Μπορεί το πολυσυζητημένο «ιταλικό μοντέλο» να έχει απορριφθεί από την ελληνική κυβέρνηση— και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όταν τέθηκε στο τραπέζι για την Ελλάδα— όμως η ανησυχία των ανθρώπων της αγοράς δεν έχει τέλος. Εντός αυτού του πλαισίου, μία νέα έκθεση της Alpha Finance – AXIA Research έρχεται να ρίξει φως στο τι ακριβώς θα σήμαινε η υιοθέτηση αυτού του μοντέλου για τη χώρα. Αρχικά, πρέπει να σημειωθεί πως το ιταλικό μοντέλο διαφέρει από το ισχύον Target Model, το οποίο λειτουργεί στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του Target Model είναι οι 3 παράλληλες αγορές: την Αγορά Επόμενης Ημέρας, την Ενδοημερήσια Αγορά, και την Αγορά Εξισορρόπησης. Ο απώτερος στόχος του Target Model είναι η διαμόρφωση μίας κοινής δομής για όλες τις ευρωπαϊκές αγορές χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να δρομολογηθεί η ολοκληρωτική σύζευξή τους. Μέσω της εφαρμογής του Target Model, η ελληνική αγορά επί του παρόντος συνδέεται με μία σειρά γειτονικών χωρών που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ αυτών και η Ιταλία.
Από την πλευρά του, το ιταλικό μοντέλο, γνωστό και ως Energy Release 2.0, επιτρέπει στις ενεργοβόρες βιομηχανίες να “δανειστούν” σε χαμηλές τιμές ( 65 ευρώ/MWh) ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ για μία τριετία. Ως αντάλλαγμα, οι βιομηχανίες αυτές χρηματοδοτούν νέα πράσινα έργα, “επιστρέφοντας” ουσιαστικά την ενέργεια που δανείστηκαν στο δίκτυο. Το νέο αυτό σχήμα εφαρμόζεται στη γειτονική χώρα από τις αρχές του 2026.
Όμως, η υιοθέτηση ενός τέτοιου σχεδίου στην Ελλάδα θα είχε σοβαρές συνέπειες. Αρχικά, η χώρα ήδη αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με τις μηδενικές τιμές χονδρεμπορικής κατά τις ώρες αιχμής στην παραγωγή, με την πλεονάζουσα παραγωγή φορτίων να μην μπορεί να απορροφηθεί από το ελληνικό δίκτυο, οδηγώντας εντέλει σε περικοπές. Η περαιτέρω μείωση των τιμών για την παραγόμενη ενέργεια των ΑΠΕ ώστε να καταναλωθούν από τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις θα συνιστούσε ένα ακόμα πλήγμα στα έσοδα των παραγωγών. Με τη σειρά του, αυτό θα καθιστούσε λιγότερο ελκυστικές τις νέες επενδύσεις στις ΑΠΕ, επιβραδύνοντας την ενεργειακή μετάβαση. Επομένως, η AXIA Research θεωρεί πως η ελληνική κυβέρνηση δεν σκοπεύει να ακολουθήσει αυτό το πειραματικό σχήμα.
Εκτός της εγχώριας παραγωγής, το ιταλικό μοντέλο θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάσει την ελληνική αγορά μέσω της προαναφερθείσας σύζευξης. Η βάση αυτής έγκειται στη διασύνδεση 500 MW μεταξύ Ιταλίας- Ελλάδας. Εντούτοις, σύμφωνα με την ανάλυση της AXIA Research, η επίδραση στην ελληνική αγορά αναμένεται να είναι περιορισμένη, αφενός λόγω της περιορισμένης δυναμικότητας, και αφετέρου λόγω των υψηλών τιμών στην ιταλική αγορά χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας.
Κοιτάζοντας πιο συγκεκριμένα τον αντίκτυπο αυτού του σχήματος στη ΔΕΗ και άλλους ενεργειακούς ομίλους, η ανάλυση οφείλει να λάβει ορισμένους κρίσιμους παράγοντες. Πρώτον, η σημασία της παραγωγής ΑΠΕ για το σύστημα δεν μπορεί να υποτιμηθεί, κάτι που σημαίνει ότι οι τιμές των παραγωγών δύσκολα θα μειωθούν. Δεύτερον, η σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων θα ενισχύσει τον πρώτο παράγοντα, αυξάνοντας περαιτέρω τον ρόλο των ΑΠΕ. Τρίτον, με την αγορά της ανατολικής Ευρώπης να οδεύει προς όλο και πιο στενή διασύνδεση, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της Ουκρανίας, η ζήτηση αναμένεται να παραμείνει υψηλή. Τέλος, οι ελληνικοί ενεργειακοί όμιλοι είναι γενικά καθετοποιημένοι, κάτι που βοηθά στη βελτιστοποίηση των περιθωρίων κερδοφορίας τους.
Η μετοχή της ΔΕΗ βρίσκεται σε ανοδική πορεία με θετικές προοπτικές.
Για τη ΔΕΗ ειδικά, η AXIA Research δεν προβλέπει αλλαγή του επενδυτικού σχεδίου της εξαιτίας του ιταλικού μοντέλου. Με αυτό το δεδομένο, οι προοπτικές για τη μετοχή της ΔΕΗ παραμένουν θετικές. Αυτό εξάλλου επιβεβαιώνεται και από την πορεία της κατά τον τελευταίο χρόνο, έχοντας σημειώσει άνοδο που ξεπερνά το 38%.