τις πιο σημαντικές ανάλογες εξελίξεις στην ιστορία του. Η ανακοίνωση έγινε σε μια ήδη ιδιαίτερα σοβαρή συγκυρία για την αγορά πετρελαίου. Ο πόλεμος με το Ιράν βρίσκεται στην ένατη εβδομάδα, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και οι τιμές του αργού διατηρούνται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, εν μέσω σοβαρών διαταραχών στην προσφορά.
Για το Άμπου Ντάμπι, η αποχώρηση αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας αποστασιοποίησης. Τα ΗΑΕ εντάχθηκαν στον OPEC το 1967, ωστόσο οι προστριβές με την Σαουδική Αραβία όσον αφορά στις ποσοστώσεις παραγωγής, συνεχίζονταν επί χρόνια.
Η παραγωγή των ΗΑΕ στον OPEC+, περιοριζόταν περίπου στα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, παρά το γεγονός ότι η πραγματική δυναμικότητα της χώρας υπερβαίνει τα 4 εκατ. βαρέλια. Η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία ADNOC στοχεύει σε παραγωγή που θα φθάνει ακόμη και στα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα έως το 2027, όσο και αν αυτός ο στόχος μοιάζει δύσκολος υπό τις παρούσες συνθήκες.
Παράλληλα, η κλιμάκωση της έντασης με την Υεμένη και οι επιθέσεις των ανταρτών Χούθι επιβάρυναν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις, ενισχύοντας τη στρατηγική αποδέσμευση του Άμπου Ντάμπι.
Η ηγεσία των ΗΑΕ έχει εδώ και χρόνια σηματοδοτήσει μια πιο μακροπρόθεσμη στροφή. Ο υπουργός Ενέργειας της χώρας είχε ήδη προειδοποιήσει ότι η παραγωγή πετρελαίου εισέρχεται σε φάση σταδιακής αποκλιμάκωσης, και υπογράμμισε την ανάγκη να ακολουθηθούν μέτρα διαφοροποίησης.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Άμπου Ντάμπι επιδιώκει να τοποθετηθεί πιο κοντά στις οικονομίες του ΟΟΣΑ, επενδύοντας σε καθαρές μορφές ενέργειας και υιοθετώντας το στόχο για μηδενικές εκπομπές CO2, έως το 2050. Υπ’ αυτή την έννοια η παραμονή στον OPEC+ καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη.
Όσον αφορά τις επιπτώσεις της αποχώρησης σε επίπεδο αγορών, σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, αναμένεται να είναι πιο περιορισμένες από ό,τι υποδηλώνει ο αρχικός αιφνιδιασμός. Αν και θεωρητικά η αποχώρηση απελευθερώνει παραγωγική δυναμικότητα για τα υπόλοιπα μέλη του καρτέλ, εν τούτοις, μεγάλο μέρος της παραμένει ανενεργό λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και των διαταραχών στις εξαγωγές.
Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη διάσταση είναι απείρως πιο σημαντική. Μετά την αποχώρηση του Κατάρ, το 2019, και άλλων χωρών μελών τα προηγούμενα χρόνια, ο OPEC χάνει πλέον ένα ιδρυτικό μέλος και βασικό παραγωγό σε μια περίοδο πολέμου και έντονων εσωτερικών πιέσεων.
Η ιστορία του Οργανισμού περιλαμβάνει σοβαρές κρίσεις, από τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ μέχρι την κατάρρευση της πετρελαϊκής βιομηχανίας στην Βενεζουέλα, αλλά και τον πόλεμο τιμών, του 2020 μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ρωσίας.
Ωστόσο, η αποχώρηση ενός ιστορικού μέλους συνιστά διαφορετικής τάξης πρόβλημα αφού πλήττει τη θεσμική συνοχή του και εγείρει ερωτήματα για τη μελλοντική ικανότητα συντονισμού της προσφοράς.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί αναλυτές το καίριο ερώτημα είναι, πλέον, το πώς θα αντιδράσει το Ριάντ. Αν δηλαδή, θα επιλέξει να ακολουθήσε μια επιθετική στρατηγική τιμών, αν θα προτιμήσει να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους της συνεργασίας του με το καρτέλ, ή αν θα στραφεί σε μια πιο ήπια προσαρμογή. Η επόμενη συνεδρίαση του OPEC+ θα δείξει το δρόμο στον οποίο θα βαδίσει το διεθνές καρτέλ σε μια κρίσιμη περίοδο για τις ενεργειακές αγορές.
Ήδη η τιμή του προθεσμιακού συμβολαίου του Βrent, του διεθνούς benchmark ενισχύεται κατά περαιτέρω +2,11% ( στα 17:15 ώρα Ελλάδας) και διαμορφώνεται ενδοσυνεδριακά στην περιοχή των 111 δολαρίων ανά βαρέλι.