Οπως αναφέρουν οι FT, oι συμβάσεις αποτελούν μέρος ενός προγράμματος της κυβέρνησης Τραμπ που στοχεύει στην αναζωογόνηση της βιομηχανικής ικανότητας και της τεχνολογικής ηγεσίας της Αμερικής, καθώς και στην ενίσχυση της ικανότητας του στρατού να προβάλλει ενέργεια παγκοσμίως.
Ένας μικροαντιδραστήρας είναι ένας μικρός, εργοστασιακά κατασκευασμένος αντιδραστήρας πυρηνικής σχάσης που μπορεί να χωρέσει μέσα σε ένα τυπικό εμπορευματοκιβώτιο και έχει σχεδιαστεί για να παράγει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα. Έχουν σχεδιαστεί για να παράγουν περίπου ένα έως 20 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία είναι αρκετή για να τροφοδοτήσει έως και 20.000 σπίτια.
Οι μόνες SMR που έχουν κατασκευαστεί και λειτουργούν σήμερα βρίσκονται στη Ρωσία και την Κίνα, δημιουργώντας μια στρατηγική πρόκληση για την Ουάσινγκτον σε έναν κλάδο όπου ιστορικά υπήρξε παγκόσμιος ηγέτης.
Το Πρόγραμμα Janus στοχεύει στην εκπλήρωση των όρων ενός εκτελεστικού διατάγματος που εξέδωσε ο Τραμπ τον Μάιο του 2025, το οποίο καλούσε τον στρατό να λειτουργήσει έναν προηγμένο μικροαντιδραστήρα σε μια στρατιωτική εγκατάσταση των ΗΠΑ έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2028. Ο στρατός και η Μονάδα Καινοτομίας του Υπουργείου Άμυνας θα παρέχουν τεχνική και υλικοτεχνική υποστήριξη στους προμηθευτές, καθώς και χρηματοδότηση για την υποστήριξη μιας ταχείας ανάπτυξης.
«Η ανάθεση αυτών των συμβάσεων επιταχύνει την ικανότητά μας να παρέχουμε ασφαλή και αξιόπιστη βασική ισχύ απευθείας στις εγκαταστάσεις μας. Χτίζουμε την ενεργειακή ανθεκτικότητα που είναι απαραίτητη για την προβολή της μαχητικής ισχύος παγκοσμίως, χωρίς να βασιζόμαστε σε δυνητικά ευάλωτα εξωτερικά δίκτυα», δήλωσε ο Νταν Ντρίσκολ, γραμματέας του στρατού.
Οι επιτυχημένες εταιρείες και στρατιωτικές βάσεις είναι: Antares Nuclear στο Φορτ Μπραγκ στη Βόρεια Καρολίνα· BWXT Advanced Technologies στο Φορτ Κάμπελ του Κεντάκι· General Atomics Electromagnetic Systems στο Φορτ Χουντ του Τέξας· Radiant στο Φορτ Μπένινγκ στη Τζόρτζια· και Westinghouse Government Services στο Φορτ Ντράμ στη Νέα Υόρκη.
Αυτές οι εταιρείες αναμενόταν να αξιοποιήσουν την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για να συγκεντρώσουν δισεκατομμύρια δολάρια σε επιπλέον ιδιωτικό κεφάλαιο για την κατασκευή περισσότερων από 20 μικροαντιδραστήρων σε πρόσθετες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο μέλλον, δήλωσε ο στρατός στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου.
Ο στρατός θα ρυθμίσει την ανάπτυξη και λειτουργία των αντιδραστήρων στις στρατιωτικές του βάσεις, μια αμφιλεγόμενη κίνηση που περιορίζει την Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης των ΗΠΑ σε συμβουλευτικό ρόλο στη διαδικασία. Η Ένωση Ανησυχούντων Επιστημόνων υποστήριξε ότι οι πρόσφατες προσπάθειες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης πυρηνικών αντιδραστήρων ενέχουν τον κίνδυνο να υπονομεύσουν την NRC και τα πρότυπα ασφαλείας σε ολόκληρο τον κλάδο.
Η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι οι μεταρρυθμίσεις της δεν θα επηρεάσουν αρνητικά την ασφάλεια.
«Αυτά έχουν άδεια από τον στρατό, όχι από την NRC. Επομένως, δεν υπάρχει επίσημη διαδικασία NRC. Ωστόσο, η όλη ιδέα εδώ είναι ότι στο παρασκήνιο αυτού θέλουμε ένα εμπορικό προϊόν... προσπαθούμε να μεταβούμε από πειράματα και πρωτότυπα σε πραγματικά εμπορικά προϊόντα», δήλωσε ο Jeff Waksman, κύριος αναπληρωτής βοηθός γραμματέας του στρατού για εγκαταστάσεις, ενέργεια και περιβάλλον.
Η ανάπτυξη και η λειτουργία των εμπορικών αντιδραστήρων θα επιβλέπεται από την NRC.
Η αρχική ανάπτυξη πέντε μικροαντιδραστήρων γίνεται σε στρατιωτικές βάσεις, οι οποίες έχουν ήδη συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο. Στο μέλλον, ο στρατός θα μπορούσε να αναπτύξει την τεχνολογία για να παρέχει ενέργεια σε απομακρυσμένες τοποθεσίες που είναι αποκομμένες από εναλλακτικές πηγές ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν οι πυρηνικοί αντιδραστήρες θα μπορούσαν να εξελιχθούν από το να παίζουν ρόλο στον θαλάσσιο πόλεμο μέσω υποβρυχίων και αεροπλανοφόρων σε χερσαίες μάχες.
«Δεν νομίζω ότι κάποιος πρόκειται να βάλει έναν πυρηνικό αντιδραστήρα σε μια πραγματική τακτική ζώνη. Δεν πρόκειται να έχουμε πυρηνικά άρματα μάχης ή κάτι τέτοιο σύντομα», δήλωσε ο Waksman. «Αλλά σίγουρα εκεί που η πυρηνική ενέργεια έχει πολύ νόημα είναι σε απομακρυσμένες και λιτές τοποθεσίες, δηλαδή σε μέρη όπου η ηλεκτρική ενέργεια είναι δύσκολο να βρεθεί, όπου υπάρχουν μεγάλες γραμμές τροφοδοσίας ή όπου η ηλεκτρική ενέργεια είναι ακριβή».
Πρόσθεσε: «Αν κοιτάξετε τις καταστάσεις που έχουμε, ας πούμε, στην Αλάσκα ή σε νησιά, συχνά έχουμε πολύ εύθραυστες ενεργειακές καταστάσεις... Σε πολλά από τα νησιά του Ειρηνικού μας εξαρτόμαστε από τα καύσιμα ξένων πλοίων από πλοία με ξένη σημαία και αυτό δεν μας δίνει μεγάλη άνεση αν υπάρξει ποτέ μελλοντική σύγκρουση. Έτσι, το να μπορούμε να φέρουμε αξιόπιστη ενέργεια που γνωρίζουμε ότι μπορεί να παρέχει ενέργεια για χρόνια χωρίς ανεφοδιασμό θα ήταν μια ολοκληρωτική αλλαγή των όρων».
Ο στρατός έχει μια μακρά και, κατά καιρούς, ταραγμένη ιστορία με την πυρηνική ενέργεια. Το 1957 ενεργοποίησε τον πρώτο πυρηνικό αντιδραστήρα στο Φορτ Μπελβουάρ, λίγο έξω από την Ουάσινγκτον. Η θερμική εγκατάσταση χωρητικότητας 10 μεγαβάτ συνδέθηκε με το ηλεκτρικό δίκτυο στη βόρεια Βιρτζίνια πριν κατασκευαστεί το πρώτο εμπορικό εργοστάσιο του έθνους ένα χρόνο αργότερα.
Ο στρατός έκλεισε τον αντιδραστήρα το 1973 και αφαίρεσε το πυρηνικό καύσιμο και τις ράβδους ελέγχου κατά τη διάρκεια μερικής παροπλισμού το 1973-1974. Αλλά κατεδαφίστηκε πλήρως και η τοποθεσία του αποκαταστάθηκε μόνο το 2026 λόγω μόλυνσης.
Εν τω μεταξύ, ένας πειραματικός αντιδραστήρας που τέθηκε σε λειτουργία από τον στρατό στην έρημο του Άινταχο - ο Σταθερός Αντιδραστήρας Χαμηλής Ισχύος Νούμερο Ένα - υπέστη έκρηξη ατμού και τήξη τον Ιανουάριο του 1961, σκοτώνοντας τρεις χειριστές στο μόνο θανατηφόρο δυστύχημα αντιδραστήρα στην ιστορία των ΗΠΑ.