Κίνα: Στροφή στις Επενδύσεις σε Ενέργεια και Πρώτες Ύλες για το Belt and Road

Κίνα: Στροφή στις Επενδύσεις σε Ενέργεια και Πρώτες Ύλες για το Belt and Road
της Αρχοντίας Γ. Καλλιτέρη
Δευ, 19 Ιανουαρίου 2026 - 16:44

Η εξέλιξη της Πρωτοβουλίας ‘Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος’ (Belt and Road Initiative/ BRI) αποτυπώνει την αλλαγή των προτεραιοτήτων της Κίνας σύμφωνα με μία νέα έρευνα, καθώς τα έργα που σχετίζονται με την ενέργεια και τις πρώτες ύλες αποκτούν κεντρικό ρόλο. Η μεταστροφή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς αποτελεί την αντίδραση της κινεζικής ηγεσίας στην πολιτική των ΗΠΑ να πλήξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες της

Από την πλευρά τους, η Δύση δυσκολεύεται να εκτιμήσει την ακριβή επιρροή της Κίνας μέσω της BRI, όχι μόνο εξαιτίας των στοιχείων που παραμένουν απόρρητα μεταξύ της κινεζικής και των άλλων κυβερνήσεων, αλλά και της απρόβλεπτης συμπεριφοράς των ΗΠΑ που έχει ανησυχήσει αρκετές ηγεσίες σε διεθνές επίπεδο.

Μία εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 75% σημείωσε η BRI το 2025, με τη συνολική χρηματοδότηση έργων να ξεπερνά τα 213 δισεκατομμύρια δολάρια έναντι 122 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024. Σύμφωνα με την έρευνα του κινεζικού Green Finance & Development Center και του αυστραλιανού Griffith University, 350 νέες συμφωνίες υπεγράφησαν στα πλαίσια της BRI εντός του 2025 συγκριτικά με 293 το 2024. Ευρύτερα, ολόκληρο το επενδυτικό πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2013 έχει πλέον φτάσει το 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, με την Κίνα να συνιστά τον μεγαλύτερο διμερή δανειστή, με 150 άλλες χώρες ως εταίρους. Πολιτικά, η BRI έχει συνδεθεί άρρηκτα με την ηγεσία του Κινέζου Προέδρου Σι Ζινπίνγκ, ο οποίος ήταν και ο εμπνευστής του προγράμματος.

Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, η ενέργεια και οι πρώτες ύλες βρίσκονται πια στο επίκεντρο των επενδύσεων της BRI, σε αντίθεση με τις υποδομές που κυριαρχούσαν τα προηγούμενα χρόνια. Στον τομέα της ενέργειας, η έμφαση δίνεται στο φυσικό αέριο και τις πράσινες τεχνολογίες, με το Πεκίνο να παραμένει ο βασικός υποστηρικτής της ενεργειακής μετάβασης. Τα ενεργειακά έργα που χρηματοδοτήθηκαν το 2025 πλησίασαν τα 94 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό διπλάσιο από το 2024 και μακράν το υψηλότερο την τελευταία δωδεκαετία. 18 δισεκατομμύρια δολάρια αφορούσαν αποκλειστικά στις τεχνολογίες χαμηλών ρύπων, με την ηλιακή, την αιολική, και την ενέργεια από απόβλητα.

Στον τομέα των πρώτων υλών, καταγράφηκε επίσης ρεκόρ επενδύσεων, με το ποσό να ξεπερνά τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια. Η κεντρική προτεραιότητα ήταν η ανάπτυξη υποδομών επεξεργασίας μετάλλων στις χώρες που παράγονται, διασφαλίζοντας την πρόσβαση της Κίνας σε αυτές τα κρίσιμα υλικά. Ο χαλκός, η τιμή του οποίου έχει αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα τους τελευταίους μήνες, συνιστά ένα από τα μέταλλα που επικεντρώνεται το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον. Ο λόγος για αυτό είναι η χρήση του χαλκού ως κομβικό υλικό για κάθε μορφής ηλεκτρικό κύκλωμα και καλώδια, με τη ζήτηση να εκτοξεύεται εξαιτίας της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αναβάθμισης των ενεργειακών δικτύων.

Παρά τον πακτωλό των επενδύσεων που ρέει προς μέχρι πρόσφατα ξεχασμένες χώρες, οι δυτικοί αναλυτές παραμένουν καχύποπτοι για τον ρόλο της Κίνας. Το γεγονός ότι η BRI είναι ουσιαστικά ένα πρόγραμμα δανειοδότησης με συχνά αδιαφανείς ή απόρρητους όρους σημαίνει πως ορισμένες κυβερνήσεις μπορούν να εγκλωβιστούν σε έναν φαύλο κύκλο δανεισμού, ειδικά όταν πρόκειται για κράτη με ήδη υψηλά χρέη. Ταυτόχρονα, η πολιτική επιρροή που μπορεί να ασκήσει το Πεκίνο μέσω αυτής της χρηματοδότησης είναι αβέβαιη.

Από την πλευρά του, το Πεκίνο προφανώς επιζητά να μειώσει την έκθεσή του σε περιοχές ευάλωτες σε μία δυνητική εμπλοκή των ΗΠΑ. Η Βενεζουέλα πρόσφατα και ενδεχομένως το Ιράν επόμενα είναι δύο τέτοιες περιπτώσεις. Παράλληλα, ούτε η Κίνα, ούτε βέβαια οι ΗΠΑ έχουν κρύψει την επιθυμία τους να θωρακίσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους από τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό και εμπορικό ανταγωνιστή τους. Η τρέχουσα δυσκολία για την Ουάσιγκτον έγκειται στο γεγονός που τείνει να προτάσσει το “μαστίγιο” έναντι του “καρότου”, για παράδειγμα απειλώντας πολύ φτωχότερες χώρες με υψηλότατους δασμούς ή ακόμα και στρατιωτική επέμβαση. Την ίδια στιγμή, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ διατηρεί την εικόνα τους ως ένας απρόβλεπτος παίκτης, οι άλλες ηγεσίες ανησυχούν για το πόσο αξιόπιστος εταίρος είναι οι ΗΠΑ τελικά. Ως εκ τούτου, το εν πολλοίς αμετάλλακτο Πεκίνο εμφανίζεται ως μία λογική εναλλακτική.      

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr