Οι κυβερνήσεις θα μπορούν να επεκτείνουν την κρατική στήριξη για να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις των τιμών, ιδιαίτερα για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Μεταρρυθμίσεις δικτύου και κανόνες αγοράς στο επίκεντρο
Μια βασική πρόταση αφορά στη μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, τους οποίους η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε σημαντικά υψηλότερους από εκείνους στο φυσικό αέριο σε ορισμένα κράτη-μέλη. «Αυτό είναι απαράδεκτο. Θα προτείνουμε τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια και θα διασφαλίσουμε ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε.
Η Επιτροπή επεξεργάζεται επίσης μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των δικτύων και την παροχή δυνατότητας στα κράτη να μειώσουν τα τέλη χρήσης δικτύου, με στόχο τη συνολική μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η σχεδιαζόμενη χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων αναμένεται να δώσει στις κυβερνήσεις μεγαλύτερο περιθώριο επιδότησης του ενεργειακού κόστους, ωστόσο ενέχει τον κίνδυνο διεύρυνσης των οικονομικών ανισοτήτων εντός της Ένωσης.
Χώρες με ισχυρότερη δημοσιονομική δυνατότητα ενδέχεται να είναι σε καλύτερη θέση να στηρίξουν τις βιομηχανίες τους, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν αυστηρότερους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Οι ηγέτες της ΕΕ αναγνώρισαν την ανάγκη για άμεση παρέμβαση, αλλά υπογράμμισαν ότι κάθε μέτρο στήριξης θα πρέπει να αποφεύγει τη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.
Επενδυτικό σχέδιο 30 δισ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση
Παράλληλα με τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ανακούφισης, η Επιτροπή προετοιμάζει έναν «ενισχυτή επενδύσεων» ύψους 30 δισ. ευρώ (34,7 δισ. δολάρια), ο οποίος θα χρηματοδοτηθεί μέσω εσόδων από το σύστημα εμπορίας εκπομπών. Το ταμείο αυτό στοχεύει στη στήριξη έργων καθαρής ενέργειας και στην επιτάχυνση της μετάβασης σε βιώσιμα ενεργειακά συστήματα, ιδίως σε κράτη-μέλη με χαμηλότερα εισοδήματα. Η Επιτροπή επανεξετάζει επίσης το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ (ETS), προκειμένου να αντιμετωπίσει τη μεταβλητότητα των τιμών. Οι προγραμματισμένες αλλαγές περιλαμβάνουν προσαρμογές στα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών και ενίσχυση του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς, ώστε να αυξηθεί η ευελιξία της προσφοράς βραχυπρόθεσμα.
Τα κράτη-μέλη παραμένουν διχασμένα ως προς το εύρος των μεταρρυθμίσεων: ορισμένα ζητούν περισσότερα δικαιώματα για τη στήριξη της βιομηχανίας, ενώ άλλα προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να αποδυναμωθεί ένα σύστημα που έχει μειώσει τις εκπομπές κατά 50% από το 2005. Επίσημη πρόταση αναμένεται έως τον Ιούλιο.