Όπως αναφέρουν οι FT, η εταιρεία δήλωσε την Παρασκευή ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο είχαν ανέβει στα 2,9 δισεκατομμύρια δολάρια τον Απρίλιο, από 1 δισεκατομμύριο δολάρια τον Φεβρουάριο. Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
«Η ζήτηση για λιβυκά βαρέλια ως αντικατάσταση των χαμένων βαρελιών από τον Κόλπο της Μέσης Ανατολής έχει αυξηθεί σημαντικά», δήλωσε ο Michael Carolan, συντάκτης του Crude Oil στην Argus Media.
Οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες έχουν συρρέει στη Λιβύη τα τελευταία χρόνια, καθώς αναζητούν νέα αποθέματα. Με περισσότερο από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου να έχει παγιδευτεί λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, οι αγοραστές αναζητούν εναλλακτικές λύσεις και το υψηλής ποιότητας πετρέλαιο της Λιβύης έχει μεγάλη ζήτηση.
Η οικονομία της Λιβύης εξαρτάται πλήρως από τις εξαγωγές πετρελαίου ως πηγή εσόδων από το εξωτερικό. Ωστόσο, τα αδιαφανή οικονομικά της χώρας, η αχαλίνωτη διαφθορά και ο διχασμός υπό τις ανταγωνιστικές αρχές στην ανατολή και τη δύση σημαίνουν ότι η πετρελαϊκή κολοσσός θα μπορούσε να καταλήξει να πλουτίζει πολιτικούς και ένοπλες παρατάξεις αντί να ωφελεί τους Λίβυους που υποφέρουν από την άνοδο των τιμών και την αυξανόμενη φτώχεια, λένε οι αναλυτές.
«Υπάρχει ένα καθιερωμένο ιστορικό υπεξαίρεσης κρατικών κεφαλαίων», δήλωσε η Κλαούντια Γκαζίνι, ανώτερη αναλύτρια για τη Λιβύη στο International Crisis Group. «Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα, στο μέλλον, τα αυξημένα έσοδα να ακολουθήσουν το ίδιο μοτίβο κακοδιαχείρισης και υπεξαίρεσης».
Ένοπλες ομάδες κυριαρχούν στην πολιτική της Λιβύης και έχουν διεισδύσει σε κρατικούς θεσμούς και στον τομέα της ασφάλειας, λεηλατώντας τον πλούτο της χώρας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η χρήση των αυξημένων εσόδων από το πετρέλαιο για την ανάπτυξη ή τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης ήταν «ένα μακρινό όνειρο», δήλωσε ένας Λίβυος αξιωματούχος. Πολλές δημόσιες δαπάνες, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, «ουσιαστικά γέμιζαν τις τσέπες πολλών διαφορετικών παρατάξεων».
Η χώρα των 7,5 εκατομμυρίων κατοίκων βρίσκεται σε χάος από τότε που μια ένοπλη εξέγερση το 2011 ανέτρεψε τον μακροχρόνιο δικτάτορα Μουαμέρ Καντάφι. Μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές του 2014, η Λιβύη χωρίστηκε σε αντίπαλα πολιτικά στρατόπεδα που υποστηρίζονται από βίαιες πολιτοφυλακές.
Στην Τρίπολη στα δυτικά, μια κυβέρνηση αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ διευθύνεται από τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπεχ, η θητεία του οποίου προστατεύεται από ένα συνονθύλευμα πολιτοφυλακών, οι οποίες μερικές φορές συγκρούονται στους δρόμους της πόλης.
Ο πολέμαρχος Χαλίφα Χαφτάρ διοικεί τον Εθνικό Στρατό της Λιβύης, μια ένοπλη παράταξη με επικεφαλής τον γιο του Σαντάμ. Ένας άλλος γιος, ο Μπελγκασίμ, ηγείται του κρατικά χρηματοδοτούμενου Ταμείου Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης της Λιβύης, το οποίο ελέγχει έργα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Χαφτάρ έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την πολιτοφυλακή του για να αποκλείσει πετρελαιοπηγές και εγκαταστάσεις εξαγωγής για να πιέσει για παραχωρήσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγαλύτερου μεριδίου των εσόδων από το πετρέλαιο που κατέχει η Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης.
Τα τελευταία χρόνια, καθώς οι διαιρέσεις της Λιβύης εδραιώθηκαν περισσότερο, οι κυβερνώσες ελίτ κατά μήκος της διαχωριστικής γραμμής κατάφεραν μια άβολη συνύπαρξη. Η κοινή επιθυμία να επωφεληθούν από τον πλούτο της χώρας έχει στηρίξει αυτή τη νέα σταθερότητα, λένε οι αναλυτές.
Στο «νέο status quo», οι ένοπλες ομάδες έχουν γίνει οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν τη «διακυβέρνηση» παρέχοντας «μια ομπρέλα ατιμωρησίας» σε όσους «δημιουργούν συνεχώς αυξανόμενες ροές εσόδων», ανέφερε μια έκθεση που ανατέθηκε από τον ΟΗΕ από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Μάρτιο.
Ονομάστηκαν ορισμένα μέλη των ανατολικών και δυτικών καθεστώτων ως άτομα που διευκόλυναν τη λεηλασία των εσόδων από το πετρέλαιο παρέχοντας προστασία σε αξιωματούχους που «εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα ανταγωνιστικών δικτύων ένοπλων ομάδων».
«Η κλίμακα και το επίπεδο οργάνωσης των παράνομων εξαγωγών πετρελαίου - τόσο αργού πετρελαίου όσο και προϊόντων διύλισης - έφτασαν σε πρωτοφανή επίπεδα κατά τη διάρκεια [του 2025]», ανέφεραν οι ειδικοί.
Οι προσπάθειες του ΟΗΕ για τη διεξαγωγή εκλογών και την επανένωση της Λιβύης υπό μία κυβέρνηση έχουν επανειλημμένα σταματήσει, καθώς οι πολιτικοί έχουν εμποδίσει βήματα που θα τους στερούσαν την επιρροή και την πρόσβαση σε πόρους.
Οι ΗΠΑ έχουν ηγηθεί των προσπαθειών τους τελευταίους μήνες με στόχο την προετοιμασία του εδάφους για μια ενοποιημένη κυβέρνηση, μέσω της επίτευξης συμφωνίας μεταξύ των κέντρων εξουσίας στην ανατολή και τη δύση για έναν ενιαίο προϋπολογισμό. Αυτό κορυφώθηκε με την ανακοίνωση από την Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης στις αρχές Απριλίου του πρώτου προϋπολογισμού της χώρας εδώ και μια δεκαετία, ο οποίος καταρτίστηκε μετά από διαβουλεύσεις και με τις δύο πλευρές.
Δεν έχουν ανακοινωθεί λεπτομέρειες για τις προγραμματισμένες δημόσιες δαπάνες, αλλά ο Λίβυος αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συνολικές δαπάνες ορίστηκαν στα 31,5 δισεκατομμύρια δολάρια, 10 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από ό,τι το 2025.
Μια επίπτωση, ωστόσο, της συμφωνίας ήταν ότι «ενισχύει de facto την εξουσία όσων έχουν ήδη την εξουσία [συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών Χαφτάρ και Ντμπέιμπεχ]», δήλωσε ο Γκαζίνι.
Ωστόσο, ο Τιμ Ίτον, ανώτερος ερευνητής στο Chatham House, το think tank με έδρα το Λονδίνο, υποστήριξε ότι ο προϋπολογισμός ήταν ακόμα «ένα θετικό, σταδιακό βήμα».
«Είναι πολύ δύσκολο να καταπολεμηθεί η διαφθορά χωρίς κάποιο είδος προϋπολογισμού και αναφοράς δαπανών», δήλωσε ο Eaton.
Το ξένο νόμισμα από τα απροσδόκητα έσοδα από το πετρέλαιο θα πρέπει να μειώσει την πίεση στα αποθεματικά και να βοηθήσει στην άμβλυνση του πληθωρισμού, μετά την άνοδο των τιμών ορισμένων αγαθών κατά 40 έως 50% τους τελευταίους έξι μήνες, είπε.
«Ενώ το κοινό είναι δυσαρεστημένο αυτή τη στιγμή, δεν έχει νιώσει ότι μπορεί να βγει στους δρόμους λόγω της ισχύος των δυνάμεων ασφαλείας», είπε ο Eaton. «Αλλά ίσως αυτός ο υπολογισμός να αλλάξει αν η κατάσταση συνέχιζε να χειροτερεύει όλο και περισσότερο».