου, και το οποίο επικαλείται το μονομερές δικαίωμα των ΗΠΑ να αρνούνται σε αντίπαλες δυνάμεις την ικανότητα να κατέχουν ή να ελέγχουν «στρατηγικά ζωτικά περιουσιακά στοιχεία» στο Δυτικό Ημισφαίριο. Υπό αυτό το σύνθημα, η αρπαγή του ελέγχου των πετρελαιοπηγών της Βενεζουέλας από τις κινεζικές εταιρείες αποτελεί μια γεωπολιτική ευκαιρία ώστε να τις υπαγάγει στα συμφέροντα της Ουάσιγκτον. Η Κίνα έχει μειώσει την έκθεσή της στη Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια και ο Τραμπ πιθανότατα θα δυσκολευτεί να αναπαράγει την κλίμακα των ενεργειών του στη Βενεζουέλα και αλλού, πράγμα που σημαίνει ότι για το Πεκίνο οι επιπτώσεις είναι περισσότερο πολιτικές παρά οικονομικές.

Μια πιο παρεμβατική Αμερική κινδυνεύει να συγκρουστεί με τα ευρύτερα συμφέροντα της Κίνας στη Νότια Αμερική, δήλωσε ο Christian Reyes, αναλυτής πολιτικού κινδύνου με έδρα το Πεκίνο, και ο οποίος έλκει την καταγωγή του από τον Ισημερινό.

«Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί απαραίτητα προηγούμενο για νέες περιπτώσεις άμεσης απαλλοτρίωσης, αλλά μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο για εξαναγκαστικό αποκλεισμό», όπως είπε. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι όλο και πιο πρόθυμες να χαρακτηρίσουν στοιχεία της οικονομικής σχέσης της περιοχής με την Κίνα ως πηγή ανησυχίας για την ασφάλεια και να ασκήσουν σημαντική επιρροή ώστε να επιβάλουν αυτές τις κόκκινες γραμμές».

Η αντίδραση της Κίνας μέχρι στιγμής είναι σχετικά συγκρατημένη. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Guo Jiakun δήλωσε ότι τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας στη Βενεζουέλα «πρέπει να προστατεύονται», σε τακτική ενημέρωση στο Πεκίνο την Πέμπτη. «Η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας προστατεύεται από το Διεθνές Δίκαιο», πρόσθεσε. «Δεν αφορά κανένα τρίτο μέρος».

Ενόψει της πρώτης επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Xi Jinping στις ΗΠΑ μετά από μια δεκαετία αυτόν τον μήνα, αξιωματούχοι από τις κορυφαίες οικονομίες του κόσμου επιδιώκουν να αποφύγουν τυχόν μεγάλες συγκρούσεις, μολονότι συγκρούονται για ζητήματα που αφορούν τις εμπορικές ανισορροπίες και την οικονομική υποστήριξη του Πεκίνου προς την Τεχεράνη.

Για το Πεκίνο, η Βενεζουέλα έχει μειωμένη σημασία, τα τελευταία χρόνια, ως πηγή ενέργειας τα τελευταία χρόνια. Το αργό πετρέλαιο από τη λατινοαμερικανική χώρα αντιπροσώπευε για την ασιατική οικονομική υπερδύναμη μόνο το 4% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου το 2025. Δεν έχουν καταγραφεί φορτία με προέλευση τη Βενεζουέλα που να φτάνουν στην Κίνα από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ ανέλαβε τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων στον απόηχο της απαγωγής του Προέδρου Νικολάς Μαδούρο τις πρώτες ημέρες του 2026.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πλήγμα για το Πεκίνο μπορεί αφορά τα δισεκατομμύρια δολάρια χρέους που ανήκουν σε κινεζικές τράπεζες, τα οποία συνδέονται με μη παραδοθέντα βαρέλια πετρελαίου. Ενώ το Καράκας σταμάτησε να δημοσιεύει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τέτοιου είδους υποχρεώσεις μετά την αθέτηση πληρωμών του το 2017, το συνολικό χρέος προς την Κίνα πιστεύεται ότι ανέρχεται σε τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2025.

Το ποσοστό αυτό έχει ήδη μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το ανώτερο επίπεδο στο οποίο είχε φτάσει κατά το παρελθόν. Η Κίνα άρχισε να χρηματοδοτεί έργα υποδομής και ενέργειας στη Βενεζουέλα το 2007 υπό τον πρώην πρόεδρο Ούγκο Τσάβες. Δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι κινεζικές κρατικές τράπεζες είχαν χορηγήσει στη χώρα δάνεια έναντι πετρελαίου αξίας άνω των 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2015.

Καθώς οι κυρώσεις των ΗΠΑ στο Καράκας εντάθηκαν τα επόμενα χρόνια, η Κίνα αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος πελάτης αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας και ο σημαντικότερος ξένος πιστωτής της. Κρατικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της China National Petroleum Corp., μητρικής της PetroChina Co., και της China National Offshore Oil Corp., ανέπτυξαν έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη ζώνη βαρέος πετρελαίου του Ορινόκου και αλλού.

Κινεζικές ιδιωτικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Concord Resources, επένδυσαν επίσης σε συμμετοχές σε περιουσιακά στοιχεία στον τομέα της έρευνας και παραγωγής πετρελαίου.

Ωστόσο, το λειτουργικό περιβάλλον έγινε ολοένα και πιο δύσκολο καθώς η οικονομία της Βενεζουέλας επιδεινώθηκε και οι εγκαταστάσεις παραγωγής λειτουργούσαν πολύ κάτω από την προβλεπόμενη δυναμικότητά τους. Τέτοιες κινήσεις επιταχύνθηκαν μετά την επιβολή κυρώσεων από τις ΗΠΑ στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας το 2019, αν και ορισμένες παλαιές κινεζικές κοινοπραξίες και προσωπικό εργολαβικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της CNPC, ενδέχεται να παραμένουν στο Καράκας. Αυτό σημαίνει ότι οι ισχυρισμοί ότι οι ΗΠΑ ανακτούν πετρελαιοπηγές από ξένους αντιπάλους δεν θα έχουν τεράστιο αντίκτυπο στις κινεζικές εταιρείες, οι οποίες είχαν μειώσει τις δραστηριότητές τους καθώς έχουν μεταβληθεί οι στρατηγικές προτεραιότητες του Πεκίνου.

Ένα ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα μπορεί να πλήξει τα κινεζικά διυλιστήρια, τα οποία ήδη υποφέρουν από διαταραχές στον εφοδιασμό τους από το Ιράν.

Τα ανεξάρτητα διυλιστήρια στην επαρχία Σαντόνγκ, ειδικότερα, βασίζονται εδώ και καιρό στο βαρύ αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας ως πρώτη ύλη για την παραγωγή ασφάλτου. Η απώλεια αυτών των προμηθειών έχει περιορίσει την εγχώρια αγορά ασφάλτου, συμβάλλοντας στην απότομη αύξηση των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.

Για τις περισσότερες κινεζικές εταιρείες και πιστωτές στη Βενεζουέλα, οι κίνδυνοι της επιχειρηματικής δραστηριότητας ήταν ήδη γνωστοί, λένε οι αναλυτές, πράγμα που σημαίνει ότι η πρόσφατη αναταραχή δεν θα έρθει ως έκπληξη.

«Η Νότια Αμερική αποτελεί εδώ και καιρό ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι όπου τα συμφέροντα της Κίνας και των ΗΠΑ τέμνονται και, κατά καιρούς, συγκρούονται», δήλωσε ο Λιάο Να, ιδρυτής της εταιρείας GL Consulting, η οποία επικεντρώνεται στην ενεργειακή έρευνα. «Δεδομένης της σημασίας που αποδίδουν και οι δύο δυνάμεις στη Βενεζουέλα, οι τριβές είναι σχεδόν αναπόφευκτες κάθε φορά που τα συμφέροντά τους επικαλύπτονται», πρόσθεσε χαρακτηριστικά ο Κινέζος ειδικός.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο