Είσοδος της Σερβίας και της Β. Μακεδονίας στο project του Κάθετου Διαδρόμου

Σε εβδομάδα κρίσιμων εξελίξεων για τις ενεργειακές υποδομές της χώρας εξελίσσεται η τρέχουσα. Την Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να υπογραφεί το Μνημόνιο Κατανόησης που θα σηματοδοτήσει την είσοδο της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στο project του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ χθες Κομισιόν και ΕΤΕπ άναψαν το «πράσινο φως» για το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, το οποίο περιλαμβάνει έργα και δράσεις συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Η προγραμματιζόμενη για το απόγευμα της Παρασκευής υπογραφή του MoU, παρουσία των αρμόδιων υπουργών χωρών της περιοχής, αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη μετεξέλιξη του Κάθετου Διαδρόμου από ένα εγχείρημα που κατά βάση αφορούσε την ενεργειακή τροφοδοσία της Ουκρανίας σε έναν ευρύτερο άξονα διοχέτευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου στην περιοχή, με φόντο τη σχεδιαζόμενη για το φθινόπωρο του 2027 πλήρη διακοπή των ροών αερίου από τη Ρωσία.

Είχε προηγηθεί στην Αθήνα, τον Ιούλιο, η πλέον διευρυμένη ως προς τη σύνθεσή της συνάντηση εργασίας των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο. Πέραν του ΔΕΣΦΑ και της Gastrade από την Ελλάδα, συμμετείχαν επίσης η ελληνοβουλγαρική ICGB, η βουλγαρική Bulgartransgaz, η ρουμανική Transgaz, η Vestmoldtransgaz από τη Μολδαβία, η ουγγρική FGSZ, η σλοβακική EUSTREAM και ο ουκρανικός GTSOU, ενώ για πρώτη φορά συμμετείχαν η NOMAGAS από τη Βόρεια Μακεδονία και η Transportgas Srbija από τη Σερβία.

Η παρουσία των δύο τελευταίων σηματοδότησε την έναρξη της διαδικασίας επέκτασης του Διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στη διαθέσιμη χωρητικότητα, στα υπό ανάπτυξη έργα υποδομής και στα χρονοδιαγράμματα υλοποίησής τους. Τότε συμφωνήθηκε η σύσταση κοινής τεχνικής και εμπορικής ομάδας εργασίας για την αξιολόγηση της δυναμικότητας διασύνδεσης των επιμέρους συστημάτων, των μακροπρόθεσμων προοπτικών της αγοράς και των παρεμβάσεων που απαιτούνται για τη βελτίωση της εμπορικής ελκυστικότητας του Διαδρόμου. Παράλληλα δρομολογήθηκε η επέκταση του Μνημονίου Κατανόησης, ώστε να ενταχθούν σε αυτό τα νέα μέλη, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί την Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη.

Νέα αγορά για τις ΗΠΑ

Η ένταξη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στο project έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, στόχος της οποίας, όπως έχουν περιγράψει αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ, είναι να μετατρέψει την τετραμερή Αθηνών - Σκοπίων - Βελιγραδίου - Σόφιας σε συμπαγές θεμέλιο για την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου σε περισσότερες αγορές, ακόμη και έως την Κεντρική Ευρώπη.

Και αυτό διότι, όπως έχουν επισημάνει κατ’ επανάληψη παράγοντες της αγοράς, εφόσον υλοποιηθεί ο σχεδιασμός για πλήρη αποκοπή των ροών από τη Ρωσία έως το τέλος του 2027, όλες οι διαθέσιμες πηγές τροφοδοσίας της περιοχής θα καταστούν αναγκαίες προκειμένου να αναπληρωθούν με LNG, κυρίως αμερικανικής προέλευσης, οι ποσότητες που θα εκλείψουν. Η νέα αγορά που ανοίγεται για τους αμερικανικούς υδρογονάνθρακες άλλωστε, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική σημασία του ενεργειακού αναπροσανατολισμού της περιοχής, αποτελεί έναν από τους παράγοντες που εξηγούν τη στήριξη που παρέχουν οι ΗΠΑ στις εντατικές διεργασίες του τελευταίου έτους γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο.

Επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ για την απανθρακοποίηση στα νησιά

Στη νησιωτική Ελλάδα η έγκριση του επενδυτικού προγράμματος του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων ανοίγει τον δρόμο για έργα και δράσεις συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ σε τομείς όπως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τα έργα ΑΠΕ με αποθήκευση, τα έργα διαχείρισης υδάτων και οι υποδομές ηλεκτροκίνησης.

Το μεγαλύτερο κονδύλι, ύψους 1,1 δισ. ευρώ, κατευθύνεται σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, με βασικό στόχο τον σταδιακό περιορισμό της λειτουργίας των τοπικών πετρελαϊκών μονάδων.

Παράλληλα, 977 εκατ. ευρώ προβλέπονται για έργα ΑΠΕ σε συνδυασμό με αποθήκευση, με έμφαση σε φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες, τουριστικές επιχειρήσεις, δημόσια κτίρια, σχολεία, νοσοκομεία και αγροτικές εγκαταστάσεις. Επιπλέον 200 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, το Ταμείο έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για την Ελλάδα, ως ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο που συνδέει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την καθαρή ενέργεια, την αποθήκευση και την ηλεκτροκίνηση. Η χρηματοδότησή του συνδέεται με τα έσοδα από το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, με τους διαθέσιμους πόρους να εκτιμώνται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ βάσει των τρεχουσών τιμών των δικαιωμάτων. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα μεταβλητό μέγεθος, καθώς το τελικό ύψος των πόρων που θα συγκεντρωθούν θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών κατά την περίοδο λειτουργίας του Ταμείου.

Ελληνική πρόταση λόγω... τιμής

Την τροποποίηση του στόχου της Κομισιόν για πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών αερίου στο 90% σκοπεύει, σύμφωνα με πληροφορίες, να εισηγηθεί η Ελλάδα στη συνεδρίαση της Task Force για την ενεργειακή ένωση την Παρασκευή, με φόντο το ράλι στην τιμή του φυσικού αερίου που ξεπερνά τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Όπως εκτιμάται, όσο ο στόχος αυτός παραμένει σε ισχύ τόσο ενισχύονται οι πιέσεις στις τιμές του TTF, αφού οι αγορές γνωρίζουν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου για να επιτύχει την προβλεπόμενη πληρότητα των αποθηκών, οι οποίες χθες βρίσκονταν στο πολυετές χαμηλό για την εποχή τού περίπου 65,4%.

(από την εφημερίδα "Nαυτεμπορική")

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο