H Διέλευση 10 εκατ. βαρελιών μέσω Ορμούζ Αποδυναμώνει τη Διαπραγματευτική Ισχύ του Ιράν

H Διέλευση 10 εκατ. βαρελιών μέσω Ορμούζ Αποδυναμώνει τη Διαπραγματευτική Ισχύ του Ιράν
Πεμ, 2 Ιουλίου 2026 - 08:51

Η εμπορική ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει αυξηθεί κατακόρυφα τις τελευταίες εβδομάδες, με την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη να συμβάλλει στην αύξηση της ροής πετρελαίου σε πάνω από 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, όπως δήλωσε αξιωματούχος των ΗΠΑ, σημειώνει το Bloomberg.

Η αύξηση που παρατηρήθηκε από τη στιγμή που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε μια προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν αποτελεί μια σημαντική άνοδο της κυκλοφορίας, δεδομένου ότι ο πόλεμος είχε παραλύσει τις ροές. 

Αυτό έχει αιφνιδιάσει την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας την πλέον περιορισμένη ικανότητά της να σταματήσει την κυκλοφορία μέσω του Στενού κάτι που οδήγησε στην πυροδότηση πρόσφατων επιθέσεων γύρω από το Στενό, δήλωσε ο αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Το Ιράν απέκτησε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα κλείνοντας το στενό κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ωθώντας τον Τραμπ να αποδεχτεί την κατάπαυση του πυρός και τις διαπραγματεύσεις, καθώς η μείωση των αποθεμάτων αργού πετρελαίου και η ραγδαία άνοδος των τιμών της ενέργειας κατέστησαν τον πόλεμο πολιτικά αβάσιμο. Το καθεστώς μάλιστα, εξακολουθεί να επιμένει ότι θα διατηρήσει κάποιο έλεγχο επί της θαλάσσιας κυκλοφορίας, υπονοώντας μάλιστα ότι ορισμένα πλοία ενδέχεται τελικά να υποχρεωθούν να καταβάλουν τέλη διέλευσης.

Ακόμα και πριν από την εκεχειρία, οι ΗΠΑ έλαβαν μέτρα για να αποδυναμώσουν τον έλεγχο της Τεχεράνης στο στενό. Επίπεδα αμυντικής στρατιωτικής υποστήριξης που συντονίζονται από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ - συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων - έχουν δώσει στους φορτωτές μεγαλύτερη εμπιστοσύνη να μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω του νότιου τμήματος της πλωτής οδού πιο κοντά στο Ομάν, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Ο αριθμός των 10 εκατομμυρίων βαρελιών είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνος με τα δεδομένα ναυτιλίας που είχαν αναφερθεί προηγουμένως από το Bloomberg.

Η ναυσιπλοΐα στο στενό εξαρτάται από τις έμμεσες συνομιλίες αυτή την εβδομάδα στις οποίες συμμετέχουν οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κατάρ, όπου η τύχη των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν και η ικανότητά του να ελέγχει την κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ είναι κεντρικά ζητήματα.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, οι ΗΠΑ πιέζουν το Ιράν να συμμορφωθεί με τις ναυτιλιακές διατάξεις του μνημονίου κατανόησης και να συνάψει μια μακροπρόθεσμη συμφωνία που να εγγυάται ανοιχτή εμπορική διαμετακόμιση. Το μνημόνιο προβλέπει κυκλοφορία χωρίς διόδια κατά τη διάρκεια της 60ήμερης διαπραγματευτικής περιόδου και αφήνει το καθεστώς του πέραν αυτού προς συζήτηση. Ο Ρουμπ και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσαν ότι ούτε τα διόδια ούτε τα τέλη θαλάσσιων υπηρεσιών θα ήταν αποδεκτά σε μια τελική συμφωνία.

Το Ιράν δεν έχει αποδεχτεί δημόσια τις απαιτήσεις των ΗΠΑ για το στενό.

Το Ιράν παραβίασε τα μέτρα των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα με μια επίθεση με drone σε ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Σιγκαπούρης. Το περιστατικό πυροδότησε ένα κύμα αντιποίνων που έθεσαν την εκεχειρία των δύο χωρών σε ασταθές έδαφος.

Η απόφαση του Τραμπ να ματαιώσει περισσότερες επιθέσεις και να αφήσει τις διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν ήταν το τελευταίο σημάδι ότι δεν είναι διατεθειμένος να ρισκάρει περισσότερο οικονομικό πόνο που προκύπτει από τον πόλεμο. Ο ηγέτης των ΗΠΑ δήλωσε ότι δεν θέλει να τον θυμούνται ως τον Χέρμπερτ Χούβερ, ο οποίος ήταν πρόεδρος κατά τη διάρκεια της χρηματιστηριακής κρίσης του 1929 που πυροδότησε τη Μεγάλη Ύφεση.

Οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι αυτές οι οικονομικές και πολιτικές σκέψεις θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν το Ιράν να παρατείνει τις συνομιλίες, ενδεχομένως υπονομεύοντας την ικανότητα του Τραμπ να αναγκάσει την Τεχεράνη σε βασικές παραχωρήσεις. Η αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ αντιπροσωπεύει μια επιστροφή στο status quo πριν από την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, παρά μια νέα πρόοδο.

Ωστόσο, η κυβέρνηση βλέπει τις επιθέσεις της περασμένης εβδομάδας ως απόδειξη ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο του στενού, αφού συνειδητοποίησε ότι η ικανότητά της να παραλύει την κυκλοφορία είναι περιορισμένη, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Η περιορισμένη ικανότητα του Ιράν να παρακολουθεί την κυκλοφορία μακριά από τις ακτές του έχει παρεμποδίσει την επίγνωσή του για τη δραστηριότητα στον νότιο διάδρομο διαμετακόμισης, οδηγώντας σε μια σχετικά καθυστερημένη συνειδητοποίηση της έκτασης των ροών πετρελαίου της περιοχής, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Πριν από τον πόλεμο, το Στενό του Ορμούζ διαχειριζόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, με περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού και καυσίμων να ρέουν κατά μέσο όρο ημερησίως. Με τουλάχιστον 10 εκατομμύρια να διέρχονται τώρα καθημερινά, σε συνδυασμό με 5 εκατομμύρια μέσω εναλλακτικών οδών, οι ροές πλησιάζουν τα φυσιολογικά επίπεδα.

Παρόλα αυτά, το να πειστεί το Ιράν να υποχωρήσει από την επιθυμία του να ελέγξει το στενό δεν θα είναι εύκολο. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τρίτη στην κρατική τηλεόραση ότι η κυριαρχία επί του διαδρόμου ανήκει στο Ιράν και το Ομάν. Ενώ ο κορυφαίος διπλωμάτης του Ομάν έχει δηλώσει ότι τα σχέδια για το Ορμούζ δεν συνεπάγονται την επιβολή «τελών διαμετακόμισης», η χώρα έχει πει σε Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι ορισμένες χρεώσεις μπορεί να είναι απαραίτητες, ανέφερε το Bloomberg.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες, οι αξιωματούχοι της πετρελαϊκής βιομηχανίας και άλλοι ενδιαφερόμενοι έχουν προειδοποιήσει ότι τυχόν διόδια - ή τέλη που παρουσιάζονται ως διόδια - αποτελούν απαράδεκτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου που θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, ενδεχομένως ενθαρρύνοντας χρεώσεις σε άλλες πλωτές οδούς.

Τα πλοία συνέχισαν να πλέουν μέσω του στενού μετά τις επιθέσεις τύπου «οφθαλμός αντί οφθαλμού», ένα σημάδι αυξημένης εμπιστοσύνης στη στάση των ΗΠΑ και στην περιορισμένη εμβέλεια του Ιράν. Η συνεχής κυκλοφορία μπορεί επίσης να οφείλεται στις προσδοκίες ότι το Ιράν θα απέφευγε επιθέσεις που έχουν καταστροφικές, οικολογικές συνέπειες, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.


Η επίθεση της περασμένης εβδομάδας στο φορτηγό πλοίο, για παράδειγμα, προκάλεσε ζημιές στη γέφυρά του, αλλά δεν προκάλεσε θύματα, επιτρέποντας στο πλοίο να συνεχίσει το ταξίδι του.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο