Η Ανθεκτική Παγκόσμια Οικονομία και οι Απειλές Από Ένα Ανοδικό Σπιράλ Τιμών στο Πετρέλαιο  

Η Ανθεκτική Παγκόσμια Οικονομία και οι Απειλές Από  Ένα Ανοδικό Σπιράλ Τιμών στο Πετρέλαιο
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Πεμ, 26 Μαρτίου 2026 - 12:12

Η παγκόσμια οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα έως το τέλος του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών, εδράζεται πάνω σε στέρεες βάσεις

Ξεχωρίζει η επέκταση των οικονομικών μεγεθών της Ινδίας, η οποία κατέγραψε έντονους ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ η Κίνα πέτυχε τον ετήσιο στόχο ανάπτυξης του 5%, που είχε θέσει, και ενίσχυσε την εικόνα της ως δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο. Από την άλλη, η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας παρέμεινε ισχυρή παρά την επιβράδυνση που σημειώθηκε προς το τέλος του περασμένου έτους, μετά το «λουκέτο» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αντίστοιχα, η Ευρωζώνη και η Ιαπωνία κινήθηκαν σε τροχιά σταθερής, αν και συγκρατημένης, ανόδου, ενώ Βραζιλία και Ρωσία διατήρησαν θετικό πρόσημο ανάπτυξης.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η τάση αυτή εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2026, με το ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται στο 3,1% σε ετήσια βάση και να επιταχύνεται ελαφρώς στο 3,2% το 2027. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις παραμένουν ένας αστάθμητος παράγοντας, που καθιστά δύσκολη την ακριβή εκτίμηση των επιπτώσεων, πολλώ δε μάλλον την ποσοτικοποίησή τους.

Όπως εκτιμούν αναλυτές στον OPEC, καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της παγκόσμιας αναπτυξιακής δυναμικής αναμένεται να διαδραματίσουν οι μεγάλες οικονομίες, εκτός ΟΟΣΑ, με αιχμή την Ινδία και την Κίνα, καθώς οι εμπορικές εντάσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ δείχνουν σημάδια εξομάλυνσης. Την ίδια στιγμή, Βραζιλία και Ρωσία προβλέπεται να συνεχίσουν να αναπτύσσονται με σχετικά ισχυρούς, αν και ελαφρώς επιβραδυνόμενους, ρυθμούς, κυρίως χάρη στην εγχώρια κατανάλωση και τη δημοσιονομική επέκταση.

Στον ανεπτυγμένο κόσμο, οι ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν τη θετική τους δυναμική, ενώ η Ιαπωνία θα στηριχθεί σε νέα δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης. Για την Ευρωζώνη, οι προβλέψεις συγκλίνουν σε μια εικόνα σταθερής ανάπτυξης, με βασικούς πυλώνες τη δημοσιονομική στήριξη και τη χαλαρή νομισματική πολιτική.

Βραχυπρόθεσμα, μια σειρά παραγόντων αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα. Στις ΗΠΑ, η επίδραση των φορολογικών ελαφρύνσεων και η ανάκαμψη μετά το «λουκέτο» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, το 2025, εκτιμάται ότι θα τροφοδοτήσουν μια ισχυρή αναπτυξιακή πορεία που θα φανεί ήδη από το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες παραμένουν σε επιφυλακή για ένα νέο γύρο  πληθωριστικών πιέσεων. Ο τιμάριθμος έχει αποκλιμακωθεί σημαντικά από τα υψηλά του 2022, επιτρέποντας στα περισσότερα κεντρικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να προβούν σε μειώσεις επιτοκίων, με εξαίρεση την Ιαπωνία και τη Βραζιλία. Παρά τις προκλήσεις, η συνολική εικόνα της παγκόσμιας οικονομίας παραμένει ανθεκτική.

Η θετική αυτή συγκυρία αντανακλάται και στην αγορά ενέργειας. Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου, σύμφωνα με τον OPEC, προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026 και κατά 1,3 εκατ. βαρέλια το 2027, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να προέρχεται από τις αναδυόμενες οικονομίες, εκτός ΟΟΣΑ. Αντίθετα, στις ανεπτυγμένες οικονομίες η αύξηση θα είναι σαφώς πιο περιορισμένη.

Σε επίπεδο προϊόντων, τα καύσιμα μεταφορών θα αποτελέσουν τον βασικό μοχλό ανόδου της ζήτησης, με τη βενζίνη να προηγείται λόγω της αυξημένης κινητικότητας, κυρίως σε μεγάλες αναδυόμενες αγορές της Ασίας και της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, η ζήτηση για αεροπορικά καύσιμα εκτιμάται ότι θα κινηθεί ανοδικά, ενώ η επέκταση της πετροχημικής βιομηχανίας, ιδίως σε Κίνα, Μέση Ανατολή και ΗΠΑ, θα συνεχίσει να στηρίζει τη ζήτηση πρώτων υλών.

Συνολικά, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον εισέρχεται στην επόμενη διετία με θετικές προοπτικές, αλλά και με σαφείς επιφυλάξεις, καθώς οι γεωπολιτικές και εμπορικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και εν δυνάμει ανατρεπτικές.

Σε μια βασική επιμέρους οικονομική παράμετρο, η αγορά πετρελαίου, και σε πείσμα της ακλόνητης, σε βαθμό απορίας, τακτικής της Ευρώπης να την αγνοεί θεσμικά, εξακολουθεί να καθοδηγεί τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις, βρίσκεται σε μια νέα φάση του κύκλου της.

Οι αναλυτές της Goldman Sachs οι οποίοι το τελευταίο χρονικό διάστημα ήταν υπέρ του δέοντος αισιόδοξοι για τις προοπτικές των τιμών, ανακρούουν πρύμνα.

Όπως προκύπτει από πρόσφατο σημείωμα της επενδυτικής τράπεζας, που ήρθε σε γνώση των Financial Times, αναθεώρησαν απότομα προς τα πάνω την πρόβλεψή τους για τα τιμές του Βrent, του διεθνούς benchmark, τον Απρίλιο, από τα 85 δολάρια στα 115 δολάρια το βαρέλι, εκτιμώντας μάλιστα ότι η κορύφωση των τιμών στις αρχές του μήνα μπορεί να κινηθεί ακόμη υψηλότερα. Παράλληλα, προχώρησαν σε ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεων τόσο για το σύνολο του έτους όσο και για το 2027.

Βασικός λόγος αυτής της στροφής είναι η εκτίμηση ότι η διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενά του Ορμούζ θα είναι πιο παρατεταμένη και πιο σοβαρή απ’ ό,τι αρχικά υπολογιζόταν. Επιπλέον, η αναμενόμενη αναπλήρωση στρατηγικών αποθεμάτων από ανεπτυγμένες οικονομίες ενδέχεται να ενσωματώσει ένα διαρκές risk premium στις τιμές του πετρελαίου, μεσοπρόθεσμα.

Η αναθεώρηση των προβλέψεων της τράπεζας, στηρίζεται σε δύο καίριες παραδοχές: πρώτον, ότι οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα παραμείνουν στο 5% των φυσιολογικών επιπέδων τους για περίπου έξι εβδομάδες, πριν ακολουθήσει μια σταδιακή ανάκαμψη ενός μήνα και δεύτερον, ότι η υψηλή συγκέντρωση παραγωγής και εφεδρικής ικανότητας κατατείνει στο να ενισχύσει το ρίσκο, κάτι που δημιουργεί υψηλότερα επίπεδα αποθεματοποίησης και οδηγεί, κατ’ επέκταση, σε αύξηση των τιμών.

Κατά τη διάρκεια της διαταραχής, οι τιμές εκτιμάται ότι θα κινούνται ανοδικά, καθώς η αγορά θα ενσωματώνει ένα αυξανόμενο risk premium. Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια της κρίσης ωθεί τους αναλυτές να προεξοφλούν σενάρια ελλείψεων, ενισχύοντας την προληπτική μείωση της ζήτησης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Goldman αναμένει πλέον ότι το Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 110 δολάρια το βαρέλι, το δίμηνο Μαρτίου–Απριλίου, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 98 δολάρια, ήτοι αύξηση της τάξης του 62% σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 2025.

Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η τράπεζα διαβλέπει πλέον οι υψηλότερες τιμές να διατηρούνται για μεγαλύτερο διάστημα. Για το 2026, προβλέπει μέση τιμή Brent στα 85 δολάρια το βαρέλι, από 77 δολάρια προηγουμένως και αντίστοιχη τιμή για την αμερικανική ποικιλία, WTI, στα 79 δολάρια το βαρέλι, από 72 δολάρια, ενώ για το τέταρτο τρίμηνο του ίδιου έτους εκτιμά επίπεδα 80 και 75 δολαρίων αντίστοιχα. Η αναθεώρηση αυτή αντανακλά τόσο τη μεγαλύτερη απομείωση των εμπορικών αποθεμάτων πετρελαίου διεθνώς όσο και την ανοδική προσαρμογή των μακροπρόθεσμων τιμών, καθώς η αγορά επαναξιολογεί την πραγματική διαθέσιμη εφεδρική παραγωγική ικανότητα. Για το 2027, οι προβλέψεις συγκλίνουν σε μέσους όρους 80 δολαρίων για το Brent και 75 για το WTI.

Ωστόσο, εκεί όπου εντοπίζεται η μεγαλύτερη ανησυχία είναι στα ζοφερά σενάρια της Goldman, όπου οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν στο 5% των κανονικών επιπέδων για διάστημα δέκα εβδομάδων.

Σε αυτό το σενάριο, προστίθεται και μια διαρκής απώλεια 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως από την Μέση Ανατολή, λόγω των πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές.

Σε αυτές τις συνθήκες, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να ξεπεράσει το ιστορικό υψηλό των 147 δολαρίων το βαρέλι που είχε καταγραφεί το 2008.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο