Ο Γερμανός καγκελάριος βρέθηκε την Τετάρτη, πρώτη ημέρα της επίσκεψης, στη Σαουδική Αραβία, όπου συναντήθηκε με τον ντε φάκτο ηγέτη της χώρας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ενώ την Πέμπτη επισκέφθηκε πρώτα το Κατάρ και στη συνέχεια μετέβη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, συνοδευόμενος από πολυμελή ομάδα Γερμανών επιχειρηματιών, καθώς στους στόχους της επίσκεψης ήταν και να συναφθούν σημαντικές συμφωνίες, κυρίως στα πεδία της ενέργειας και των εξοπλισμών. Πράγματι, στο πλαίσιο της επίσκεψης, η γερμανική RWE έκλεισε δύο συμφωνίες, μία συμφωνία με την ADNOC για την αγορά LNG και μία συμφωνία με τη Masdar για την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης.
Αιτία του ταξιδιού η ριζική αλλαγή στις διατλαντικές σχέσεις
Αξίζει, εξάλλου, να σημειωθεί ότι, μιλώντας στην ετήσια δεξίωση του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης για τον καινούργιο χρόνο, τη Δευτέρα, ο Μερτς τόνισε, χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον Αμερικανό πρόεδρο, ότι οι διατλαντικές σχέσεις έχουν υποστεί ριζική αλλαγή και ότι «η νοσταλγία ή οι αναμνήσεις του παλιού, καλού καιρού» δεν πρόκειται να ωφελήσουν κανέναν. Εκείνο που χρειάζεται η Ευρώπη, όπως υποστήριξε ο Γερμανός καγκελάριος, είναι να δράσει «με ενιαίο και αποφασιστικό τρόπο», να αναπτύξει τις αμυντικές της δυνατότητες και να ενισχύσει την αυτονομία της σε όλα τα επίπεδα.
Μάλιστα, με ακόμη πιο απερίφραστο τρόπο είχε τοποθετηθεί, μία ημέρα νωρίτερα, η Γερμανίδα υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Ενέργειας, Κατερίνα Ράιχε, από το Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, το οποίο επισκέφθηκε ως προπομπός της περιοδείας Μερτς. «Όταν οι εταιρικές σχέσεις στις οποίες στηριζόμαστε για δεκαετίες αρχίζουν να εμφανίζονται κάπως εύθραυστες, είμαστε υποχρεωμένοι να αρχίσουμε να ψάχνουμε καινούργιους εταίρους», δήλωσε η Γερμανίδα πολιτικός που προέρχεται από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, CDU. Στη γερμανική καγκελαρία πολύς λόγος γίνεται αυτή την περίοδο για νέες «στρατηγικές συνεργασίες», στο πλαίσιο των οποίων εντάσσονται επίσης η πρόσφατη επίσκεψη Μερτς στην Ινδία και η προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Κίνα.
Το LNG αντιστοιχεί σήμερα στο 13% των ενεργειακών εισαγωγών της Γερμανίας, με το 94% του εισαγόμενου LNG να προέρχεται από τις ΗΠΑ. Οι Γερμανοί ελπίζουν ότι οι προμήθειες LNG από τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου θα μειώσουν την εξάρτησή τους από την Ουάσιγκτον, ενώ ταυτόχρονα εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις από τη Νορβηγία, τον Καναδά και την Αυστραλία, όπως αναφέρει το πρακτορείο Bloomberg. Σε αντάλλαγμα, τα τρία αραβικά κράτη που επισκέφθηκε ο Μερτς επιδιώκουν να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες με προϊόντα της γερμανικής πολεμικής βιομηχανίας.
Μεταξύ άλλων, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ ενδιαφέρονται να αγοράσουν μεταγωγικά στρατιωτικά αεροσκάφη Α400Μ της Airbus. Οι ανησυχίες των αραβικών κρατών, ακόμη και εκείνων που έχουν εξομαλύνει τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, ενισχύθηκαν ύστερα από τον ισραηλινό βομβαρδισμό στην Ντόχα του Κατάρ, τον περασμένο Σεπτέμβριο, που είχε στόχο στελέχη της Χαμάς.
«Πάγος» στο ενδιαφέρον για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Πάντως, το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις τρεις αραβικές μοναρχίες μάλλον δεν βρέθηκε ψηλά στην ατζέντα του Φρίντριχ Μερτς. Ήδη από την περασμένη εβδομάδα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους είχε εκφράσει την ικανοποίησή του για τις «μεταρρυθμίσεις» της Σαουδικής Αραβίας και τις «προόδους» αναφορικά με τα δικαιώματα των γυναικών.
Ωστόσο η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε την Τετάρτη, πρώτη ημέρα της επίσκεψης, τον Γερμανό καγκελάριο να μην υποβαθμίσει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις τρεις χώρες. Σε σχετικές δηλώσεις της, η Κάγια Μίλερ-Φάλσμπους, εκπρόσωπος της οργάνωσης για θέματα Μέσης Ανατολής, δήλωσε ότι οι εξωδικαστικές εκτελέσεις, τα βασανιστήρια και οι αυθαίρετες συλλήψεις συνεχίζουν να μαστίζουν τη Σαουδική Αραβία, ενώ στο Κατάρ επικρατεί καθεστώς προκλητικής υπερεκμετάλλευσης των ξένων εργατών και τα Εμιράτα υποστηρίζουν με όπλα παραστρατιωτικές ομάδες που διαπράττουν εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας στο Σουδάν.
Ας σημειωθεί, τέλος, ότι τις διαβουλεύσεις του Μερτς στις τρεις αραβικές πρωτεύουσες απασχόλησαν επίσης η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας και τα επόμενα βήματα για την εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που έχουν υιοθετήσει τα Ηνωμένα Εθνη, όπως και οι προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας και άλλων χωρών για την αποτροπή μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.