Η ιδέα της αποχώρησης έχει αποτελέσει θέμα συζητήσεων με αξιωματούχους των ΗΠΑ, ενώ δεν έχει ληφθεί ακόμη τελική απόφαση, ανέφεραν ορισμένες από τις πηγές. Μια απόφαση για αποχώρηση από τον OPEC θα αντανακλούσε τη ριζική πολιτική αναδιάταξη στο Καράκας, από τότε που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απήγαγε τον μακροχρόνιο ηγέτη Νικολάς Μαδούρο και ανέλαβε τον έλεγχο των πωλήσεων πετρελαίου της χώρας.
Η αυξανόμενη επιρροή της Ουάσιγκτον αντανακλάται επίσης στις συνομιλίες των ΗΠΑ με τους ηγέτες της Βενεζουέλας για την απόκτηση σημαντικού μεριδίου στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας — μια εξέλιξη που θα ήταν αδιανόητη μόλις πριν από δύο χρόνια.
Οι διαπραγματευτές και των δύο χωρών συζητούν την πρόταση αυτή, σύμφωνα με πηγές που είναι ενήμερες για το θέμα και ζήτησαν να μην κατονομαστεί η ταυτότητά τους, καθώς οι συζητήσεις είναι εμπιστευτικές. Ορισμένες από αυτές ανέφεραν ότι μια πιθανή ρύθμιση που έχει συζητηθεί είναι η σύναψη σύμβασης μίσθωσης διάρκειας 100 ετών για διάφορα πετρελαϊκά κοιτάσματα.
Αν και μια τέτοια συμφωνία θα αποτελούσε μια σχεδόν άνευ προηγουμένου παρέμβαση των ΗΠΑ στην οικονομία μιας άλλης χώρας, συνάδει επίσης με το λεγόμενο «Δόγμα Ντόνροου» του Τραμπ για την επέκταση της αμερικανικής επιρροής στο Δυτικό Ημισφαίριο. Ο ίδιος έχει περιγράψει τη Βενεζουέλα ως την 51η πολιτεία και έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το πετρέλαιό της.
Η κίνηση αυτή συνάδει επίσης με την ολοένα και πιο παρεμβατική προσέγγιση στις επιχειρήσεις υπό τον Τραμπ, η κυβέρνηση του οποίου έχει αποκτήσει συμμετοχές σε εταιρείες που κυμαίνονται από την Intel έως τον παραγωγό σπάνιων γαιών MP Materials και την εταιρεία εξόρυξης λιθίου Lithium Americas. Ο Τραμπ έχει, επίσης, επιδιώξει να ελέγξει φυσικούς πόρους στο εξωτερικό. Πέρσι, η κυβέρνησή του ίδρυσε ένα κοινό επενδυτικό ταμείο με την Ουκρανία, το οποίο υποστηρίζεται από έσοδα από έργα ορυκτών, πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας αυτής.
Η πιθανότητα η κυβέρνηση των ΗΠΑ να αναλάβει άμεσο ρόλο στα πετρελαϊκά έργα της Βενεζουέλας υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο ο κλάδος ανατρέπεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου πολιτικής μετάβασης. Οι διεθνείς πετρελαϊκοί κολοσσοί υιοθετούν σε μεγάλο βαθμό μια επιφυλακτική προσέγγιση απέναντι στη Βενεζουέλα, ενώ ανεξάρτητοι παραγωγοί και επενδυτές με μεγαλύτερη ανοχή στον κίνδυνο εμπλέκονται σε αυτό που πολλοί θεωρούν ως τη μεγαλύτερη ευκαιρία στον τομέα του πετρελαίου από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ξεθωριασμένη δόξα
Η Βενεζουέλα, που κάποτε ήταν εξέχον μέλος του OPEC, έχει χάσει τη σημασία της, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις και οι εσωτερικές αναταραχές έχουν καταστρέψει τη βιομηχανία πετρελαίου της. Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, η χώρα παρήγαγε 1,16 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Ιούλιο, λιγότερο από το μισό της ποσότητας που παρήγαγε πριν από μια δεκαετία. Παρά ταύτα, η παραγωγή έχει αυξηθεί φέτος.
Δεδομένης της μειωμένης παραγωγής της, η ενδεχόμενη αποχώρηση της Βενεζουέλας δεν αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, οι οποίες αυτή τη στιγμή κυριαρχούνται από τις επιπτώσεις του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν.
Ωστόσο, η ιδέα κερδίζει έδαφος εν μέσω της δημόσιας απογοήτευσης για τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η ιδιότητα του μέλους, όπως εκφράστηκε από το Ιράκ και άλλες χώρες. Μόλις πριν από τέσσερις μήνες, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι θα αποχωρήσουν από το καρτέλ, απειλώντας την ενότητα της ομάδας και την επιρροή της στις τιμές του αργού.
Μια αποχώρηση της Βενεζουέλας θα ενέτεινε τις αμφιβολίες σχετικά με το αν ο OPEC — με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία — μπορεί να συνεχίσει να διατηρεί τη συνοχή του και να επηρεάζει τις τιμές του αργού πετρελαίου. Μια περαιτέρω διάσπαση θα μπορούσε να βυθίσει τα μέλη σε έναν σφοδρό ανταγωνισμό για μερίδιο αγοράς, επαναλαμβάνοντας τον σύντομο πόλεμο τιμών του 2020.
Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι οραματίζονται μια πετρελαϊκή υπερδύναμη που θα δημιουργηθεί από μια συμμαχία μεταξύ των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας, η οποία θα μείωνε σημαντικά την επιρροή του OPEC, ανέφερε μία από τις πηγές.
Το Καράκας δεν υπόκειται πλέον σε κανένα όριο παραγωγής του OPEC, δεδομένης της κλίμακας της πτώσης της παραγωγής του τα τελευταία χρόνια, ενώ μια άλλη πηγή ανέφερε ότι η απαλλαγή της χώρας από τυχόν ποσοστώσεις θα τη βοηθούσε να μεγιστοποιήσει την παραγωγή μακροπρόθεσμα και, ως εκ τούτου, να μειώσει τις τιμές. Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προωθήσει τα σχέδιά της για τον πετρελαϊκό τομέα της χώρας χωρίς να περιορίζεται από υποχρεώσεις προς κάποιον άλλο οργανισμό, πρόσθεσε η πηγή.
Ευνοϊκή συγκυρία;
Η ενδεχόμενη αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον OPEC θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για τις διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες από τις ΗΠΑ και αλλού να διαδραματίσουν σημαντικότερο ρόλο στην ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας, συμβάλλοντας ενδεχομένως στο παγκόσμιο πλεόνασμα πετρελαίου που προβλέπεται για τα επόμενα χρόνια από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας και άλλους σημαντικούς αναλυτές.
Η πιθανή αποχώρηση του Καράκας θα αποτελούσε νίκη για τον Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό επικρίνει τον OPEC και την ικανότητά του να ωθεί προς τα πάνω τις τιμές του πετρελαίου και το κόστος των καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Από τη στιγμή που οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου και η αναπληρώτρια πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ανέλαβε την εξουσία, οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Καράκας έχουν μεταβληθεί από την απομόνωση και την εχθρότητα σε μια εμβάθυνση της συνεργασίας, καθώς ο Τραμπ ασκεί σημαντική επιρροή επί της χώρας και των τεράστιων φυσικών πόρων της.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις, επαναλειτουργώντας την αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας και διεξάγοντας άμεσες συνομιλίες με τη Ροντρίγκες και τους κορυφαίους υπουργούς της, χρησιμοποιώντας ένα συνδυασμό ελάφρυνσης των κυρώσεων, πρόσβασης στη διεθνή χρηματοδότηση, και ελέγχου των εσόδων από το πετρέλαιο για να κατευθύνει την πολιτική.
Η Βενεζουέλα ήταν μία από τις πέντε πετρελαιοπαραγωγές χώρες που ίδρυσαν τον OPEC το 1960 και θεωρείται ευρέως ως η χώρα με τη μεγαλύτερη επιρροή στη δημιουργία της οργάνωσης, λόγω των επίμονων διπλωματικών προσπαθειών του τότε υπουργού Πετρελαίου της, Χουάν Πάμπλο Πέρεζ Αλφόνσο.
Το καρτέλ και οι εταίροι του έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου έκτοτε, από το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου της δεκαετίας του 1970 έως τις μαζικές περικοπές παραγωγής που σταθεροποίησαν τις τιμές και βοήθησαν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού.
Η Βενεζουέλα διαδραμάτισε επίσης καθοριστικό ρόλο στη γέννηση του OPEC+, της συμμαχίας που σχηματίστηκε το 2016 μεταξύ βασικών μελών του καρτέλ και εξωτερικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, η οποία αναζωογόνησε τον οργανισμό που τότε βρισκόταν σε παρακμή.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιρροή της συμμαχίας φαίνεται να εξασθενεί και πάλι. Οι εταιρείες εξόρυξης σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ και άλλοι ανταγωνιστές σε όλο τον κόσμο έχουν υπονομεύσει την ικανότητά της να επηρεάζει τις τιμές. Επιπλέον, οι μαζικές ανακαλύψεις στη Γουιάνα και τη Βραζιλία έχουν αποδυναμώσει την κυριαρχία της όσον αφορά την παραγωγή.