Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μειώσει, έστω και στο “και πέντε”, μετά από αδράνειες ετών, την εξάρτησή της από τρίτες χώρες και κυρίως από την Κίνα, η οποία κυριαρχεί στην παραγωγή και επεξεργασία πολλών κρίσιμων ορυκτών. Οι Βρυξέλλες, έστω και σε επίπεδο διακηρύξεων, έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο που στοχεύει στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού, στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και στην προσέλκυση επενδύσεων σε έργα στρατηγικής σημασίας. Κι όλα αυτά μετά από χρόνια που οι εξορύξεις είχαν στοχοποιηθεί.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας από τους βασικούς υποψηφίους να διαδραματίσει αναβαθμισμένο ρόλο. Η γεωγραφική της θέση, η συμμετοχή της στην Ευρωζώνη και κυρίως ο σημαντικός ορυκτός της πλούτος δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επιστροφή της χώρας στον ευρωπαϊκό βιομηχανικό χάρτη.
Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που σχετίζονται με τη γραφειοκρατία, τις χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης και τις συχνές καθυστερήσεις σε επενδυτικά σχέδια, οι προσδοκίες παραμένουν. Οι μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις, πάντως, που βρίσκονται σε εξέλιξη δείχνουν, εφόσον παράλληλα δοθεί και το ανάλογο πολιτικό στίγμα με αιχμή και τα εθνικά εξοπλιστικά πρόγραμμα, μια κρίσιμη “μαγιά” για τη βιομηχανία, ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει μέρος της ευρωπαϊκής λύσης στο πρόβλημα της επάρκειας κρίσιμων πρώτων υλών αλλά και να αναπτύξει ένα ισχυρό εγχώριο οικοσύστημα παραγωγής.
Οι Σκουριές αλλάζουν τον χάρτη των επενδύσεων
Στο φόντο αυτό, ένα ισχυρό “σήμα” δίνει το μεταλλευτικό έργο των Σκουριών στη Χαλκιδική, το οποίο εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα έργα εξόρυξης και παραγωγής στρατηγικών μετάλλων στην Ευρώπη.
Συγκεκριμένα, η επένδυση της Ελληνικός Χρυσός, θυγατρικής της καναδικής Eldorado Gold, βρίσκεται πλέον στην τελική φάση υλοποίησης. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, που παρουσιάστηκαν σε επίσκεψη των ΜΜΕ, την περασμένη Τρίτη, η πρόοδος κατασκευής έχει φθάσει στο 94%, ενώ τα πρώτα δείγματα παραγωγής αναμένονται μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026. Η εμπορική, δε, λειτουργία του έργου τοποθετείται στο τελευταίο τρίμηνο της ίδιας χρονιάς. Πάντως, η σημασία των Σκουριών δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή χρυσού. Για πρώτη φορά η Eldorado Gold αποκτά ισχυρή παρουσία στην αγορά του χαλκού, ενός μετάλλου που θεωρείται απολύτως απαραίτητο για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.
Η αυξανόμενη ανάπτυξη δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα, τα data centers και οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης οδηγούν σε εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για χαλκό διεθνώς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κατατάξει το μέταλλο στις κρίσιμες πρώτες ύλες, αναγνωρίζοντας τον κομβικό του ρόλο στη βιομηχανία του μέλλοντος.
Με αποθέματα που υπολογίζονται σε περίπου 3,6 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού και 740.000 τόνους χαλκού, οι Σκουριές αναμένεται να εξελιχθούν σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κόμβους στρατηγικών μετάλλων στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα μετατρέπεται στο βασικό πυλώνα της Eldorado Gold
Η βαρύτητα, μάλιστα, του έργου αποτυπώνεται και στα οικονομικά μεγέθη της ίδιας της Eldorado Gold. Όπως ανέφερε στην επίσκεψη π πρόεδρος της Ελληνικός Χρυσός, Χρήστος Μπαλάσκας, η Ελλάδα αποτελεί πλέον το σημαντικότερο αναπτυξιακό αφήγημα του καναδικού ομίλου σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σήμερα η συνεισφορά των ελληνικών δραστηριοτήτων αντιστοιχεί περίπου στο 10% του συνολικού κύκλου εργασιών της Eldorado. Ωστόσο, μετά την πλήρη ανάπτυξη των Σκουριών, το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι θα φθάσει το 40%.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα μετατραπεί στον βασικό πυλώνα ανάπτυξης και κερδοφορίας του ομίλου, με ετήσια συνεισφορά που θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ.
Εξίσου ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι περίπου το 40% των συνολικών αποθεμάτων της Eldorado Gold βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα, στοιχείο που εξηγεί γιατί η χώρα καταλαμβάνει κεντρική θέση στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της εταιρείας.
Οικονομικό αποτύπωμα άνω των 20 δισ. δολαρίων
Η συνολική επένδυση στα Μεταλλεία Κασσάνδρας υπερβαίνει πλέον τα 3 δισ. δολάρια, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες ξένες άμεσες επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα.
Οι προβλέψεις για τη συμβολή του έργου στην οικονομία είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Οι συνολικές εξαγωγές σε όλη τη διάρκεια ζωής του έργου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 20,4 δισ. δολάρια, ενώ τα συνολικά έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο υπολογίζονται σε περίπου 2,9 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η ετήσια συμβολή στο ελληνικό ΑΕΠ αναμένεται να φθάνει τα 550 εκατ. ευρώ, ενώ τα φορολογικά έσοδα μπορούν να προσεγγίσουν τα 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Σημαντική είναι και η επίδραση στην αγορά εργασίας. Σήμερα στα μεταλλεία απασχολούνται περίπου 5.200 άμεσοι και έμμεσοι εργαζόμενοι, ενώ με την πλήρη ανάπτυξη των έργων οι θέσεις εργασίας που θα υποστηρίζονται σε όλη την οικονομία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 8.600.
Η Θράκη
Ενώ οι Σκουριές εισέρχονται στην τελική ευθεία, η προσοχή στρέφεται ήδη στην επόμενη ημέρα. Το Πέραμα Έβρου και οι Σάπες Ροδόπης αποτελούν το νέο αναπτυξιακό μέτωπο για την Ελληνικός Χρυσός. Οι δύο περιοχές βρίσκονται πάνω σε μία από τις σημαντικότερες μεταλλογενετικές ζώνες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία εκτείνεται από τη Βουλγαρία έως τη Βόρεια Ελλάδα. Για το Πέραμα έχει ήδη κατατεθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η αγορά αναμένει την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης, που θεωρείται κρίσιμο βήμα για την πρόοδο της επένδυσης.
Εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες, η κατασκευή θα μπορούσε να ξεκινήσει προς το τέλος της δεκαετίας, ενώ η παραγωγή αναμένεται να αφορά πλάκες καθαρού χρυσού υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η επένδυση εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 500 εκατ. δολάρια και να δημιουργήσει εκατοντάδες άμεσες και χιλιάδες έμμεσες θέσεις εργασίας στην ευρύτερη περιοχή της Θράκης.
Το γάλλιο και η νέα γεωπολιτική αξία της Ελλάδας
Την ίδια στιγμή, ένα ακόμη μέταλλο φέρνει την Ελλάδα στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών σχεδιασμών: το γάλλιο. Πρόκειται για ένα από τα πιο κρίσιμα υλικά της σύγχρονης τεχνολογίας. Χρησιμοποιείται στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών, στις τηλεπικοινωνίες, στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, στα φωτοβολταϊκά υψηλής απόδοσης αλλά και σε σύγχρονες αμυντικές εφαρμογές.
Η διεθνής αγορά του γαλλίου έχει μεταβληθεί ριζικά μετά τους περιορισμούς που επέβαλε η Κίνα στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών. Η τιμή του μετάλλου έχει καταγράψει εντυπωσιακή άνοδο, αντανακλώντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού των δυτικών οικονομιών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Metlen, επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία επενδύοντας στην παραγωγή γαλλίου και στην ενίσχυση των δραστηριοτήτων της που σχετίζονται με την άμυνα και τις τεχνολογίες αιχμής. Οι αρχικές προβλέψεις έκαναν λόγο για συνεισφορά περίπου 40 εκατ. ευρώ στα λειτουργικά κέρδη του ομίλου. Ωστόσο, η θεαματική μεταβολή των διεθνών τιμών δημιουργεί πλέον εκτιμήσεις για πολλαπλάσια οικονομική επίδραση, αναδεικνύοντας τη στρατηγική αξία της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)