Ενέργεια και Ανθεκτικότητα: Ο Ψηφιακός Χάρτης των Κρίσιμων Υποδομών

Ενέργεια και Ανθεκτικότητα: Ο Ψηφιακός Χάρτης των Κρίσιμων Υποδομών
Του Χρήστου Κοντογεώργη
Πεμ, 12 Φεβρουαρίου 2026 - 07:45

Η σύγχρονη ενεργειακή ασφάλεια δεν καθορίζεται απλώς από τα αποθέματα ή την παραγωγή, αλλά από την ικανότητα των υποδομών να ανταποκρίνονται σε κρίσεις. Η κλιματική κρίση, η γεωπολιτική αστάθεια και η ψηφιοποίηση των δικτύων καθιστούν κάθε σταθμό παραγωγής, κάθε αγωγό και κάθε δίκτυο μεταφοράς ενέργειας κρίσιμης σημασίας για την καθημερινότητα των πολιτών και τη λειτουργία της οικονομίας. Οι υποδομές αυτές δεν είναι απλώς τεχνικές εγκαταστάσεις· αποτελούν κομμάτι της εθνικής ασφάλειας. Ακριβώς γι’ αυτό, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης προωθεί τον εκσυγχρονισμό της Εθνικής Βάσης Δεδομένων για 

 

τις κρίσιμες υποδομές, με στόχοτην ολοκληρωμένη χαρτογράφηση και καταγραφή τους. Η πρωτοβουλία αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια· περιλαμβάνει κρίσιμες υποδομές όπως νοσοκομεία, σχολεία, λιμάνια, αεροδρόμια, δίκτυα τηλεπικοινωνιών, αλλά και προστατευόμενες περιοχές, μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα αποκτά ένα ενιαίο εργαλείο για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών.

Η Βάση θα λειτουργεί ως ψηφιακός χάρτης όλων των κρίσιμων εγκαταστάσεων, με δυνατότητες γεωχωρικής απεικόνισης και συλλογής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο από αισθητήρες, drones και δορυφόρους. Μέσω αυτών των πληροφοριών, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να αξιολογούν κινδύνους, να εντοπίζουν περιοχές ευάλωτες σε φυσικές καταστροφές, όπως πυρκαγιές ή πλημμύρες, και να λαμβάνουν αποφάσεις βασισμένες σε στοιχεία και όχι σε εκτιμήσεις.

Στην πράξη, η λειτουργία της Βάσης απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ δημοσίων υπηρεσιών, από την Πυροσβεστική και την Αστυνομία μέχρι τα Υπουργεία Υγείας, Υποδομών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και με το Μητρώο Κρίσιμων Οντοτήτων. Τα δεδομένα θα επιτρέπουν την παραγωγή επικαιροποιημένων χαρτών κινδύνου, προγνωστικών μοντέλων για ακραία φαινόμενα και υποστήριξη σχεδίων εκτάκτου ανάγκης, βελτιώνοντας την ανθεκτικότητα της χώρας σε όλα τα επίπεδα.

Η Ελλάδα, στερούμενη έως τώρα ενός ενιαίου μηχανισμού συλλογής και αξιοποίησης στοιχείων, αντιμετώπιζε αποσπασματικό σχεδιασμό και περιορισμένες δυνατότητες πρόβλεψης. Η νέα Βάση Δεδομένων υπόσχεται να αλλάξει αυτό το πλαίσιο, δημιουργώντας μια «δεξαμενή γνώσης» που θα ενισχύει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών προστασίας.

Με λίγα λόγια, πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ανθεκτική και προνοητική χώρα, όπου οι ενεργειακές υποδομές, μαζί με τα συνοδευτικά δίκτυα και τις κρίσιμες υπηρεσίες, γίνονται πυλώνες ασφάλειας και κοινωνικής σταθερότητας. Η ψηφιοποίηση και η συστηματική καταγραφή των στοιχείων δίνουν πλέον τη δυνατότητα στις αρχές να προγραμματίζουν και να ενεργούν με βάση δεδομένα, θωρακίζοντας την Ελλάδα απέναντι σε φυσικά και τεχνολογικά σοκ.

Στη νέα βάση θα καταχωρηθούν οι εξής κρίσιμες υποδομές:

α) οι σταθμοί παραγωγής, οι υποσταθμοί υψηλής τάσης, τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας,

β) οι αγωγοί, οι σταθμοί συμπίεσης, οι αποθηκευτικοί χώροι, οι τερματικοί σταθμοί φυσικού αερίου (LNG),

γ) τα διυλιστήρια, οι αποθήκες και τα κέντρα διανομής πετρελαίου,

δ) τα αιολικά πάρκα, τα φωτοβολταϊκά πάρκα, οι μονάδες βιομάζας και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

ε) τα φράγματα και οι ταμιευτήρες νερού, οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, οι σταθμοί επεξεργασίας ύδατος και λυμάτων,

στ) τα κέντρα αποθήκευσης δεδομένων (datacenters), τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, οι δορυφορικοί και επίγειοι σταθμοί επικοινωνιών, τα δίκτυα ευρυζωνικής πρόσβασης (Internet backbone),

ζ) τα αεροδρόμια, οι λιμένες και οι λιμενικές εγκαταστάσεις, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, οι κόμβοι και οι σιδηροδρομικές γραμμές, τα οδικά δίκτυα, οι σταθμοί μεταφόρτωσης και διανομής εμπορευμάτων,

η) οι εκπαιδευτικές μονάδες κάθε βαθμίδας,

θ) τα νοσοκομεία, οι κλινικές, τα κέντρα υγείας, οι φαρμακευτικές εγκαταστάσεις, τα κέντρα διανομής φαρμάκων και πάσης φύσεως υγειονομικές δομές,

ι) τα δημόσια κτίρια στρατηγικής σημασίας: τα καταστήματα κράτησης,  οι εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και του Π.Σ., οι αποθήκες και τα κέντρα διανομής τροφίμων, τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι, οι εθνικοί δρυμοί και οι περιοχές Natura 2000.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr