Είναι όντως η Νορβηγία, ένα κράτος κερδοσκόπος από τον πόλεμο; Σίγουρα, ο Ντόναλντ Τραμπ πιστεύει ότι έχει αποκομίσει ένα απροσδόκητο όφελος από τη σύγκρουση στο Ιράν. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έθεσε το δάχτυλό του σε μια ...ενοχλητική αλήθεια όταν χλεύασε το Ηνωμένο Βασίλειο επειδή δεν εκμεταλλεύεται επαρκώς τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου του

προσθέτοντας: «Η Νορβηγία πουλάει το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας στο Ηνωμένο Βασίλειο σε διπλάσια τιμή. Βγάζουν περιουσία».

Όπως σημειώνουν οι FT, δεν είναι ο μόνος που σημειώνει τα τεράστια έσοδα για τη Νορβηγία και τις πετρελαϊκές της εταιρείες, καθώς και τις μεγάλες εισροές στο γιγαντιαίο κρατικό επενδυτικό ταμείο της, το μεγαλύτερο στον κόσμο με περιουσιακά στοιχεία 2,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Η Νορβηγία δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια κερδοσκόπος από τον πόλεμο. Δεδομένου του πόσα επιπλέον έχει κερδίσει λόγω των δεινών στην Ουκρανία, θα έπρεπε να είναι πολύ πιο γενναιόδωρη στην υποστήριξη της Ουκρανίας», λέει ένας υπουργός από μια γειτονική χώρα της ΕΕ.

Η χώρα έχει κερδίσει περίπου 140 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα το 2022 και το 2023 από το πετρέλαιο μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία από ό,τι το 2021. Τώρα, ο διευθυντής επενδύσεων πιστώσεων της Nordea, Robert Næss, έχει προβλέψει ότι η Νορβηγία έχει κερδίσει τουλάχιστον 8 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον από τη σύγκρουση στο Ιράν, η οποία δεν δείχνει άμεσα σημάδια τερματισμού.

Ο Peter Wolodarski, αρχισυντάκτης της σουηδικής φιλελεύθερης εφημερίδας Dagens Nyheter, προσθέτει: «Είναι ηθικό παράδοξο να δημιουργείται ένα κρατικό επενδυτικό ταμείο στο πίσω μέρος μιας τραγωδίας που η Ουκρανία πληρώνει με αίμα».

Το ζήτημα αφορά τη φήμη του μεγαλύτερου παραγωγού πετρελαίου της Δυτικής Ευρώπης. Η μάρκα της Νορβηγίας βασίζεται εδώ και καιρό στην υιοθέτηση της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού. Αλλά ο τεράστιος πετρελαϊκός της πλούτος προκαλεί όχι μόνο φθόνο μεταξύ των γειτόνων, αλλά και οργή για το γεγονός ότι δεν αξιοποιείται καλύτερα. Και η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν μόνο εντείνει αυτές τις εκκλήσεις.

Η Νορβηγία ήταν σε μία κάπως περιφερειακή υστέρηση όσον αφορά την υποστήριξη προς το Κίεβο στις πρώτες ημέρες της ουκρανικής σύγκρουσης, πίσω από τις χώρες της Βαλτικής και σε ορισμένες μετρήσεις που γειτνιάζουν με τη Σουηδία και τη Δανία σε σχέση με το μέγεθος των οικονομιών τους. Έκτοτε έχει κάπως φτάσει, αλλά η υποστήριξή της ως ποσοστό του ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από την Εσθονία και τη Λιθουανία, σύμφωνα με το Ukraine Support Tracker του Ινστιτούτου Κιέλου.

«Οι χώρες με μεγαλύτερη οικονομική δύναμη θα πρέπει να είναι πιο δημιουργικές. Τελικά, πρόκειται για ηγεσία», λέει η Σουηδέζα ευρωβουλευτής, Κάριν Κάρλσμπρο, η οποία αναφέρει ονομαστικά τη Νορβηγία.

Η διαταραχή των ροών πετρελαίου στο Στενό του Ορμούζ και η επακόλουθη αύξηση των τιμών του πετρελαίου γεμίζουν για άλλη μια φορά τα ταμεία της Νορβηγίας και αυξάνουν την πίεση σε αυτήν ακόμη και μέσα στο Όσλο.

«Δεν νομίζω ότι κανείς αισθάνεται άνετα με το γεγονός ότι το ταμείο πετρελαίου αυξάνεται σε μέγεθος κάθε φορά που φαίνεται να υπάρχει σύγκρουση», λέει ένας αξιωματούχος στο Όσλο.

Για την ίδια τη νορβηγική κυβέρνηση, η υπεράσπιση των πρόσφατων απροσδόκητων εσόδων βασίζεται σε ένα ευρύτερο επιχείρημα για το πώς αυτή και οι χιλιάδες εταιρείες που κατέχει μέσω του ταμείου πετρελαίου της — το οποίο κατέχει κατά μέσο όρο το 1,5% κάθε εισηγμένης μετοχής στον κόσμο — εξαρτώνται τόσο από τη σταθερότητα όσο και από το σπάνιο καθεστώς της χώρας ως προμηθευτή πετρελαίου που είναι μια δημοκρατία.

Ο Γενς Στόλτενμπεργκ, υπουργός Οικονομικών της Νορβηγίας και πρώην επικεφαλής του ΝΑΤΟ, λέει: «Όταν η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται, τα έσοδά μας από το πετρέλαιο αυξάνονται, αλλά όταν οι χρηματιστηριακές αγορές μειώνονται, η αξία του ταμείου [πετρελαίου] μειώνεται. Το ταμείο [πετρελαίου] είναι πέντε φορές μεγαλύτερο από την εναπομένουσα αξία όλων των πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου της κυβέρνησης στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα».

Υποστηρίζει ότι εάν η παγκόσμια αστάθεια πλήξει τις εταιρείες που κατέχει το ταμείο πετρελαίου, η μείωση της αξίας των περιουσιακών του στοιχείων θα είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε αύξηση των εσόδων από πετρέλαιο.

Αλλά αυτό το επιχείρημα δεν λαμβάνεται υπόψη από όσους ανησυχούν για την επισφαλή οικονομική θέση της Ουκρανίας, καθώς μια αλλαγή κυβέρνησης στην Ουγγαρία δεν έχει ακόμη ξεμπλοκάρει την απαραίτητη υποστήριξη της ΕΕ. «Αν έχετε αυξήσει τα έσοδά σας με τόσο δραματικό τρόπο ως αποτέλεσμα, ιδίως της πολεμικής επιθετικότητας της Ρωσίας, είναι δίκαιο να αναλάβετε ηγετική θέση στην υποστήριξη της Ουκρανίας... Η Νορβηγία έχει ευθύνη», λέει ο Karlsbro.

Είναι μια συζήτηση που είναι πιθανό να θέσει το Όσλο σε δυσάρεστη θέση, όχι μόνο κάθε φορά που υπάρχει σύγκρουση που αφορά ενεργειακούς πόρους. Αλλά αποτελεί επίσης μια ακόμη υπενθύμιση των αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων που συνεπάγεται η ύπαρξη ενός τόσο μεγάλου και ορατού κρατικού επενδυτικού ταμείου.

Η απόφαση της Νορβηγίας να εκποιήσει εταιρείες συμμετοχών, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής Caterpillar, λόγω ανησυχιών για δραστηριότητες στο Ισραήλ, την έθεσε σε τροχιά σύγκρουσης με την Ουάσινγκτον. Τώρα, αντιμετωπίζει πιο ανεπαίσθητες αλλά ίσως πιο μακροχρόνιες πιέσεις από τους γείτονές της να μοιραστεί τη γενναιοδωρία της για να προστατεύσει την ασφάλεια της Ευρώπης.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο