Η πρόταση έρχεται σε μία κρίσιμη συγκυρία, καθώς η διπλωματία βρίσκεται σε αδιέξοδο και η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται διχασμένη σχετικά με το ποιες παραχωρήσεις είναι διατεθειμένη να συζητήσει όσον αφορά τα πυρηνικά της χώρας. Έτσι, όπως σημειώνει το Axios, με το ιρανικό σχέδιο το ζήτημα αυτό παρακάμπτεται ώστε να υπάρξει μία ταχύτερη συμφωνία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε να εννοηθεί σε συνέντευξή του στο Fox News την Κυριακή ότι θέλει να συνεχίσει τον ναυτικό αποκλεισμό, ελπίζοντας ότι αυτό θα οδηγήσει το Ιράν σε υποχώρηση μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Η κρίση στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν επιδεινώθηκε το Σαββατοκύριακο μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο Πακιστάν, η οποία έληξε χωρίς να σημειωθεί πρόοδος.
Ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει ότι οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, θα συναντούσαν τον Αραγτσί στο Ισλαμαμπάντ, ωστόσο το ταξίδι τους ακυρώθηκε. Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι η ιρανική θέση τον οδήγησε στην ακρύρωση της αποστολής.
«Δεν βλέπω κανένα νόημα να τους στείλουμε σε μια 18ωρη πτήση στην τρέχουσα κατάσταση. Μπορούμε να το κάνουμε εξίσου καλά τηλεφωνικά. Οι Ιρανοί μπορούν να μας καλέσουν αν θέλουν. Δεν πρόκειται να ταξιδέψουμε απλώς για να καθόμαστε εκεί», είπε ο Τραμπ.
Την Κυριακή, ο Αραγτσί είχε συνομιλίες με αξιωματούχους του Ομάν στο Μουσκάτ, οι οποίες επικεντρώθηκαν στα Στενά του Ορμούζ, και στη συνέχεια επέστρεψε στο Ισλαμαμπάντ για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών.
Σήμερα, ο Αραγτσί έφθασε στη Ρωσία για να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Αραγτσί έθεσε το σχέδιο παράκαμψης του πυρηνικού ζητήματος κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του στο Ισλαμαμπάντ, όπως ανέφεραν δύο πηγές.
Μια πηγή ανέφερε ακόμη ότι ο Αραγτσί κατέστησε σαφές στους μεσολαβητές του Πακιστάν, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Κατάρ, το Σαββατοκύριακο, ότι δεν υπάρχει συναίνεση εντός της ιρανικής ηγεσίας σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των απαιτήσεων των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ θέλουν το Ιράν να αναστείλει τον εμπλουτισμό ουρανίου για τουλάχιστον μια δεκαετία και να απομακρύνει το εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα.
Η νέα πρόταση, που δόθηκε στις ΗΠΑ μέσω των Πακιστανών μεσολαβητών, επικεντρώνεται πρώτα στην επίλυση της κρίσης για το Στενό του Ορμούζ και τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, η εκεχειρία θα παρατεινόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή τα μέρη θα συμφωνούσαν σε μόνιμο τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με την πρόταση, οι διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος που αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα διεξαχθούν σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού το Στενό του Ορμούζ θα έχει ανοίξει και ο αμερικανικός αποκλεισμός θα έχει αρθεί.
Ο Λευκός Οίκος έχει λάβει την πρόταση, αλλά δεν είναι σαφές αν οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να τη διερευνήσουν.
«Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι ΗΠΑ δεν θα διαπραγματευτούν μέσω του Τύπου. Όπως έχει πει ο πρόεδρος, οι Ηνωμένες Πολιτείες κρατούν τα χαρτιά στα χέρια τους και θα συνάψουν μόνο μια συμφωνία που δίνει προτεραιότητα στον αμερικανικό λαό και δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», δήλωσε στο Axios η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς.
Εκπρόσωποι του στρατού και του υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν, πάντως, αρνήθηκαν να σχολιάσουν την είδηση.
«Το Ιράν πιστεύει ότι ο στρατός θα πρέπει να έχει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ – Διόδια στο νόμισμά του»
Πάντως, την ίδια στιγμή, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δηλώνει ότι το Ιράν πιστεύει ότι ο στρατός του θα πρέπει να έχει εξουσία επί των Στενών του Ορμούζ.
Ο Εμπραχίμ Αζίζι, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας της ιρανικής Βουλής, η οποία εξετάζει τη νομοθεσία, τόνισε στην κρατική τηλεόραση ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα ελέγχουν τα Στενά, κυρίως για να αποτρέπουν τη διέλευση «εχθρικών πλοίων».
Το σχέδιο νόμου ορίζει επίσης ότι τα τέλη διέλευσης θα καταβάλλονται σε τοπικό νόμισμα, το ιρανικό ριάλ.