Προς το παρόν, πάντως, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η κατάσταση παραμένει διαχειρίσιμη, χωρίς να θεωρείται άμεση η ανάγκη λήψης νέων μέτρων.
Στο προσκήνιο βρίσκονται η επαναφορά του Fuel Pass και ακόμη σενάρια για Market Pass ή άλλα προσωρινά επιδόματα. Στο τραπέζι μπαίνει και η επαναφορά επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας αν και η Ελλάδα αυτή τη στιγμή είναι η 4η φτηνότερη σε ρεύμα χώρα της Ευρώπης.Ωστόσο ,Εάν η κρίση επεκταθεί θα απαιτηθούν κονδύλια για την ενίσχυση των νοικοκυριών ανατρέποντας και τα σχέδια της κυβέρνησης για ένα πλουσιοπάροχο προεκλογικό πακέτο στην ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο προς τις επιχειρήσεις αλλά και τα φυσικά πρόσωπα.Όπως αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη εάν ένα μέρος των χρημάτων που προορίζονται για παροχές στην ΔΕΘ κατευθυνθούν για νέες παρεμβάσεις ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις των αναταράξεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή,θα αλλάξουν τα δεδομένα για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ.Αυτό που θα έλυνε τα χέρια του οικονομικού επιτελείου είναι η ενεργοποίηση μιας ειδικής ρήτρας ευελιξίας για το ενεργειακό κόστος ανάλογη με τη ρήτρα για τις αμυντικές δαπάνες που θα επέτρεπε επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να προχωρούν σε παρεμβάσεις χωρίς να επιβαρύνονται τα ελλείμματα. Σε μια τέτοια περίπτωση τα έκτακτα μέτρα που θα αποφασιστούν και θα εφαρμοστούν για την στήριξη των νοικοκυριών από την νέα ενεργειακή κρίση δεν θα «μετρούν» στις οροφές δαπανών. Διότι αν αυτά τα έκτακτα μέτρα μετρήσουν στις οροφές δαπανών, τότε «τρώνε» δημοσιονομικό χώρο από τα μόνιμα μέτρα που θέλει η κυβέρνηση να εξαγγείλει στην ΔΕΘ, με το βλέμμα και στο εκλογικό 2027.
Σε αυτό το πλαίσιο,ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης δηλώνει ότι εάν ν υπάρξουν φαινόμενα ακραία σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, θα πρέπει να παρέμβει η Ευρώπη και να μην καθυστερήσει όπως καθυστέρησε με την ενεργειακή κρίση και το φυσικό αέριο.
Η αναστάτωση στην ενέργεια συμβαίνει σε μία περίοδο που η ελληνική και την παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ήδη τα χτυπήματα από τους αμερικανικούς δασμούς και την αβεβαιότητα που έχουν προκαλέσει στη μεταποίηση, το λιανεμπόριο και άλλες εισαγωγικές επιχειρήσεις ενώ τα νοικοκυριά κουβαλούν ακόμα τα τραύματα που άφησαν η πανδημία και η ενεργειακή κρίση του 2022 με την εκτίναξη του κόστους διαβίωσης.
Στο μικροσκόπιο οι τιμές του πετρελαίου
Στο επίκεντρο πάντως βρίσκεται η πορεία του πετρελαίου, καθώς οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται σε εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον με τα σκαμπαναβάσματα να είναι συνεχή και να μην επιτρέπουν κανένα ασφαλές συμπέρασμα για το άμεσο μέλλον.Ο προβληματισμός εντείνεται ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο μεγαλώνουν τον φόβο για περαιτέρω διαταραχές στην παραγωγή και την τροφοδοσία της αγοράς.
Τα τελευταία 24ωρα, ακόμη και οι πιο έμπειροι παράγοντες της αγοράς αποφεύγουν να κάνουν προβλέψεις για την βραχυπρόθεσμη πορεία των καυσίμων καθώς στη χρηματιστηριακή αγορά οι μεταβολές παραπέμπουν σε τρενάκι του τρόμου. Τα λιγότερα από 90 δολάρια το βαρέλι μετά την είδηση ότι απελευθερώνονται στρατηγικά αποθέματα για έκτη φορά στην ιστορία, εγιναν 100 δολάρια καθώς η αγορά δεν μπορεί να αγνοήσει τα συνεχή χτυπήματα σε δεξαμενόπλοια και παραγωγικές εγκαταστάσεις.
To μεγάλο στοίχημα της αντιμετώπισης μίας νέας πληθωριστικής κρίσης που μόλις ξεκινάει είναι δύσκολο για την κυβέρνηση, πλην όμως, καθοριστικό στο δρόμο προς τις κάλπες. Η Goldman Sacks αυξάνει τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό για όλες τις χώρες χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες εκτιμήσεις σχετικά με τη μετακύλιση των τιμών ενέργειας. Έτσι, αναμένει σημαντικές επιπτώσεις από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας στον ονομαστικό πληθωρισμό, αλλά μικρές μετακύλισεις στον δομικό πληθωρισμό,
Πέρα από το πετρέλαιο, η δραματική μείωση της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ οδηγεί σε άνοδο του κόστους του LNG, των λιπασμάτων, των αεροπορικών καυσίμων και άλλων κρίσιμων εμπορευμάτων, πυροδοτώντας φόβους για ένα νέο παγκόσμιο κύμα ανάφλεξης του πληθωρισμού, βραδύτερης ανάπτυξης και εμποδίων στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ακόμα και πριν την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, ο Παγκόσμιος Δείκτης Στρες Εφοδιαστικής Αλυσίδας της Παγκόσμιας Τράπεζας βρισκόταν κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από την πανδημία.
Aύξηση στις τιμές των τροφίμων
H σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει το διεθνές εμπόριο και οι επιπτώσεις της μπορεί να επεκταθούν πολύ πέρα από τις αγορές ενέργειας, με κίνδυνο αύξησης των παγκόσμιων τιμών των τροφίμων.
Τα Στενά του Ορμούζ, όπου εστιάζεται το πρόβλημα, δεν αποτελούν μόνο βασική αρτηρία για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και για λιπάσματα κρίσιμα για τη παγκόσμια γεωργία. Αναλυτές δηλώνουν ότι οι διαταραχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερο κόστος καλλιέργειας, μειωμένες αποδόσεις και τελικά ακριβότερα τρόφιμα. Ηδη λόγω των κλειστών Στενών του Ορμούζ έχουν ανέβει οι χρηματιστηριακές τιμές του σιταριού και των λιπασμάτων, κάτι που -αν δεν ανατραπεί- θα επηρεάσει εκατοντάδες προϊόντα στο κομμάτι της διατροφής. Επομένως, οι αυξήσεις τιμών στα τρόφιμα είναι πολύ πιθανές ανεξάρτητα από τα όποια πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.
«Τα υψηλότερα κόστη ενέργειας και εισροών κινδυνεύουν να αναζωπυρώσουν τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων, τη στιγμή που οι τιμές λιανικής είχαν επιστρέψει σε πιο ιστορικά επίπεδα σε πολλές χώρες», σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας Πολιτικής Τροφίμων (IFPRI).
Για τις κεντρικές τράπεζες, ο συνδυασμός αυξανόμενων τιμών και επιβράδυνσης της ανάπτυξης περιπλέκει τις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής. Ενώ οι αξιωματούχοι κατά πάσα πιθανότητα δεν θα αντιδράσουν στις πρώτες πιέσεις στις τιμές, φαίνεται όλο και πιο πιθανό το σενάριο στροφής από τις νειώσεις επιτοκίων στις αυξήσεις. Οι αγορές έχουν ήδη αλλάξει τα στοιχήματα για τον ρυθμό των φετινών μειώσεων από τη Fed και την πορεία της νομισματικής πολιτικής σε ΕΚΤ και Τράπεζα της Αγγλίας.
(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)