Η Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκίνησε στο Κάστρο του Δουβλίνου τις διαπραγματεύσεις για μία από τις σημαντικότερες αναδιαμορφώσεις της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής των τελευταίων σχεδόν δύο δεκαετιών, ενώ ήδη διαφαίνονται διαφωνίες σχετικά με τις προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της εμβληματικής αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών της Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι οι αλλαγές είναι απαραίτητες για να βοηθήσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία να παραμείνει ανταγωνιστική, διατηρώντας παράλληλα τους νομικά δεσμευτικούς κλιματικούς στόχους της ΕΕ. Ωστόσο, η Σουηδία και κορυφαίες περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν προειδοποιήσει ότι ορισμένες από τις προτάσεις ενέχουν τον κίνδυνο να αποδυναμώσουν τη δράση για το κλίμα, επιβραδύνοντας τον ρυθμό μείωσης των εκπομπών και επιβραβεύοντας εταιρείες που έχουν καθυστερήσει την απανθρακοποίηση.

Οι μεταρρυθμίσεις επικεντρώνονται στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που καλύπτει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη βαριά βιομηχανία, τις αερομεταφορές και τη ναυτιλία. Από την εισαγωγή του το 2005, το ETS έχει συμβάλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τους τομείς που καλύπτει κατά περίπου 50%, ενώ παράλληλα έχει αποφέρει περισσότερα από 270 δισεκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση της καθαρής ενέργειας και της βιομηχανικής καινοτομίας.

Η Επιτροπή επιδιώκει πλέον να εκσυγχρονίσει το Σύστημα στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου μέτρων που αποσκοπεί στην επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης σε ολόκληρη την Ευρώπη και στη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Οι προτάσεις της περιλαμβάνουν την επιβράδυνση του ρυθμού με τον οποίο θα μειώνονται τα δικαιώματα εκπομπών κατά τη δεκαετία του 2030, την παράταση της δωρεάν χορήγησης δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα για ορισμένους κλάδους έως το 2038, την επιτρεπόμενη περιορισμένη χρήση διεθνών πιστώσεων άνθρακα προς το τέλος της δεκαετίας, καθώς και την υποχρέωση των κρατών μελών να επανεπενδύουν το ήμισυ των εσόδων τους από το ETS στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας. Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις θα καταστήσουν την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης πιο οικονομικά προσιτή, διατηρώντας παράλληλα τον στόχο της Ένωσης για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040.

 

Η Ευρωπαία Επίτροπος για το Περιβάλλον, την Ανθεκτικότητα των Υδάτινων Πόρων και μια Ανταγωνιστική Κυκλική Οικονομία, Jessika Roswall, απέρριψε τις υποδείξεις ότι οι μεταρρυθμίσεις συνιστούν υποχώρηση από τους κλιματικούς στόχους. «Δεν συμφωνώ με αυτό», δήλωσε. Η Roswall επέμεινε ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν συμπληρωματικούς στόχους. «Οι επενδύσεις στη φύση, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, και στην ανταγωνιστικότητα δεν αποτελούν αντίφαση. Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος».

Η Roswall ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τις επενδύσεις σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, ΑΠΕ, και ανθεκτικότητα των υδατικών πόρων, καθώς οι ολοένα και πιο σοβαρές πυρκαγιές και ξηρασίες πλήττουν χώρες σε ολόκληρη την ήπειρο. «Πρέπει να προστατεύσουμε τα ύδατα, να διασφαλίσουμε ανθεκτικά τοπία και να επενδύσουμε στη φύση, διότι πρόκειται για προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε.

Η Roswall υπερασπίστηκε, επίσης, το ευρύτερο Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροκίνηση της Επιτροπής, το οποίο στοχεύει να διπλασιάσει σχεδόν το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην ενεργειακή κατανάλωση της Ευρώπης έως το 2040, μέσω της ευρύτερης χρήσης ηλεκτρικών οχημάτων, αντλιών θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η Κομισιόν εκτιμά ότι η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να μειώσει το ετήσιο κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων της Ευρώπης κατά περίπου 260 δισ. ευρώ έως το 2040.

 

Ωστόσο, η Σουηδία ήταν μεταξύ των πρώτων κρατών μελών που επέκριναν δημοσίως ορισμένα στοιχεία των μεταρρυθμίσεων του ETS. Ο Υφυπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος Daniel Westlén υποστήριξε ότι οι προτάσεις της Επιτροπής θα αποδυναμώσουν τα κίνητρα για τη βιομηχανία να μειώσει τις εκπομπές. «Επιβραβεύει όσους δεν έκαναν τη δουλειά τους.» «Οι εταιρείες που ενήργησαν σύμφωνα με αυτό που θέλαμε να κάνουν, που μας εμπιστεύτηκαν, θα τιμωρηθούν αν αυτή η πρόταση εγκριθεί», είπε. Η Σουηδία πιστεύει ότι οι εκπομπές από τη βιομηχανία και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να συνεχίσουν να μειώνονται ραγδαία, καθώς αποτελούν από τους τομείς που είναι ευκολότερο να απανθρακοποιηθούν.

Ο Westlén αντιτάχθηκε επίσης στην παράταση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών για τη βιομηχανία και αμφισβήτησε τα σχέδια που επιτρέπουν στις εταιρείες να χρησιμοποιούν διεθνείς πιστώσεις άνθρακα αργότερα στη δεκαετία του 2030. «Πρέπει να τηρήσουμε το σχέδιο και να τα καταργήσουμε σταδιακά», είπε αναφερόμενος στα δωρεάν δικαιώματα. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν επίσης ανησυχία για την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων.

 

Ο Γενικός Γραμματέας του Ευρωπαϊκού Περιβαλλοντικού Γραφείου, Patrick ten Brink, δήλωσε ότι η πρόσφατη συζήτηση σχετικά με την απλοποίηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια άσκηση απορρύθμισης. «Το πρόβλημα δεν είναι η φιλοδοξία. Το πρόβλημα είναι η εφαρμογή», είπε. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στην καλύτερη εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων για το κλίμα και το περιβάλλον, αντί να τους αποδυναμώνει.

Ο ten Brink προέτρεψε, επίσης, την ΕΕ να διασφαλίσει ότι κανένα μέρος του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της δεν θα δαπανηθεί για τη στήριξη των ορυκτών καυσίμων και ζήτησε τη συνέχιση των επενδύσεων στις ΑΠΕ, στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και στα περιβαλλοντικά προγράμματα.

 

Η Ιρλανδία, η οποία προεδρεύει πλέον των διαπραγματεύσεων μεταξύ των 27 κρατών μελών, προσπάθησε να τοποθετηθεί ως αμερόληπτος μεσολαβητής. Ο Υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Darragh O'Brien, δήλωσε ότι ο ρόλος της Προεδρίας θα είναι η επίτευξη συναίνεσης σε αυτό που αναμένεται να αποτελέσει μία από τις πιο περίπλοκες κλιματικές διαπραγματεύσεις των επόμενων έξι μηνών. «Στόχος μας είναι να επιστρέψουμε στη συνεδρίαση του Συμβουλίου τον Δεκέμβριο με προτάσεις σχετικά με το ETS και μια συμφωνία. «Πιστεύω ότι είναι εφικτό», πρόσθεσε.

Ο O'Brien ανέφερε ότι υπήρχε ευρεία αναγνώριση μεταξύ των υπουργών ότι το ETS παραμένει κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της Ευρώπης για την απανθρακοποίηση, αν και οι χώρες είχαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εξελιχθεί. Επισήμανε, επίσης, τις καταστροφικές πυρκαγιές που μαίνονται σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης ως απόδειξη ότι η κλιματική αλλαγή παραμένει μια επείγουσα πρόκληση. «Δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι βρισκόμαστε σε κρίση. Πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό, λαμβάνοντας υπόψη την επείγουσα φύση του», δήλωσε ο  O'Brien.

Παράλληλα με τη μεταρρύθμιση του ETS, οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τις προετοιμασίες της Ευρώπης για τις φθινοπωρινές συνόδους κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και την ερημοποίηση, όπου η Ιρλανδία θα ηγηθεί των διαπραγματεύσεων της ΕΕ. Οι συζητήσεις αυτές πραγματοποιούνται σε μια περίοδο που η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση να εξισορροπήσει τους κλιματικούς στόχους με την οικονομική ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και τις βιομηχανικές επενδύσεις. Ο τρόπος με τον οποίο οι υπουργοί θα επιλύσουν αυτές τις αντικρουόμενες προτεραιότητες τους επόμενους μήνες είναι πιθανό να διαμορφώσει την κλιματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι και την επόμενη δεκαετία.

 

Η πρώην Πρόεδρος της Ιρλανδίας και μέλος του Συμβουλίου των Πρεσβυτέρων, Mary Robinson, κάλεσε τους υπουργούς Περιβάλλοντος της ΕΕ να αντισταθούν στις βραχυπρόθεσμες πολιτικές και οικονομικές πιέσεις που αποσκοπούν στην υποβάθμιση των κλιματικών στόχων, να οικοδομήσουν ισχυρότερες συνεργασίες με την Αφρική εν όψει των μελλοντικών κλιματικών διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ, και να μην χάσουν από τα μάτια τους τους μακροπρόθεσμους κλιματικούς στόχους.

Μιλώντας στο Κάστρο του Δουβλίνου, η Robinson ανέφερε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια σειρά άμεσων κρίσεων, προειδοποίησε όμως ότι αυτές δεν πρέπει να αποσπάσουν την προσοχή των υπευθύνων χάραξης πολιτικής από τη μακροπρόθεσμη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.

Ανέφερε ότι οι υπουργοί αντιμετωπίζουν επί του παρόντος κρίσεις που αφορούν το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια που συνδέονται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, καθώς και την αυξανόμενη απειλή που αποτελεί το αναπτυσσόμενο καιρικό φαινόμενο «Σούπερ Ελ Νίνιο».

Αντί να ανταποκρίνεται σε κάθε πρόκληση ξεχωριστά, είπε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να υιοθετήσει αυτό που περιέγραψε ως προσέγγιση «διαχείρισης με μακροπρόθεσμη προοπτική». Αυτό σημαίνει να συνεχίσει να επιδιώκει την πράσινη εκβιομηχάνιση, την αποκατάσταση της φύσης, και τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις πιο άμεσες πιέσεις.

«Είναι πραγματικά σημαντικό να επιτύχουμε μια πράσινη εκβιομηχάνιση, να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα, να ανανεώσουμε τη φύση, και να έχουμε πάντα επίγνωση της σύνδεσης μεταξύ κλίματος και φύσης, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζουμε βραχυπρόθεσμες κρίσεις», ανέφερε.

Η Robinson κάλεσε επίσης την ΕΕ να αρχίσει να προετοιμάζεται πέρα από τη φετινή σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα και να οικοδομήσει μια μακροπρόθεσμη συνεργασία με τις αφρικανικές χώρες εν όψει της COP32, η οποία πρόκειται να φιλοξενηθεί στην Αιθιοπία το επόμενο έτος. Ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να αναγνωρίσει την Αφρική ως ισότιμο εταίρο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, επισημαίνοντας ότι, παρόλο που η ήπειρος φιλοξενεί 33 από τις 54 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, λαμβάνει μόνο περίπου το 14% της παγκόσμιας χρηματοδότησης για το κλίμα και λιγότερο από 3% των ιδιωτικών επενδύσεων. Ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι επενδυτές θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αλλαγή αυτής της ανισορροπίας.

Εξέφρασε επίσης την ανησυχία της για τις προτάσεις μεταρρύθμισης του ETS, αναφέροντας ότι πολλοί Ευρωπαίοι επιχειρηματικοί ηγέτες, οι οποίοι είχαν ήδη επενδύσει σημαντικά στη μείωση των εκπομπών, φοβούνται ότι θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση εάν αποδυναμωθούν οι κλιματικές πολιτικές. Η Robinson δήλωσε ότι η διατήρηση της ελπίδας θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής πρόκλησης. Παραθέτοντας τα λόγια του αείμνηστου Desmond Tutu, ενθάρρυνε τους ηγέτες να παραμείνουν «αιχμάλωτοι της ελπίδας» καθώς θα διανύουν τα δύσκολα χρόνια που έρχονται.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο