Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης έχουν πέσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αφού ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν περιόρισε την παγκόσμια προσφορά, αναζωπυρώνοντας τις αναμνήσεις από την ενεργειακή κρίση του 2022 που οδήγησε σε έντονο πληθωρισμό και αποδυνάμωσε τα βιομηχανικά κέρδη. Αυτή τη φορά, η Ευρώπη καταναλώνει λιγότερο φυσικό αέριο και διαθέτει περισσότερες ΑΠΕ. 

Ωστόσο, η στροφή της από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών προς το LNG, το οποίο αποτελεί αντικείμενο παγκόσμιας εμπορίας, ενδέχεται να την αναγκάσει να πληρώσει ακριβά για τις προμήθειές της σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα, εάν δεν καταφέρει να γεμίσει επαρκώς τις δεξαμενές αποθήκευσής της κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η ζήτηση είναι παραδοσιακά χαμηλότερη.

Μέχρι στιγμής, τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ είναι γεμάτα σε ποσοστό λίγο κάτω του 58% – το χαμηλότερο για την εποχή του έτους σύμφωνα με τα αρχεία που χρονολογούνται από το 2011 και 12 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το επίπεδο του περασμένου έτους, όπως δείχνουν στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Το 2022, όταν η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία διατάραξε τις αγορές φυσικού αερίου, οι εταιρείες έσπευσαν να αποθηκεύσουν αποθέματα, η Ρωσία μείωσε τις παραδόσεις, και οι τιμές έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, πάνω από 300 ευρώ ανά MWh.

Ως απάντηση, η ΕΕ έθεσε ως στόχο την πλήρωση των αποθηκευτικών δεξαμενών στο 90% της χωρητικότητάς τους έως τον Νοέμβριο. Έκτοτε, η ΕΕ χαλάρωσε τον στόχο στο 80% έως τον Δεκέμβριο, προκειμένου να αποφευχθεί μια βιασύνη αγορών πριν από τον χειμώνα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών.

Οι ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι έμποροι είχαν επίσης υπολογίσει στην αυξημένη χρήση ΥΦΑ για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, αλλά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου αφαίρεσε το 20% του παγκόσμιου LNG που συνήθως προμηθεύεται από το Κατάρ.

Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου ήταν σχεδόν διπλάσιες από τα προπολεμικά επίπεδα στα τέλη Ιουλίου, αυξάνοντας από περίπου 31 ευρώ/ MWh σε λίγο κάτω από 60 ευρώ/MWh. Έκτοτε έχουν υποχωρήσει στα 53 ευρώ/MWh περίπου, χάρη στην αναζωπύρωση των ελπίδων για ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ανάλογα με το πότε θα ομαλοποιηθεί η κυκλοφορία στον Περσικό Κόλπο, οι τιμές αυτόν τον χειμώνα θα μπορούσαν να κυμανθούν μεταξύ 60 και 80 ευρώ/MWh, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Energy Aspects. Ωστόσο, σε ένα σενάριο χωρίς ΥΦΑ από το Κατάρ και με καιρικές συνθήκες ψυχρότερες από το κανονικό, η μέση τιμή του φυσικού αερίου για την επόμενη ημέρα θα μπορούσε να ανέλθει στα 110 ευρώ/MWh από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο και να αφήσει τα αποθέματα γεμάτα κατά 10% μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Ο στόχος για μεγαλύτερο απόθεμα ασφαλείας 16% θα μπορούσε να ανεβάσει τις μέσες τιμές στα 210 ευρώ/MWh.

Σε σύγκριση με το 2022, η Ευρώπη καταναλώνει λιγότερο φυσικό αέριο και χρησιμοποιεί περισσότερες ΑΠΕ. Η ταχεία ανάπτυξη της υποδομής εισαγωγής ΥΦΑ στην Ευρώπη έχει δώσει στις χώρες περισσότερες επιλογές για την εξασφάλιση εφοδιασμού σε σχέση με το 2022, όταν εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών. Ωστόσο, η αυξημένη εξάρτηση της Ευρώπης από το LNG σημαίνει ότι δεν διαθέτει πλέον την προστασία των συμβάσεων σταθερής τιμής για το φυσικό αέριο που διανέμεται μέσω αγωγών και είναι ευάλωτη σε πιθανές απότομες αυξήσεις των τιμών, εάν χρειαστεί να αγοράσει περισσότερο καύσιμο κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ως εκ τούτου, τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν δημιουργήσει μια «πολύ επικίνδυνη κατάσταση», δήλωσε ο Ντέιβιντ Λιούις, ανώτερος αναλυτής ερευνών στη Wood Mackenzie. «Αν ο χειμώνας είναι πολύ κρύος ή αν υπάρξει μια παρατεταμένη περίοδος κρύου καιρού, τότε ίσως χρειαστεί να ληφθούν μέτρα μετριασμού της ζήτησης ή να επιβληθούν υψηλότερες τιμές, αλλιώς οι ευρωπαϊκές αγορές θα εξαντλήσουν τα αποθέματα φυσικού αερίου», πρόσθεσε.

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ μπορούν να χωρέσουν λίγο πάνω από 102 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ οι αναλήψεις καλύπτουν έως και το 30% της κατανάλωσης σε έναν κανονικό χειμώνα. Ένας εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε ότι, σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση της ΕΕ, ο στόχος πλήρωσης των αποθεμάτων στο 80% «είναι επαρκής για τη διασφάλιση του εφοδιασμού κατά τη διάρκεια του χειμώνα και είναι τεχνικά εφικτός».

Ωστόσο, οι αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες. Οι προβλέψεις κυμαίνονται από 67% έως 76% ως μέγιστο επίπεδο αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα. Για να επιτευχθούν ακόμη και αυτά τα χαμηλότερα επίπεδα, οι ευρωπαίοι αγοραστές θα πρέπει να προσφέρουν υψηλότερες τιμές για φορτία ΥΦΑ, προκειμένου να ξεπεράσουν τον ανταγωνισμό από τους αγοραστές της Ασίας, οι οποίοι πρέπει να αντικαταστήσουν τις συνήθεις παραδόσεις τους μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η διακοπή των προμηθειών μέσω του Ορμούζ ενέτεινε τον ανταγωνισμό για το ΥΦΑ σε παγκόσμιο επίπεδο και ώθησε τις τιμές προς τα πάνω, οδηγώντας την αγορά σε βαθύτερο backwardation, ένα οικονομικό φαινόμενο κατά το οποίο ένα προϊόν βραχυπρόθεσμης παράδοσης κοστίζει περισσότερο από τα αντίστοιχα συμβόλαια μεσοπρόθεσμης παράδοσης. Επομένως, η αγορά φυσικού αερίου τώρα για αποθήκευση και μετέπειτα πώληση δεν έχει οικονομικό νόημα. «Δεν υπάρχει κανένα οικονομικό κίνητρο για την πλήρωση των αποθεμάτων στις τρέχουσες τιμές της αγοράς», δήλωσε ο Τζέικομπ Μάντελ, επικεφαλής έρευνας στην Aurora Energy Research.

Η πλήρωση των αποθεμάτων της Ευρώπης στο 80% πριν από το χειμώνα θα απαιτούσε την αύξηση των εισροών στις αποθήκες σε επίπεδα κοντά σε ιστορικά ρεκόρ, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω κυβερνητικής παρέμβασης, ανέφερε ο Μάντελ. Υπάρχει ελάχιστη προθυμία για κάτι τέτοιο και, επιπλέον, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ επιμένουν επίσης στην επικείμενη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού ΥΦΑ, η οποία θα τεθεί σε πλήρη ισχύ από τα τέλη του τρέχοντος έτους και αποσκοπεί στην αποκοπή των εσόδων που χρηματοδοτούν τον πόλεμο της Μόσχας κατά της Ουκρανίας.

Όποιο και αν είναι το τελικό επίπεδο των τιμών, τελικά θα μετακυλιστεί στα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες. «Αυτό θα σημαίνει υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας για αυτόν τον χειμώνα, αλλά και για τον επόμενο», δήλωσε η ανώτερη αναλύτρια της Energy Aspect, Ερίσα Πάσκο.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο