Από προχθές, ο Πέδρο Σάντσεθ, πρωθυπουργός της Ισπανίας, είναι το νέο …darling της ελληνικής ριζοσπαστικής αριστεράς. Ο νέος λαϊκός ήρωας που υιοθέτησε –ιδίως- η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, επειδή ο κ. Σάντσεθ όρθωσε ανάστημα στον Ντόναλντ Τραμπ! Η απείθεια είναι παραδοσιακό ζητούμενο για τα κόμματα της αριστεράς, ιδίως εάν το αντικείμενο αυτής αφορά στον «ιμπεριαλιστικό, ταξικό εχθρό». Επομένως, η ιβηρική στροφή στο πρόσωπο του Ισπανού ηγέτη δεν προκαλεί εντύπωση, ιδίως εφόσον εξυπηρετεί και μια ανομολόγητη υπαρξιακή ανάγκη του πολιτικού αυτού χώρου στην Ελλάδα

να πιαστεί από οπουδήποτε, για να μην μείνει στα αζήτητα.  

Πίσω από το βολικό και αυταπόδεικτο του ξαφνικού έρωτα που έπαθε η ελληνική αριστερά με τον Ισπανό πρωθυπουργό, κρύβονται όμως ορισμένες καθόλου αθώες, καθόλου ειλικρινείς και καθόλου αγνές λεπτομέρειες.

Η “επαναστατική απείθεια”, του κ. Σάντσεθ υποκινείται ευθέως από μια σειρά μεταβλητές: Το μικροκομματικό συμφέρον, τις πολιτικές φιλοδοξίες, και την απέχθεια για τις αμυντικές δαπάνες.  

Ο Ισπανός ηγέτης έχει να αντιμετωπίσει μια πολύ δύσκολη προεκλογική περίοδο, εν όψει των βουλευτικών εκλογών του 2027, καθώς ο πολυκομματικός κυβερνητικός συνασπισμός του οποίου ηγείται φυλλοροεί. Ο ίδιος επιθυμεί πάνω απ’ όλα να συσπειρώσει το πιο «προοδευτικό» τμήμα της εκλογικής του βάσης, που τάσσεται παραδοσιακά κατά του πολέμου, ήδη από την περίοδο της δεύτερης εισβολής στο Ιράκ, το 2003.

Παράλληλα, φιλοδοξεί να εμφανιστεί ο μόνος Ευρωπαίος προοδευτικός σοσιαλιστής ηγέτης που αψηφά τον πλανητάρχη, και υπερασπίζεται τις «αξίες» και τα συμφέροντα της Ένωσης, σε μια περίοδο που τα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας χάνουν έδαφος σε όφελος των κεντροδεξιών πολιτικών παρατάξεων.

Τρίτο, ότι κανείς δεν επιθυμεί στην Ισπανία να αυξηθούν ο δαπάνες για την άμυνα στο 5%, όπως ζητά ο Αμερικανός πρόεδρος από τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ.

Το περασμένο καλοκαίρι, η ισπανική κυβέρνηση αρνήθηκε να υιοθετήσει το στόχο του 5%, και υποστήριξε ότι θα οδηγούσε σε μια κούρσα αγορών όπλων «από το ράφι». Το μήνυμα είναι απλό: η Ισπανία είναι σύμμαχος, αλλά είναι και κυρίαρχη και κυρίως…κείται μακράν από τα θερμά μέτωπα που γειτνιάζουν με ορισμένους “ατυχείς”, εταίρους, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος.

Το ποσοστό των αμυντικών δαπανών της Ισπανίας ως προς το ΑΕΠ κυμαινόταν σταθερά και επί χρόνια κάτω από το 1,20% και κάποιες φορές έφθανε μεταξύ 1,35-1,63%.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Ισπανία βρισκόταν κοντά στο 1,7% του ΑΕΠ. Μετά την οικονομική κρίση και τις περικοπές, οι δαπάνες έπεσαν κοντά στο 1,1–1,3% (2013-2018). Από το 2020 παρατηρείται σταδιακή αύξηση, με τις δαπάνες για την άμυνα να κάνουν άλμα στο περίπου…1,5% το 2023!

Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί όμως ότι το 2025 αυτές οι δαπάνες θα αυξάνονταν στο 2% του ΑΕΠ, που είναι και ο μέσος στόχος του ΝΑΤΟ.

Σημειώνουμε ότι η φειδωλή για την άμυνά της, Ισπανία, ήταν, σύμφωνα με στοιχεία του Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) για την περίοδο 2020-2024, ο μεγαλύτερος προμηθευτής οπλικών συστημάτων της Τουρκίας, με περίπου 34% των εισαγωγών όπλων της γειτονικής χώρας.

Μπροστά σε αυτό το πλέγμα των επιδιώξεων, ο Ισπανός πρωθυπουργός μοιάζει έτοιμος να αποδεχτεί το ρίσκο που συνεπάγεται η «απείθειά» του απέναντι στον πλανητάρχη, να αφήσει απομονωμένη διπλωματικά τη χώρα του, ακόμη και να ριψοκινδυνέψει να υποστεί τα εμπορικά αντίποινα των ΗΠΑ.   

Με τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή να αποκτά χαρακτήρα περιφερειακής σύγκρουσης, η άρνησή του να επιτρέψει στην Αμερική να χρησιμοποιήσει τα νατοϊκές βάσεις για πολεμικές αποστολές στο Ιράν, και η επίκληση στο διεθνές δίκαιο μπορεί να αποδειχτούν μια δονκιχωτική επιδίωξη υπολογισμένου ρίσκου, με βασικό κίνητρο την επανεκλογή του στο πρωθυπουργικό αξίωμα.

Σε αντίθεση με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος διάβασε σωστά τα μηνύματα των καιρών και τηρεί «διπλωματική» στάση έναντι του πολέμου στην Μέση Ανατολή.

Ναι μεν δηλώνει ότι μοιράζεται μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ το στόχο να τερματιστεί η τρομοκρατία καθεστώτων όπως της Τεχεράνης, και ότι ευθυγραμμίζεται πολιτικά με τους βασικούς πρωταγωνιστές της επίθεσης στο Ιράν, για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της χώρας των μουλάδων και της περιφερειακής επιρροή της.

Δεν παραλείπει όμως να τονίζει ότι οι αεροπορικές επιδρομές ενέχουν σημαντικούς κινδύνους που είναι «αβέβαιο αν θα καταφέρουν να επιφέρουν πολιτική αλλαγή εκ των έσω», αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν είναι σίγουρος αν η επίθεση στο Ιράν ήταν δικαιολογημένη.

Περιορίστηκε μονάχα να πει ότι «παρά τις επιφυλάξεις μας, συμμεριζόμαστε πολλούς από τους στόχους των συμμάχων μας».

Και η «επιφυλακτική» Γερμανία είναι μια χώρα στην οποία οι δαπάνες για την άμυνα δεν είναι ένα δημοφιλές σπορ. Μεταξύ 2000-2014, υπήρξε σταθερή μείωση από το 1,36% στο 1,15% του ΑΕΠ. Μεταξύ 2014-2021, σημειώθηκε μικρή αύξηση, αν και κάτω από το όριο του ΝΑΤΟ (2%), επίπεδο που πέτυχε για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, ύστερα από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022.

Την ίδια ώρα, οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας ως ποσοστό του ΑΕΠ για την περίοδο 2000-2025 κινούνται διαχρονικά στην νατοϊκή στρατόσφαιρα –ή τουλάχιστον εγγύς αυτής, με τον μέσο όρο να ανέρχεται μεταξύ του περίπου 3–3,5% του ΑΕΠ, με υψηλό το 4,25% το 2000!

 

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο