Η επίτευξη προσιτών ενεργειακών τιμών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχει αναχθεί σε ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας τα τελευταία χρόνια. Οι τιμές των υγρών καυσίμων υποχωρούν χάρη στη διατήρηση σταθερά χαμηλών τιμών στο αργό πετρέλαιο, όμως οι τιμές στην ηλεκτρική ενέργεια συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά. Αυτό δημιουργεί ένα δυνητικά επικίνδυνο υπόστρωμα για την κοινωνική συνοχή, καθώς οι πολίτες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα δεν διαθέτουν τη δυνατότητα  να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος ζωής. Και είναι εκείνοι οι οποίοι δεν διαθέτουν τη δυνατότητα να αντισταθμίσουν το υψηλό κόστος ζωής με αγορά στοιχείων ενεργητικού, όπως μετοχές, ομόλογα ή χρυσό, που μπορούν να αποτελέσουν ανάχωμα απέναντι στους φουσκωμένους λογαριασμούς της ενέργειας –και όχι μόνο

Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2025 αλλά και για την πενταετία 2020–2025, το μέσο οικογενειακό εισόδημα μόλις που συμβαδίζει με την αύξηση του κόστους των βασικών υπηρεσιών, ενώ απέχει παρασάγγας από τα κέρδη που καταγράφηκαν στις αγορές κεφαλαίου. Κοντολογίς, τα νοικοκυριά πόρρω απέχουν από το να θεωρηθούν ευκατάστατα, όπως υποδηλώνουν οι σχετικοί δείκτες.

Την ίδια ώρα, η τροχιά των τιμών του πετρελαίου παρά την πρόσφατη σταθερότητα, παραμένει αβέβαιη και εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων. Πόλεμοι, πολιτικές ανατροπές, γεωπολιτικές ισορροπίες, αναπάντεχα παγκόσμια συμβάντα. Θα επιστρέψει η Βενεζουέλα στην παγκόσμια αγορά; Θα αποφέρει μια ενδεχόμενη πολιτική αλλαγή στο Ιράν την άρση των κυρώσεων; Πόσο γρήγορα μπορούν να επιστρέψουν σε φάση παραγωγής τα μεγάλα κοιτάσματα της Νότιας Αμερικής; Και πώς θα κινηθεί η Σαουδική Αραβία για να προστατεύσει το κυρίαρχο μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά;

Η άποψη που επικρατεί μεταξύ των αναλυτών είναι ότι, λόγω της αυξανόμενης προσφοράς, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να υποχωρήσουν περαιτέρω για κάποιο διάστημα. Πρόκειται μεν για μια τεκμηριωμένη εκτίμηση, αλλά και για ευσεβή πόθο, δε. Αν επιβεβαιωθεί, τότε, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, οι προσιτές τιμές στα  υγρά καύσιμα θα ικανοποιούν τους καταναλωτές. Για τους παραγωγούς, ωστόσο, είναι κάτι το εντελώς διαφορετικό.

Ο τομέας που αποτελεί όμως τον κρίσιμο παρονομαστή  στην όλη εξίσωση είναι η ηλεκτρική ενέργεια. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα για την κατασκευή νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που θα καλύψουν την ολοένα και αυξανόμενη ζήτηση, ιδίως από τις μονάδες τεχνητής νοημοσύνης, έχουν ως αποτέλεσμα τον προκαθορισμό των τιμών για τα επόμενα χρόνια.

Οι εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής πιέζουν για νέες μονάδες φυσικού αερίου. Από την άλλη, οι κυβερνήσεις που πιέζονται σε όλα τα μέτωπα, εξαιτίας της ακρίβειας και της κοινωνικής δυσαρέσκειας που δημιουργεί, προκρίνουν ένα αναβαθμισμένο μείγμα που θα συμπεριλάβει την πυρηνική ενέργεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τον άνθρακα/λιγνίτη. Όλα τούτα, επειδή ο κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος κάτι που σημαίνει ότι δεν έχει πλέον σημασία πώς θα παράγεται.

Στο μεταξύ, η ραγδαία αύξηση των εξαγωγών LNG αυξάνει τη ζήτηση για φυσικό αέριο, και ανεβάζει τις τιμές. Πρόκειται για ένα φαύλο κύκλο στον οποίο τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για θέρμανση καταβάλουν υψηλότερο κόστος, και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής προμηθεύονται ακριβότερο καύσιμο και μετακυλίουν το κόστος στους λογαριασμούς ρεύματος, ιδίως σε αγορές με ανταγωνιστικά τιμολόγια που είναι συνδεδεμένα με το φυσικό αέριο.

Στην Ελλάδα, όπου το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει χαμηλό και οι δαπάνες για την ενέργεια απορροφούν δυσανάλογο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, η αντίθεση είναι ακόμη πιο έντονη. Η σχετική αποκλιμάκωση των τιμών στα υγρά καύσιμα δεν αρκεί για να αντισταθμίσει το ακριβό ρεύμα, με αποτέλεσμα πολλά νοικοκυριά να αγωνιούν για την επόμενη ημέρα (δείτε σχετικό άρθρο στο energia.gr στο σύνδεσμο που ακολουθεί)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr