Σε μια σπάνια κίνηση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τον περασμένο μήνα υπέρ του αποκλεισμού ενός σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα χαρακτήριζε το σογιέλαιο ως υψηλού κινδύνου για την πρόκληση έμμεσης αλλαγής στη χρήση γης (ILUC) – μια ταξινόμηση που θα το απέκλειε ουσιαστικά από τους στόχους της ΕΕ για τις ΑΠΕ έως το 2030.
Ο João Paulo Capobianco, υπουργός Περιβάλλοντος της Βραζιλίας, δήλωσε ότι η Βραζιλία αμφισβητεί την εκτίμηση της ΕΕ ότι τα βιοκαύσιμα με βάση τη σόγια συνδέονται με υψηλά επίπεδα έμμεσης αλλαγής χρήσης γης, υποστηρίζοντας ότι η μεθοδολογία δεν αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τις συνθήκες στη χώρα του.
Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ, μια πρώτη ύλη μπορεί να θεωρηθεί ότι ενέχει υψηλό κίνδυνο ILUC εάν περισσότερο από το 10% της αύξησης της παραγωγής της από το 2008 έχει πραγματοποιηθεί σε γη με υψηλά αποθέματα άνθρακα και εάν η ετήσια έκταση παραγωγής της έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 1%. Ωστόσο, η νέα κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σχετικά με τη σόγια χρησιμοποιεί το 2014 ως έτος αναφοράς.
«Τα στοιχεία που διαθέτουμε για τη Βραζιλία δείχνουν ότι ο κίνδυνος αυτός είναι πολύ κάτω από το 10%, κάτι που θα ήταν αποδεκτό για την ΕΕ», δήλωσε ο κ. Capobianco.
Οι ευρωβουλευτές είχαν επίσης αντιταχθεί στη νομοθεσία λόγω ανησυχιών σχετικά με τη μεθοδολογία, υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να είχε χρησιμοποιήσει το 2014 ως έτος αναφοράς για την αξιολόγηση της επέκτασης της καλλιέργειας σόγιας σε εδάφη με υψηλά αποθέματα άνθρακα. Υποστήριξαν ότι το 2008 – το έτος αναφοράς για το φοινικέλαιο – θα ήταν πιο κατάλληλο.
Η Επιτροπή ανέφερε ότι οι αλλαγές στη μεθοδολογία ήταν απαραίτητες για τη συμμόρφωση με απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου σε υποθέσεις που έφεραν ενώπιον του οργανισμού η Ινδονησία και η Μαλαισία, αμφισβητώντας τους κανόνες της ΕΕ για τις έμμεσες αλλαγές στη χρήση της γης όσον αφορά το φοινικέλαιο.
Ο Capobianco ανέφερε ότι το Εθνικό Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας της Βραζιλίας παράγει «εξαιρετικά αξιόπιστα και ακριβή δεδομένα» σχετικά με την αλλαγή στη χρήση της γης και την αποδάσωση, τα οποία θα πρέπει να ενσωματωθούν στην αναθεωρημένη μεθοδολογία της ΕΕ. Πρόσθεσε ότι η Μπραζίλια βρίσκεται σε επαφή με την ΕΕ προκειμένου να «επιτευχθεί συνεννόηση» σχετικά με οποιαδήποτε νέα πρόταση για τα βιοκαύσιμα με βάση τη σόγια.
Η Βραζιλία και οι ΗΠΑ είναι σημαντικοί προμηθευτές σόγιας στην ΕΕ, ενώ η Ουκρανία κυριαρχεί στις εισαγωγές σογιέλαιου της ΕΕ. Το μέτρο θα ίσχυε επίσης για τη σόγια που καλλιεργείται στην ΕΕ.
Η Αργεντινή, η οποία επίσης αντιτάχθηκε σθεναρά στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη της ΕΕ και υποστήριξε την απόφαση του Κοινοβουλίου να την απορρίψει, πραγματοποίησε συναντήσεις με την Επιτροπή στις 16 Ιουλίου για να ασκήσει πίεση για αλλαγές. Κατά τη διάρκεια αυτών των συνομιλιών, διπλωμάτες και εξαγωγείς υπέβαλαν «συγκεκριμένες προτάσεις» σχετικά με τη μεταχείριση των βιοκαυσίμων με βάση τη σόγια.
Ο επικεφαλής του Επιμελητηρίου Εξαγωγέων Ελαίων και Δημητριακών της Αργεντινής δήλωσε ότι η απόρριψη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημιούργησε την ευκαιρία να γίνουν αλλαγές που θα λαμβάνουν υπόψη την «πραγματική έκταση καλλιέργειας σόγιας στην Αργεντινή και τον Mercosur».
Η Αργεντινή υπήρξε ιστορικά σημαντικός προμηθευτής σογιέλαιου στην ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 22% των εισαγωγών το 2021. Ωστόσο, οι εξαγωγές μειώθηκαν απότομα στο 5% των εισαγωγών το 2025.