Οι αγορές ομολόγων βρίσκονται σε αναταραχή και, κατά συνέπεια, το ίδιο συμβαίνει και με την αμερικανική κυβέρνηση. Στις 19 Αυγούστου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι από τον επόμενο μήνα θα αυξήσει τις αγορές ομολόγων μεγαλύτερης διάρκειας.
Αυτό αντανακλά, σύμφωνα με αναλυτές της Deutsche Bank, την «αυξανόμενη ανησυχία της κυβέρνησης» για τις αποδόσεις των ομολόγων.
Οι αξιωματούχοι έχουν σοβαρούς λόγους να ανησυχούν για την αύξηση του κόστους δανεισμού. Η απόδοση των 10ετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων έφτασε στις 18 Αυγούστου στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι οι αποδόσεις των 30ετών ομολόγων ξεπέρασαν προσωρινά το 5,3%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Και η Αμερική δεν είναι η μόνη. Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις από τις κυβερνήσεις σε μεγάλο μέρος του πλούσιου κόσμου. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων βρετανικών, γαλλικών και γερμανικών ομολόγων έχουν φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Οι αποδόσεις των 30ετών ιαπωνικών ομολόγων, οι οποίες για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν οι χαμηλότερες μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, πλησιάζουν ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η αναταραχή υποχώρησε κάπως στις 19 Αυγούστου. Ωστόσο, οι αποδόσεις είναι απίθανο να μειωθούν σημαντικά στο άμεσο μέλλον. Τι συμβαίνει;
Κατ’ αρχάς, σε αντίθεση με τους επενδυτές στις μετοχές, οι traders ομολόγων φαίνεται να διαβάζουν τις ειδήσεις.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά και φαίνεται ότι θα παραμείνουν έτσι για κάποιο διάστημα. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα του ντίζελ, από το οποίο εξαρτάται μεγάλο μέρος των εμπορευματικών μεταφορών— έχουν εκτοξευθεί.
Οι διαχειριστές κεφαλαίων που συμμετέχουν στη μηνιαία έρευνα της Bank of America, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν μεγάλες επενδύσεις σε μετοχές, εμφανίζονται ψύχραιμοι. Κατά μέσο όρο, εκτιμούν ότι το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για την τιμή του πετρελαίου, θα διαμορφωθεί στα 76 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος του έτους, δηλαδή μόλις λίγο υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου.
Οι αγορές ομολόγων εμφανίζονται λιγότερο βέβαιες. Κατά συνέπεια, προεξοφλούν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός. Στις 19 Αυγούστου, η Βρετανία ανακοίνωσε ετήσιο πληθωρισμό 2,9% για τον Ιούλιο, έναντι 2,6% τον Ιούνιο, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας άρχισε να έχει επιπτώσεις.
Στις ΗΠΑ, ο δομικός πληθωρισμός —ο οποίος εξαιρεί τις τιμές τροφίμων και ενέργειας— υποχώρησε τον περασμένο μήνα. Ωστόσο, οι traders ομολόγων φαίνεται ότι περιόρισαν τα στοιχήματά τους υπέρ μελλοντικών αυξήσεων των επιτοκίων, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του νέου προέδρου της Federal Reserve, Κέβιν Γουόρς.
Νέος ανταγωνισμός για τους επενδυτές ομολόγων
Μια ακόμη πρόσφατη ανησυχία είναι ότι οι κυβερνήσεις που εκδίδουν χρέος αντιμετωπίζουν πλέον νέο ανταγωνισμό.
Τους τελευταίους μήνες, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έχουν εκδώσει ομόλογα συνολικής αξίας περίπου 75 δισ. δολαρίων, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη.
Η εκδοτική αυτή δραστηριότητα έχει ήδη οδηγήσει τη συνολική έκδοση χρέους από τις εταιρείες αυτές σχεδόν στο διπλάσιο του περσινού επιπέδου, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs.
Και κάθε είδους επιχειρήσεις συμμετέχουν πλέον σε αυτή την «έκρηξη» έκδοσης ομολόγων. Η Goldman εκτιμά ότι περίπου 40% των μεγάλων εκδόσεων χρέους, δηλαδή εκδόσεων άνω των 10 δισ. δολαρίων από εταιρείες επενδυτικής βαθμίδας, προέρχεται πλέον από εταιρείες εκτός του τεχνολογικού κλάδου.
Έτσι, οι αγοραστές ομολόγων έχουν πλέον πληθώρα επιλογών επενδυτικής βαθμίδας. Πολλοί πιστεύουν ότι η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης θα οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα κεφάλαια
Το μεγαλύτερο πρόβλημα: το κρατικό χρέος
Ωστόσο, ο σημαντικότερος λόγος πίσω από τη σταδιακή άνοδο των αποδόσεων είναι παλιός: οι ανησυχίες για το κρατικό χρέος και τα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Στις 19 Αυγούστου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το ομοσπονδιακό χρέος ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 130% του ΑΕΠ του περασμένου έτους.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα της κυβέρνησης βρίσκεται περίπου στο 6% του ΑΕΠ.
Οι ανησυχίες αυτές αποτυπώνονται επίσης στις διαφορές μεταξύ των χωρών. Η διαφορά απόδοσης μεταξύ των 10ετών γαλλικών και γερμανικών ομολόγων έχει φτάσει στο μεγαλύτερο επίπεδο από το 2012.
Οι αγορές ομολόγων πλέον αναμένουν υψηλότερη απόδοση για το ιαπωνικό χρέος από ό,τι για το κινεζικό, αντιστρέφοντας την παραδοσιακή σχέση.
Τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ιαπωνία, οι επενδυτές εκτιμούν ότι οι πολιτικοί δεν διαθέτουν την απαραίτητη βούληση για να περιορίσουν ουσιαστικά τις δημόσιες δαπάνες ή να αυξήσουν τους φόρους.
Οι κυβερνήσεις έχουν περιορισμένες επιλογές
Οι κυβερνήσεις έχουν ελάχιστες καλές επιλογές.
Στη συνεδρίαση της Fed τον Ιούνιο, τα μέλη της επιτροπής που καθορίζει τα επιτόκια ενημερώθηκαν για το πώς έχει αλλάξει η σύνθεση των κατόχων αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Τα ομόλογα έχουν μετακινηθεί από «κατόχους του επίσημου τομέα, σχετικά αδιάφορους ως προς τις τιμές», προς ιδιώτες επενδυτές που είναι πολύ πιο ευαίσθητοι στις μεταβολές των τιμών.
Αυτό πιθανότατα θα αυξήσει το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν μακροπρόθεσμο κρατικό χρέος.
Ως απάντηση στις πιέσεις αυτές, οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Ιαπωνία έχουν αυξήσει τις εκδόσεις βραχυπρόθεσμων ομολόγων, τα οποία έχουν χαμηλότερες αποδόσεις.
Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι το χρέος τους θα πρέπει να αναχρηματοδοτείται συχνότερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο αυτές οι αναχρηματοδοτήσεις να συμπέσουν με περιόδους υψηλών επιτοκίων.
Μια δεύτερη, επίσης δυσάρεστη επιλογή είναι οι κεντρικές τράπεζες να αγοράσουν περισσότερα κρατικά ομόλογα.
Όμως πολλές από αυτές ήλπιζαν να μειώσουν τους ισολογισμούς τους, όχι να τους επεκτείνουν. Επομένως, ενδέχεται να είναι απρόθυμες να βασιστούν υπερβολικά στις αγορές ομολόγων ως εργαλείο για τη μείωση των αποδόσεων.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι αγορές ομολόγων είναι πιθανό να παραμείνουν επιφυλακτικές και νευρικές.
Παρεμβάσεις όπως αυτή του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών μπορεί να βοηθήσουν προσωρινά. Είναι όμως απίθανο να καθησυχάσουν τους αγοραστές ομολόγων για πολύ.