Στόχος του μέτρου είναι να σταματήσει την αύξηση των τιμών του άνθρακα διατηρώντας στην αγορά πιστώσεις που κανονικά θα ακυρώνονταν, δήλωσαν αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις προτάσεις.
Υπενθυμίζεται ότι το ETS αποτελεί κεντρικό στοιχείο της πράσινης ατζέντας της ΕΕ και αναγκάζει τους μεγάλους ρυπαντές να αγοράζουν άδειες επαρκείς ώστε να καλύψουν τις εκπομπές τους. Το σύστημα ενθαρρύνει τις βιομηχανίες να απαλλαγούν από τον άνθρακα καθώς εκδίδει ορισμένες δωρεάν πιστώσεις, οι οποίες, όμως, μειώνονται σταδιακά. Το σύστημα έχει πρόσφατα βρεθεί στο επίκεντρο μιας πολιτικής διαμάχης μεταξύ των κρατών - μελών, καθώς οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Χώρες όπως η Αυστρία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Τσεχική Δημοκρατία πιέζουν τις Βρυξέλλες να μετριάσουν το σύστημα, καθώς υποστηρίζουν ότι αυξάνει το κόστος των βαριών βιομηχανιών, ενώ, από την άλλη, χώρες που απαλλάχθηκαν από τις εκπομπές άνθρακα ταχύτερα, όπως η Ισπανία, αντιτίθενται σε ριζικές αλλαγές.
Το «φρένο έκτακτης ανάγκης» θα «απελευθερώσει την αγορά από την ακραία αστάθεια», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, καθώς θα παρέχει «περισσότερες διασφαλίσεις» σε περίπτωση υψηλού κόστους για τον άνθρακα. Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν σχεδιάζουν να ορίσουν ένα συγκεκριμένο όριο στο οποίο θα εφαρμόζεται το «φρένο».
Το μέτρο δεν θα εισαγάγει νέες πιστώσεις άνθρακα στο σύστημα. Αντίθετα, θα αποτρέψει την ακύρωση πιστώσεων που τηρούνται στο αποθεματικό του, δήλωσαν αξιωματούχοι της ΕΕ στους Financial Times. Οι αλλαγές, οι οποίες θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα, θα επηρεάσουν τομείς όπως η παραγωγή ενέργειας και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Η Κομισιόν θα επικαιροποιήσει, επίσης, τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις σε διαφορετικούς τομείς λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπής άνθρακα.
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ETS, οι δωρεάν κατανομές σε κάθε τομέα καθορίζονται με βάση τις εκπομπές του 10% των πιο αποδοτικών εταιρειών. Οι λιγότερο αποδοτικές εταιρείες που δεν πληρούν αυτό το «κριτήριο αναφοράς» πρέπει να αγοράσουν πρόσθετα δικαιώματα, αλλά αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να τροποποιηθεί ώστε να είναι πιο ευνοϊκή για τις επιχειρήσεις, ανέφεραν πηγές στους Financial Times, χωρίς να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Οι μεταρρυθμίσεις στο λεγόμενο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς που υποστηρίζει το ETS και αντιμετωπίζει τις ανισορροπίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης για πιστώσεις έρχονται σε μία συγκυρία κατά την οποία η ΕΕ αναζητά τρόπους για να ανακουφίσει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που πλήττονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη που εξαρτώνται περισσότερο από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το ETS «λειτουργεί», αλλά «πρέπει να το κάνουμε πιο ευέλικτο». Όπως είπε, θα επικαιροποιήσει τα κριτήρια για τις δωρεάν κατανομές και θα «λάβει υπόψη τις ανησυχίες της βιομηχανίας», αυξάνοντας παράλληλα «την ισχύ του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς με στόχο τη μείωση της αστάθειας των τιμών».
Ένας διπλωμάτης από κράτος-μέλος που υποστηρίζει τις μεταρρυθμίσεις δήλωσε ότι οι υπό συζήτηση αλλαγές έδειξαν μια «τεκτονική μετατόπιση στο δόγμα του ETS στις Βρυξέλλες».
Ωστόσο, οι ευρύτερες μεταρρυθμίσεις δεν θα έρθουν πριν από τον Ιούλιο και το «φρένο έκτακτης ανάγκης» θα έχει συμβάλει κατά μικρό ποσοστό στην μείωση των τιμών ενέργειας μεσοπρόθεσμα.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι οι τιμές του άνθρακα έχουν μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι traders αναμένουν ότι το ΣΕΔΕ θα αποδυναμωθεί. Ένας από τους αξιωματούχους που είναι εξοικειωμένοι με τις μεταρρυθμίσεις που θα εισαγάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών ανέφερε ότι δεν θεωρούν τις τιμές του άνθρακα αρκετά υψηλές ώστε να δικαιολογούν την ανάληψη δράσης τώρα.

Οι κινήσεις για την ελάφρυνση των όρων του συστήματος ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν κριτική από τους υποστηρικτές της καθαρής ενέργειας, καθώς οι υψηλές τιμές άνθρακα μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε επενδύσεις στην πράσινη τεχνολογία, καθιστώντας την πιο ανταγωνιστική έναντι των ρυπογόνων ανταγωνιστών.
Υπάρχουν και άλλα συγκεκριμένα μέτρα ελέγχου των τιμών που έχουν προγραμματιστεί για τις εκπομπές άνθρακα από τις οδικές μεταφορές, τα κτίρια και άλλους τομείς, στο πλαίσιο ενός ξεχωριστού συστήματος εμπορίας εκπομπών, γνωστού ως ETS2, που θα τεθεί σε ισχύ αργότερα φέτος.